II SA/Gl 73/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-04-05

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Bonifacy Bronkowski, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie rozgraniczeniowe, gdy ustalenie przebiegu granicy na podstawie dostępnej dokumentacji geodezyjnej było niemożliwe, a strony nie doszły do porozumienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie rozgraniczeniowe, ponieważ ustalenie przebiegu granicy na podstawie dostępnej dokumentacji geodezyjnej było niemożliwe, a strony nie doszły do porozumienia w tej kwestii. Spełniona została przesłanka umorzenia postępowania i przekazania sprawy do sądu powszechnego, zgodnie z art. 34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Po przeprowadzeniu oględzin i analizie dokumentacji geodezyjnej, organ I instancji dwukrotnie umorzył postępowanie, wskazując na niemożność ustalenia przebiegu granicy na podstawie dostępnych dokumentów oraz brak porozumienia między stronami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylało te decyzje, wskazując na braki w uzasadnieniu lub brak ustaleń w przedmiocie granic. Ostatecznie, po kolejnym postępowaniu, organ I instancji wydał decyzję rozgraniczającą jedną część granicy i umarzającą postępowanie w części spornej, przekazując ją do sądu powszechnego. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący K.C. i B.C. zakwestionowali umorzenie postępowania, podnosząc zarzuty dotyczące braku prób ugodowych, nieokazania granicy i nieuwzględnienia dokumentów z postępowania cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi B. C. i K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oddala skargę. J.L. i B.L. wystąpili dnia [...] r. do Burmistrza Gminy i Miasta K. o rozgraniczenie będących ich własnością działek o numerach [...] położonych w K. z działkami o numerach [...]1, których właścicielami są K.C. i B.C.. W sprawie zostało wszczęte postępowanie a do dokonania czynności geodezyjnych w sprawie został wyznaczony geodeta uprawniony P.N.. W sprawie zostały przeprowadzone oględziny, analiza dokumentacji geodezyjnej i sporządzony protokół graniczny. Wynika z niego, iż przebieg granicy pomiędzy działkami [...]nie jest sporny. Przebieg granicy pomiędzy działkami [...] nie został ustalony, gdyż K.C. i B.C. nie zaakceptowali przedstawionego im projektu. W związku z tym decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Miasta i Gminy K. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką o numerze [...] i numerze [...] sprawę przekazał zaś Sądowi Rejonowemu w M.. Na skutek odwołania K.C. i B.C. sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., które decyzją z dnua [...]r. uchyliło skarżoną decyzję a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przyczyną orzeczenia kasatoryjnego był przede wszystkim brak wskazania, iż zaistniały w sprawie przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. W ramach podjętego postępowania wyjaśniającego została przygotowana przez uprawnionego geodetę nowa opinia techniczna. Wynika z niej, iż przebieg granicy pomiędzy działką o numerze [...] i numerze [...] jest inaczej określony w operacie [...] i w operacie [...] Geodeta uznał więc, iż nie jest w stanie na podstawie istniejącej dokumentacji geodezyjnej ustalić przebiegu granicy. Przyjął wiec jako propozycję przebieg wynikający z operatu wcześniejszego, czyli [...]. Na taki przebieg (w części) nie zgodzili się K.C. i B.C.. Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Gminy i Miasta K. ponownie umorzył postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką o numerze [...] i numerze [...] sprawę przekazał zaś Sądowi Rejonowemu w M.. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie dostępnych dokumentów geodezyjnych nie można ustalić przebiegu wyżej wymienionej granicy. Właściciele rozgraniczanych działek nie doszli zaś do porozumienia w sprawie ustalenia wspólnego przebiegu. Na skutek odwołania K.C. i B.C. sprawę ponownie rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., które decyzją z dnia [...]r. nr [...]uchyliło skarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Tym razem przyczyną orzeczenia kasatoryjnego był brak ustaleń w przedmiocie ustalenia granic pomiędzy nieruchomościami na podstawie art. 33 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Po podjęciu postępowania została przygotowana uzupełniająca opinia techniczna, w której uprawniony geodeta wyjaśnił, dlaczego w oparciu o istniejącą dokumentację geodezyjną nie ma możliwości ustalenia granic pomiędzy działkami. Wymienił istniejącą dokumentację geodezyjną oraz wskazał różnice między nimi. Decyzją z dnia [...]r. nr Burmistrz Gminy i Miasta K. orzekł o: - rozgraniczeniu nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr geodezyjnym [...] stanowiącej współwłasność J.L. i B.L. z nieruchomością oznaczoną nr geodezyjnym [...]stanowiącej współwłasność K.C. i B.C. - umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr geodezyjnym [...] stanowiącej współwłasność J.L. i B.L. z nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ administracji skoncentrował się przede wszystkim na okolicznościach umorzenia postępowania w części. Wskazał, iż przebieg granicy działki [...] z działką [...] nie został ustalony, za względu na sprzeczne dane dotyczące położenia punktów [...]