II SA/Gl 728/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku formularza podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwójką dzieci oraz żoną. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku (zamieszkuje w "nieswoim" mieszkaniu i jest właścicielem 21 letniego samochodu), a źródłem jego utrzymania się jest renta w wysokości 2602 zł netto miesięcznie; świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł miesięcznie; stypendia socjalne jego uczących się synów w łącznej wysokości 400 zł miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę małżonki strony w wysokości 786 zł netto miesięcznie. W druku formularza skarżący sporządził zestawienie swoich wydatków, z którego wynika, że zakup żywności pochłania około 1800 zł; wydatek na lekarstwa to kwota rzędu 320 zł; zakup gazu – 25,87 zł; zakup energii elektrycznej – 131,96 zł; czesne za szkołę syna – 385 zł; środki czystości 180 zł; usługi telekomunikacyjne – 39,96 zł; internet i TV – 144,90 zł; utrzymanie i eksploatacja samochodu – 230 zł; bilet komunikacyjny dla syna – 59,67 zł; stancja dla syna studiującego poza miejsce zamieszkania – 531,52 zł; rata kosztów sądowych – 50 zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty obrazujące ponoszone przezeń wydatki, które potwierdzają oświadczenie strony złożone w tym zakresie w druku formularza PPF. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Takiej konstatacji względem sytuacji materialnej wnioskodawcy nie sposób uczynić, co oznacza, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodu samego wnioskodawcy oraz jego małżonki w łącznej kwocie 3388 zł netto miesięcznie. Dochód ów pomniejszany jest o wydatek na mieszkanie dla syna studiującego poza miejscem zamieszkania w deklarowanej wysokości 531 zł. Tu nadmienić trzeba, że skarżący nadesłał co prawda umowę najmu lokalu mieszkalnego w K., jednakże wynika z niej, że po pierwsze jej stroną jest wyłącznie jego syn, po wtóre zaś czynsz najmu wynosi 1400 zł. We wspomnianym lokalu, poza potomkiem strony mieszkają jednak jeszcze dwie inne osoby, zaś z umowy tej nie wynika, czy partycypują one w częściach równych w opłatach za ów lokal. Deklarowany przez stronę wydatek w tym zakresie jest więc w istocie nieweryfikowalny. Analizując podane przez stronę informacje uwagę zwracają nietypowo wysokie koszty wyżywienia trzech osób (wnioskodawcy, jego małżonki oraz mieszkającego z nimi syna). Trudno bezkrytycznie zaakceptować twierdzenie, że trzy osoby przeznaczają przeciętnie na wyżywienie 1800 zł, o ile rzecz jasna nie wymaga tego ich stan zdrowia, czego wszak w żaden sposób nie uprawdopodobniono ani też nie podniesiono. Okoliczność ta budzi wątpliwości i nie mogła być bezkrytycznie uwzględniona przy ocenie sytuacji materialnej strony. Dalej zauważyć trzeba, że do bieżących kosztów utrzymania wnioskodawca zaliczył wydatki na szkołę dla młodszego syna. Pamiętać należy, że Konstytucja RP gwarantuje każdemu prawo do nauki (art. 70 ust. 1), a nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna (art. 70 ust. 2). Wobec tego konsekwencje wyboru przez wnioskodawcę szkoły prywatnej dla syna nie mogą skutkować rezygnacją z należnych Skarbowi Państwa świadczeń oraz przerzuceniem na współobywateli ciężaru ponoszenia przez nich kosztów fachowego pełnomocnika, którego ustanowienia skarżący oczekuje. Analogiczne uwagi dotyczą wydatków na internet i usługi TV, których koszt nie może uzasadniać przyznania prawa pomocy. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku iż sytuacja materialna strony nie pozwala stwierdzić aby był on osobą, której wniosek należało uwzględnić. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.