II SA/Gl 731/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.S. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 731/09 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że J.S. wraz z żoną i dwójką małoletnich dzieci prowadzi gospodarstwo domowe. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi budynek o powierzchni mieszkalnej [...] m² oraz gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, z którego osiąga on miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Jednocześnie skarżący zadeklarował, że jego łączny roczny dochód netto kształtuje się na poziomie [...] zł. Referendarz sądowy wskazał, że z oświadczenia J.S. oraz z treści nadesłanych przez niego dokumentów wynika, że jego roczne wydatki kształtują się na poziomie [...] zł, co w przeliczeniu miesięcznym daje kwotę prawie [...] zł. W ocenie referendarza sądowego powyższa okoliczność pozwala przyjąć, że wbrew złożonemu oświadczeniu dochód skarżącego musi być stosunkowo wysoki, skoro pozwala na ponoszenie tego rodzaju wydatków. Referendarz sądowy podkreślił, również, że brak jest jakiegokolwiek dokumentu pozwalającego wiarygodnie ustalić rzeczywistą wysokość tego dochodu. W ustawowym terminie J.S. wniósł sprzeciw od tego postanowienia wnosząc o całkowite zwolnienie go z kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazywał, że jest kryzys i nie stać go na zapłacenie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] zł. Skarżący J.S. uniemożliwił obiektywną ocenę swojej rzeczywistej sytuacji materialnej, nie wiadomo bowiem jak uzyskując miesięczny dochód w wysokości [...] zł jest w stanie ponosić koszty, które zgodnie z jego oświadczeniem i przedstawionymi dokumentami wynoszą miesięcznie ok. [...] zł. Taki stan rzeczy wyklucza zaś możliwość oceny rzeczywistego stanu majątkowego wnioskodawcy, a co za tym idzie obiektywne stwierdzenie, że jest on osobą, której wniosek rzeczywiście zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.