. Rozbieżności występują w operacie ewidencyjnym i operacie uzupełniającym z 2002 r. Jednocześnie pomiędzy uczestnikami postępowania rozgraniczeniowego istnieją rozbieżności co do prawidłowego przebiegu granicy. Odwołanie od tej decyzji złożyli K.C. i B.C.. Zakwestionowali w nim rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego. Podnieśli, iż organ I instancji nie podjął żadnych prób ugodowych w sprawie. Zarzucili, iż nie okazano im granicy od strony rozgraniczanej działki. Wskazali również, że: - nie uwzględniono w sprawie dostarczonych przez nich dokumentów tj. złożonych w postępowaniu przed sądem powszechnym zeznań J.L. i B.L., iż granice pomiędzy działkami nie są sporne, - nie uczestniczyli podczas okazania starej i pozostawionej w granicy podmurówki betonowej, - nigdy nie oświadczyli geodecie prowadzącemu czynności w postępowaniu rozgraniczeniowym, że nie uznają granicy na całej długości, - w oględzinach nieruchomości brał udział przedstawiciel urzędu gminy, który został dopisany do protokołu z oględzin, - geodeta nie okazał im granic działki w terenie tylko na szkicu, który był dla nich nieczytelny, - nie mogą się wypowiedzieć w sprawie ostatniego stanu posiadania, gdyż taki przebieg granicy nie został im okazany, - geodeta nie uwzględnił okoliczności, że wybudowali płot odsunięty 30 cm od granicy nieruchomości, - dążą do ugodowego załatwienia sprawy ale wina leży po stronie sąsiadów, organu administracji i geodety. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało skarżoną decyzję w mocy. Uznało, że podniesione w odwołaniu zarzuty nie mają znaczenia dla sprawy. Organ I instancji prawidłowo ustalił, iż zaistniały przesłanki przewidziane w art. 34 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Rozbieżności pomiędzy operatami ewidencyjnymi zostały dokładnie wyjaśnione w uzupełniającej opinii technicznej, do której zostały dołączone załączniki graficzne obrazujące przebieg granic. Organ wskazał również, iż zarzuty dotyczące nieokazania przebiegu granicy pojawiły się dopiero po zakończeniu postępowania. Protokół graniczny, bez uwag, został podpisany zaś przez wszystkich jego uczestników. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyli K.C. i B.C.. Podnieśli w niej zasadniczo tę samą argumentację co wcześniej w odwołaniu od decyzji. Zarzucili także geodecie uczestniczącemu w postępowaniu, że nie uwzględnił w sprawie załączonego przez skarżących dokumentu, tj. protokołu z rozprawy przed sądem powszechnym (sprawa o sygnaturze [...]). Sprawa ta dotyczyła zasiedzenia nieruchomości i w jej trakcie J.L. i B.L. oświadczyli, iż w odniesieniu do działek objętych obecnym postępowaniem nie występują żadne spory graniczne. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Podczas rozprawy przed Sądem J.L. okazał skierowane do niego i do żony pismo sporządzone przez K.C. z dnia [...]r. zatytułowane "wezwanie przedprocesowe do dobrowolnego, ugodowego naprawienia i uregulowania przedmiotów sporu". Treść tego pisma została dopuszczona jako dowód w sprawie. Zawiera ono 7 żądań J.C. dotyczących zachowania, czy też działań sąsiadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629) rozstrzygniecie sporu co do przebiegu granicy może nastąpić w dwojaki sposób. Pierwszy to ugoda właścicieli graniczących ze sobą nieruchomości. Druga możliwość – to ustalenie, w trybie art. 33 ust. 2 ustawy przebiegu granic na podstawie zebranych dowodów. W sytuacji, gdy przedstawione wyżej możliwości ustalenia przebiegu granicy nie odniosą skutku, organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania i przekazania sprawy do rozpatrzenia sądowi powszechnemu (art. 34 ust. 1 i 2 ustawy). Przenosząc powyższe ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, iż organy administracji prawidłowo ustaliły, iż w oparciu o dokumentację geodezyjną nie można ustalić przebiegu granicy. Wynika to zarówno z protokołu granicznego oraz późniejszych opinii technicznych, a zwłaszcza opinii uzupełniającej. Zgodzić się należy również z organami, iż strony nie doszły do porozumienia w sprawie przebiegu granicy. Skarżący co prawda podkreślają, że dążą do ugodowego załatwienia sprawy, jednakże z akt postępowania wynika coś innego. Jednym z zarzutów skargi jest to, że nigdy nie oświadczyli, iż nie zgadzają się z proponowanym przebiegiem granicy na całej jej długości. Jest to niewątpliwie prawda. Jednakże nie akceptują przebiegu granicy co do dwóch punktów granicznych. Oznacza to, że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 34 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznaje, iż nie mają one znaczenia dla sprawy lub też nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Pierwszy z nich dotyczy nieuwzględnienia protokołu z rozprawy przed sądem powszechnym (sprawa o sygnaturze [...]). Sprawa ta dotyczyła zasiedzenia nieruchomości i w jej trakcie J.L. i B.L. oświadczyli, iż w odniesieniu do działek objętych obecnym postępowaniem nie występują żadne spory graniczne. W ocenie składu orzekającego dokument nie wnosi nic do sprawy i nie może być podstawą żadnych ustaleń co do przebiegu spornej granicy. Zarzuty dotyczące braku okazania granic, udziału w oględzinach starego płotu, czy dotyczące stanu posiadania są zupełnie niewiarygodne w świetle dowodów zawartych w aktach administracyjnych. Okoliczności te zostały podniesione dopiero podczas składania trzeciego odwołania. Nie były zgłaszane ani organowi administracji ani geodecie prowadzącemu postępowanie. Z tych ostatnich czynności został spisany protokół, do niego również nie zostały złożone żadne zastrzeżenia. Skarżący powoływali się jedynie na okoliczności przytaczane w wyżej wymienionym protokole rozprawy przed sądem powszechnym. Za nie mający wreszcie żadnego znaczenia dla sprawy Sąd uznaje zarzut, iż w oględzinach nieruchomości brał udział pracownik urzędu gminy. Nie miało to żadnego wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło