II SA/Gl 727/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi T. O. i W. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę Starosta B. decyzją nr [...] z dnia [...] roku, na wniosek K. G. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę garażu na działce nr [...] k.m. [...] przy ul. [...] w C. W postępowaniu nieważnościowym prowadzonym w stosunku do tej decyzji na wniosek skarżących T. O. i W. O., będących właścicielami działki sąsiedniej, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] roku, nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z [...] roku i stwierdził nieważność tejże decyzji w całości. Powyższą decyzję GINB przekazał organom I instancji to jest Staroście B. w dniu [...] roku. Rozpoznając ponownie wniosek inwestorki K. G. o wydanie pozwolenia na budowę garażu organ I instancji ustalił, że inwestorka zakończyła przedmiotową inwestycję o czym zgłosiła Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, który przyjął obiekt do użytkowania ( pismo PINB C. [...]). Na skutek ustalenia zakończenia budowy garażu, którego dotyczył wniosek inwestorki, Starosta B. decyzją z dnia [...] roku nr [...] w oparciu o art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] roku. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyraził pogląd, że wobec zakończenia budowy garażu w oparciu o pozwolenie na budowę przed stwierdzeniem nieważności tego pozwolenia, obecnie nie istnieje możliwość ponownego wydania pozwolenia wobec braku przedmiotu postępowania i dlatego podzielił stanowisko organu I instancji co do potrzeby umorzenia postępowania w sprawie z wniosku inwestorki, na podstawie art. 105 § 1 kpa. W skardze do Sądu, podobnie jak we wcześniejszym odwołaniu od decyzji organu I instancji T. O. i W. O. zarzuciły wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 105 § 1 kpa i art. 35 i 48 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem skarżących skoro Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność pozwolenia na budowę garażu, to garaż ten stanowi samowolę budowlaną podlegającą likwidacji w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt administracyjnych wynika bezsporny stan faktyczny, który sprowadza się do następujących okoliczności: - pozwolenie na budowę spornego garażu zostało wydane przez Starostę B. w dniu [...] roku, uzyskało ono przymiot ostateczności i prawomocności, - budowa garażu została zakończona w [...] roku i w tym też roku PINB przyjął garaż do użytkowania, - decyzją z dnia [...] roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Starosty B. z dnia [...] roku o pozwoleniu na budowę. Zestawienie powyższych okoliczności prowadzi do wniosku, że sporny garaż został zrealizowany w okresie pozostawania w obiegu prawnym decyzji o pozwoleniu na jego budowę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że decyzja o pozwoleniu na budowę może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Dlatego wykonanie obiektu budowlanego, nawet w sytuacji gdy czynność ta nie została zakończona powodują bezprzedmiotowość postępowania wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę ( por. wyrok NSA z 15.11.2000 r., sygn. akt IV SA 1164/98 ). Bezprzedmiotowość postępowania wywołanego wnioskiem o pozwoleniu na budowę obliguje organ do umorzenia tego postępowania stosownie do art. 105 § 1 kpa. Nie jest bowiem celem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę legalizowanie już zrealizowanej inwestycji, ani też dokonanie oceny wykonanych robót ( por. II OSK 285/05 i II OSK 910/05). Skoro zatem w sprawie jest bezsporne, że przedmiotowy garaż został już wykonany, a na skutek stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na jego budowę, do rozpoznania pozostał wniosek o wydanie tego pozwolenia to zasadnie organy umorzyły postępowanie wszczęte tym wnioskiem z uwagi na jego bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 kpa. Odnosząc się do podstawowego zarzutu skargi i związanego z nim żądania nakazania rozbiórki przedmiotowego garażu w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku ( Dz. U. 06. 1118 z zm.) skład orzekający stwierdza, że zarówno zarzut, jak i związane z nam żądanie są nieuzasadnione. Artykuł 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, dotyczy bowiem sytuacji wybudowania ( budowy ) obiektu budowlanego ( jego części ) bez pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie sporny garaż został wykonany w oparciu o pozwolenie na budowę, którego nieważność stwierdzono dopiero po zgłoszeniu do użytkowania tego obiektu. W sytuacji w której inwestor wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być on traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej ze skutkami przewidzianymi w art. 48 Prawa budowlanego ( por. wyrok NSA z 31.10.2000 r. sygn. akt IV SA 1814/98; wyrok NSA z 7.06.2001 r., sygn. akt IV SA 952/99; wyrok z 21.01.2005 r. sygn. akt OSK 1605/04). Nie można bowiem w takiej sytuacji przypisać inwestorowi samowoli budowlanej, gdyż byłoby to równoznaczne z przerzuceniem nań konsekwencji błędnej decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej. Należy natomiast przyjąć, że stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę powinno prowadzić do uruchomienia instrumentów prawnych przez organy nadzoru budowlanego ( postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego). Należy też wskazać, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów zachowuje aktualność pogląd, że stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę nie przesądza w sposób jednoznaczny o losie samego obiektu objętego tym pozwolenie. Dodatkowo należy wskazać, że jak wynika z odpowiedzi na skargę na decyzję GINB z dnia [...] roku inwestorka K. . złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone. Niewątpliwie rozstrzygniecie w sprawie skargi na decyzję GINB z dnia [...] roku może posiadać wpływ na rozstrzygniecie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej ppsa ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) zawieszanie w takim przypadku pozostawiono uznaniu Sądu i jego ocenie. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie istnieje potrzeba zawieszania postępowania bowiem nawet w przypadku prawomocnego uwzględnienia skargi inwestorki na decyzji GINB z dnia [...]r., będzie jej przysługiwał wniosek o wznowienie postępowania. Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.