II SA/Gl 727/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-11-27
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Piotr Broda, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakładając na Spółdzielnię obowiązek wykonania nowej ściany działowej między lokalami, podczas gdy roboty polegały na wymianie części ściany w jednym z lokali, a nie na budowie nowego obiektu lub istotnej ingerencji w konstrukcję budynku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego wadliwie rozpoznały cel i przedmiot postępowania. Zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego było nieuzasadnione, ponieważ roboty polegały na wymianie części ściany w jednym lokalu, a nie na budowie nowego obiektu lub istotnej ingerencji w konstrukcję budynku. Nakaz wykonania nowej ściany między mieszkaniami, wymagający rozbiórki również w lokalu, gdzie nie prowadzono robót, wykraczał poza zakres postępowania legalizacyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych wykonanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową w mieszkaniu nr 2, polegających na demontażu ściany z płyt gipsowo-kartonowych i wykonaniu w jej miejsce ściany z bloczków Ytong. Lokator mieszkania nr 1 zarzucił, że nowa ściana nie zapewnia właściwej izolacji akustycznej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał usunięcie nieprawidłowości, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Po stwierdzeniu nieważności tych decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, sprawa wróciła do organów, które ponownie nałożyły na Spółdzielnię obowiązek wykonania ścianki murowanej. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość zastosowania przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej Spółdzielni kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "A" w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] z dnia [...] r., 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.na rzecz skarżącej Spółdzielni kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku z pismem S. L. z [...] r., dotyczącym robót wykonanych w jego mieszkaniu przez SM "[...]" w S. Jak wynika z akt sprawy, pomiędzy mieszkaniami nr 1 i 2 położonymi w budynku Spółdzielni przy ul. [...] w S. istniała ściana oddzielająca oba lokale mieszkalne, wykonana z płyt gipsowo-kartonowych typu "plaster miodu" o grubości 5 cm, zlokalizowanych od strony każdego z mieszkań, oddzielonych od siebie warstwą wełny mineralnej. W związku z zarzutami S. L. dotyczącymi stanu tej ściany, pracownicy Spółdzielni w mieszkaniu nr 2 usunęli ściankę gipsowo-kartonową o grubości 5 cm, usunęli wełnę mineralną pomiędzy ściankami kartonowymi i wykonali od strony mieszkania nr 2 ścianę z bloczków Ytong o grubości 7,5 cm. Ściana ta, jak wskazano w dołączonej do pisma ekspertyzie technicznej z [...] r. autorstwa rzeczoznawcy budowlanego Z. K., została wykonana niezgodnie ze sztuką budowlaną i nie zapewnia właściwej izolacji akustycznej.
Decyzją nr [...] z [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm. – dalej Prawo budowlane), nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości w sposób wskazany w ekspertyzie technicznej z [...]r., stanowiącej załącznik do decyzji. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...]r. W związku z odmową udostępnienia mieszkania, decyzja nie została wykonana, jakkolwiek wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne wobec Spółdzielni, która z kolei wystąpiła na drogę sądową wobec małżonków J. i S. L. i uzyskała wyrok nakazujący udostępnienie mieszkania.
J. i S. L. złożyli następnie wniosek do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] r. i utrzymującej ją w mocy decyzji [...]WINB z [...]r. GINB decyzją z [...]r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. w uzasadnieniu wskazano, że okoliczności sprawy nie wskazują, aby przedmiotem postępowania był stan techniczny całego obiektu budowlanego, a tylko do takich sytuacji ma zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego. Można na tej podstawie nałożyć obowiązek wykonania robót w poszczególnych lokalach, ale wówczas, gdy zły stan techniczny lokalu ma wpływ na stan techniczny budynku jako całości.
W konsekwencji PINB umorzył postępowanie decyzją nr [...] z [...] r, w wyniku odwołania wniesionego przez J. i S. L. organ II instancji uchylił to rozstrzygnięcie decyzją z [...]r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano na zasadność przeprowadzenia w sprawie postępowania w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w związku z informacjami wynikającymi z opinii w sprawie ściany działowej w mieszkaniu nr 2 z [...]r., sporządzonej na zlecenie Prokuratury Rejonowej w S.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z [...]r., nr [...]PINB nałożył na Spółdzielnię obowiązek wykonania ścianki murowanej jednowarstwowej z bloków EMD 12P+W grubości 12 cm dzielącej lokale mieszkalne nr 1 i 2 zgodnie z załącznikiem nr 3 pkt 3.1. do Opinii w sprawie ściany działowej w mieszkaniu przy ul. [...] autorstwa pracowników Katedry [...] w G. z [...]r., w decyzji określono termin wykonania obowiązku na 31 maja 2013 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że w wyniku interwencji lokatorów mieszkania nr 2 Spółdzielnia wykonała remont części ściany działowej między mieszkaniami poprzez demontaż ścianki od strony mieszkania nr 2 i wykonanie w to miejsce ściany z bloczków betonowych o grubości 75 mm. Obecny stan ściany przedstawia opinia z [...]r., złożona przez strony do akt. Roboty miały miejsce przed [...] r. i zostały wykonane w warunkach samowoli, jej likwidacji służy zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z opinią ścianka została wykonana niezgodnie z istniejącą w dacie budowy obiektu normą w zakresie akustyki i ochrony przeciwdźwiękowej pomieszczeń. Odwołania od tej decyzji wnieśli J. M., J. i S. L. oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa. Decyzją z dnia [...]r., po rozpoznaniu odwołań J. M. oraz J. i S. L. organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W wyniku skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez Spółdzielnię, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z 20 grudnia 2013 r., sygn. II SA/Gl 923/13 uchylił decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka uwzględnienia skargi z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), jaką jest okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jakkolwiek Spółdzielnia w terminie wniosła odwołanie od decyzji, to nie zostało ono rozpoznane. Sąd wskazał na konieczność rozpoznania wszystkich wniesionych odwołań i odniesienia się do ich zarzutów przez organ odwoławczy.
J. M. w swoim odwołaniu podał, że od strony swojego mieszkania nr 1 ma oryginalną ściankę kartonowo-gipsową, pozostałość po oryginalnej ścianie składającej się z dwóch niezależnych ścian. Nie był i nie jest zainteresowany demontażem ściany w swoim mieszkaniu, której stan nie budzi zastrzeżeń, wykonanie nowej ściany między mieszkaniami pomniejszy jego pokój.
J. L. i S. L. w odwołaniu podnieśli, że decyzja organu I instancji nie określa, czy nowa ściana ma być obustronnie pokryta tynkiem cementowo-wapiennym o grubości 10 mm zgodnie z powołaną opinią. Organ I instancji nie wziął także pod uwagę stanowiska, aby nowa ściana została wybudowana w miejscu określonym w projekcie technicznym znajdującym się w posiadaniu Spółdzielni.
Spółdzielnia Mieszkaniowa w odwołaniu zarzuciła, że organ I instancji nie umotywował, na jakiej podstawie twierdzi, że roboty wykonane w mieszkaniu nr 2 były samowolne i wymagały zgody organu administracji. Wskazała, że termin wykonania robót, ze względu na sprzeciw lokatorów wobec udostępnienia mieszkań nie jest możliwy do dotrzymania. Nakaz wykonania jednowarstwowej ścianki wydano bez rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych, w tym braku zgody właściciela mieszkania nr 1. Nie uzasadniono wyboru wariantu określonego w prywatnej opinii złożonej przez stronę. Wadliwie zaniechano powołania biegłego, gdy w sprawie są konieczne wiadomości specjalne.
Po rozpoznaniu odwołań zaskarżoną decyzją z [...]r. [...]WINB uchylił decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 31 lipca 2014 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu stwierdzono, że organ jest związany prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z 20 grudnia 2013 r. zgodnie z art. 153 p.p.s.a. w zakresie oceny prawnej i wskazań do dalszego postępowania. Sąd nie zanegował ustaleń merytorycznych organu odwoławczego, w tym kwalifikacji spornych robót i zasadności wydania nakazu, co pozwala przyjąć, że są one prawidłowe. Zasadne jest w sprawie zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Bezsporne jest, że roboty wykonano w sposób odbiegający od warunków określony w pozwoleniu lub przepisach. Opinia z października 2008 r. jest spójna, logiczna i precyzyjnie wskazuje zakres robot naprawczych. Wskazane w opinii roboty zapewnią wykonanie ściany między lokalami zgodnej z wymaganiami normy PN-B-02151:1970 dotyczącej izolacyjności akustycznej. Norma ta miała moc powszechnie obowiązującą. Zmieniony termin wykonania nakazu jest realny do dotrzymania. Powołanie biegłego nie było konieczne, albowiem rozstrzygane kwestie należą do merytorycznego zakresu właściwości organu nadzoru budowlanego.
W skardze do sądu administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, 77 i 136 k.p.a. W uzasadnieniu stwierdzono, że w wyroku z 10 grudnia 2013 r. sygn. II SA/Gl 923/13 zobowiązano organ odwoławczy do rozpoznania zarzutów odwołania Spółdzielni, natomiast Sąd nie odniósł się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. W tej sytuacji wadliwe jest stanowisko organu odwoławczego, że w powołanym wyroku Sąd zaakceptował dokonaną kwalifikację robót. Z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. organ odwoławczy zaniechał merytorycznego rozpoznania zarzutów odwołania dotyczących prawidłowości zastosowania w sprawie prawa materialnego i art. 51 Prawa budowlanego. Wadliwie też oparto się w sprawie na opinii złożonej przez strony postępowania, pomijając inne dowody, w tym wcześniejszą ekspertyzę z 2005 r. W decyzji nie sprecyzowano lokalizacji ściany między mieszkaniami, a jest to sprawa kontrowersyjna dla stron. W tym celu niezbędne było powołanie biegłego. Zarzuty Spółdzielnia podtrzymała w piśmie procesowym z [...]r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że wykonał zalecenia Sądu, albowiem rozpoznał odwołanie Spółdzielni. Zastosowanie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego jest uzasadnione, albowiem bezsporne jest wykonanie spornej ścianki w sposób odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub przepisach. Organ nie uznał, że na wykonanie ścianki była potrzebna zgoda organu, ale że wykonano ją w sposób istotnie odbiegający od przepisów prawa, w tym warunków technicznych. Podtrzymano twierdzenie o braku podstaw do powoływania biegłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Zasadne są argumenty skargi dotyczące zakresu związania wynikającego z prawomocnego wyroku z 20 grudnia 2013 r., sygn. II SA/Gl 923/13. Powodem uchylenia decyzji organu odwoławczego była wyłącznie przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego stwierdzona przez sąd administracyjny, polegająca na pozbawieniu Spółdzielni bez jej winy udziału w postępowaniu przed organem II instancji. W żadnym fragmencie uzasadnienia wyroku Sąd nie odniósł się do prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego. Nie ma przy tym żadnych podstaw do twierdzenia, że milczenie Sądu oznacza akceptację dla zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego i kwalifikacji wykonanych robót, i wywodzenia na tej podstawie, że kwestia ta została rozstrzygnięta. Ma rację strona skarżąca twierdząc, że w konsekwencji argumenty jej odwołania zostały rozważone w bardzo ograniczonym zakresie, sprowadzającym się do zaakceptowania zastosowania w sprawie art. 50 i 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7 Prawa budowlanego przez organ I instancji. Waga tego uchybienia dla skuteczności skargi zależy jednak od stwierdzenia, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przekonaniu Sąd orzekającego w niniejszej sprawie, zarówno uzasadnienia wydanych przez organy decyzji, jak i treść odpowiedzi na skargę wskazują, że organy wadliwie rozpoznały zarówno cel jak i przedmiot prowadzonego postępowania. Wyraźnie widoczne jest przekonanie, że celem prowadzonego postępowania jest doprowadzenie ściany działowej między mieszkaniami do stanu zgodnego z warunkami technicznymi w zakresie izolacyjności akustycznej czy bezpieczeństwa pożarowego. Tryb art. 50 i 51 Prawa budowlanego do takiego celu zasadniczo nie służy. Po pierwsze trzeba zwrócić uwagę, że przedmiotem postępowania były roboty przeprowadzone w roku 2005 w mieszkaniu nr 2, polegające na rozebraniu części kartonowo-gipsowej ściany działowej od strony tego mieszkania i wykonanie w jej miejsce ściany z bloczków gipsowych. Nie doszło do rozebrania ściany działowej między mieszkaniami w całości, od strony mieszkania nr 1 pozostawione zostały płyty kartonowo-gipsowe. Tymczasem orzeczony nakaz oznacza wykonanie nowej ściany między mieszkaniami, co łączy się z koniecznością rozbiórki nie tyko części wykonanej od strony mieszkania nr 2, ale także w mieszkaniu 1, gdzie żadnych robót budowlanych nie prowadzono. Należy podkreślić, że przedmiotem postępowania nie był ani stan techniczny budynku, ani kwestia wykonania budynku w zgodzie z treścią udzielonego pozwolenia na budowę, w szczególności w zakresie technologii wykonania ścian pomiędzy poszczególnymi mieszkaniami.
Wydane w sprawie decyzje zostały oparte na przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który jest podstawą do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót lub czynności i określenia terminu ich wykonania. Należy jednak zawrócić uwagę, nakaz z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy nie jest decyzją kończąca postępowanie legalizacyjne, w odróżnieniu od decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 1, która kończy postępowanie i może podlegać egzekucji. W przypadku podjęcia próby doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, nakaz wykonania określonych czynności stanowi tylko etap postępowania legalizacyjnego. Po upływie wyznaczonego terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku i wydaje decyzję, która kończy postępowanie legalizacyjne. W razie wykonania nakazanych robot lub czynności organ wydaje decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku, co legalizuje wykonane roboty. Natomiast w przypadku niewykonania obowiązku organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Dopiero ta decyzja podlega ewentualnemu wykonaniu przymusowemu. W sytuacji zatem, gdyby zobowiązana Spółdzielnia nie wykonała decyzji i nie zbudowała nowej ściany, konieczne byłoby orzeczenie o obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub rozbiórki ściany wykonanej od strony mieszkania nr 2, nie byłoby natomiast możliwe wyegzekwowanie wykonania nakazu orzeczonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie byłoby także podstaw do jakiejkolwiek ingerencji w istniejącą ściankę kartonowo-gipsową od strony mieszkania nr 1. Jak się bowiem podkreśla, nakaz rozbiórki lub przywrócenia stanu poprzedniego w takim przypadku ma charakter restytucyjny, a nie represyjny. Jego celem jest przywrócenie obiektu do stanu sprzed etapu bezprawnej ingerencji, a nie doprowadzenie do prawidłowego stanu technicznego całego obiektu lub jego części.
Opisany mechanizm służy natomiast usuwaniu skutków robót budowlanych objętych zakresem art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, prowadzonych w warunkach bezprawności, czy to ze względu na wykonywanie bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, czy też z istotnym naruszeniem warunków pozwolenia bądź warunków określonych w przepisach albo w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska. Konieczne zatem jest, dla wykazania zasadności zastosowania art. 51 Prawa budowlanego, uprzednie wykazanie, która z okoliczności określonych w art. 50 ust. 1 zaistniała. Organ I instancji w tym zakresie podał, że przeprowadzono remont ścianki bez wymaganej zgody, w warunkach samowoli, jak stanowi art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ustalenie, czy wykonane roboty były objęte reżimem prawa budowlanego winno nastąpić wedle stanu prawnego istniejącego w dacie ich wykonania. Jakkolwiek nie ustalono precyzyjnej daty wykonania robót, to nie jest kwestionowane, że miały one miejsce w roku 2005, przed 20 czerwca 2005 r. W obowiązującym ówcześnie brzmieniu art. 3 pkt 8 definiował remont tak samo, jak w stanie aktualnym, jako wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, z dopuszczeniem stosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Remont był objęty co do zasady obowiązkiem zgłoszenia.
Taka kwalifikacja prawna stanu faktycznego nie została jednak podtrzymana w decyzji organu odwoławczego, który z jednej strony niezasadnie powołał się na związanie wyrokiem sądu administracyjnego, a z drugiej stwierdził, że stosowanie art. 51 Prawa budowlanego jest uzasadnione w przypadku, gdy wykonano roboty w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę bądź w przepisach, co w realiach sprawy uznano za bezsporne. Nie jest przy tym jasne, czy organ kwalifikował roboty związane ze wznoszeniem budynku w czasie jego budowy, czy też roboty polegające na zastąpieniu w mieszkaniu nr 2 ściany pierwotnej ścianą z bloczków gipsowych, skoro powoływał się na normy techniczne wiążące na podstawie ustawy o normalizacji z 17 listopada 1961 r. Mając na uwadze, że organ odwoławczy jest organem merytorycznie orzekającym w sprawie, dla zasadności zastosowania art. 51 Prawa budowlanego zasadnicze znaczenie ma uprzednie określenie, na jakiej podstawie dochodzi do stosowania art. 51 Prawa budowlanego, w tym zakresie argumentacja organu II instancji nie jest jasna i wyczerpująca, nie poddaje się też ocenie Sądu ze względu na wskazaną nieprecyzyjność stanowiska.
Trzeba też wskazać, że nawet w przypadku ustalenia, że zachodzi któryś z przypadków wymienionych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, nie oznacza to automatycznie uzasadnienia dla zastosowania konkretnie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Art. 51 Prawa budowlanego przewiduje trzy różne, alternatywne rodzaje rozstrzygnięć, w zależności od stanu faktycznego, wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 ustawy. Właściwy organ w drodze decyzji:
1. nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2. nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3. w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Sytuacja uregulowana w pkt 3 nie ma znaczenie dla sprawy, rozważenia wymagają natomiast dwa pozostałe przypadki. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ma zastosowanie wtedy, gdy wykonane roboty można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, czyli je zalegalizować. Przedmiotem legalizacji nie jest cały obiekt budowlany, ale wykonane roboty, nałożenie obowiązku wykonania robót lub czynności w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem nie może zastępować trybu z art. 66 prawa budowlanego. W przypadkach, gdy wykonane roboty nie mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, zastosowanie winien znaleźć przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, przewidujący rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Tak więc, po uprzednim zweryfikowaniu, że zachodzi któraś z okoliczności określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, organ winien rozważyć, czy dane roboty, w tym przypadku polegające na zastąpieniu ściany dotychczasowej ścianą wymurowaną z bloczków gipsowych dają się doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami. Jeżeli jest to możliwe, nakazy powinny obejmować tę wykonaną z bloczków gipsowych ścianę w mieszkaniu nr 2. Jeżeli natomiast doprowadzenie tej ściany do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe, wówczas zastosowanie winien znaleźć art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakaz wydany na jego podstawie usunie skutki samowolnych robót. Jeżeli ich usunięcie będzie zaś skutkować wadliwym stanem budynku lub jego części, wówczas zasadne będzie ewentualnie wdrożenie postępowania na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Powinno jednak być ono poprzedzone rozważeniem, czy ściana dzieląca oba mieszkania jest elementem mającym wpływ na stan całego obiektu lub jego części.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 134 § 1 oraz 135 i 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej Spółdzielni postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło