II SA/Gl 730/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-10-22
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w formie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej znajdującej się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, która nawet przy największych wysiłkach nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W przypadku, gdy wpis od skargi jest znaczący, a strona wykazuje trudności w jego uiszczeniu, zwolnienie z tej opłaty jest uzasadnione. Jednakże, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu może zostać oddalony, jeśli strona nie przedstawi wystarczających danych o wsparciu ze strony osób trzecich, które mogłyby pokryć koszty profesjonalnej pomocy prawnej.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wskazał na samotne życie, brak majątku i dochodów, a także wsparcie córki. Dołączył zaświadczenie o bezrobotności i przedstawił dokumenty dotyczące wydatków. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo żądanie skarżącego.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że mieszka samotnie, nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżący podkreślił, że w utrzymaniu wspiera go córka, a bieżące koszty utrzymania określił na kwotę około 400 zł miesięcznie. Do druku formularza wnioskodawca dołączył zaświadczenie wystawione przez właściwy miejscowo urząd pracy potwierdzające fakt, iż jest on osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty obrazujące wysokość wydatków związanych z utrzymaniem się (opłat za media, zakup lekarstw)
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Treść przywołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wobec osób znajdujących się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowych. Ocena sytuacji osobistej i materialnej skarżącego pozwala stwierdzić, że zasadnym jest zwolnienie go z wpisu od skargi i oddalenie wniosku w pozostałym zakresie.
W punkcie wyjścia wskazać trzeba, że wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 1500 zł i jest to zasadniczy wydatek, do którego strona jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania. Mając to na względzie i biorąc pod uwagę podaną przez skarżącego sytuację materialną uznano, iż może on mieć znaczące problemy ze zgromadzeniem środków na ten cel, niezależnie od tego, czy oczekiwać się będzie uiszczenia wpisu w całości czy tez w części. Stad też uznano za zasadne zwolnienie wnioskodawcy w całości z obowiązku uiszczania tej opłaty.
Oddalając wniosek w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto fakt, iż wnioskodawca powołując się na wsparcie udzielane mu przez jego córkę nie podał jakichkolwiek informacji na temat rozmiarów tego wsparcia a także dochodów córki. Jest to zaś o tyle istotne, że trudno z uzyskanych informacji wywnioskować na ile córka jest w stanie wesprzeć go materialnie - poprzez wyłożenie wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika i opłacenie pozostałych kosztów postępowania. Bez bardziej szczegółowych danych w tym zakresie niepodobna bezkrytycznie przyjąć, iż wnioskodawca nie ma żadnych możliwości zdobycia środków na ten cel.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło