II SA/Gl 732/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Iwona Bogucka, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi PKP S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami nr [...] w K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności nieruchomości o d d a l a s k a r g ę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. nr 84, poz. 948 ze zm.), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] r. przez Skarb Państwa prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej, pozostającego w dniu [...] r. we władaniu Polskich Koleji Państwowych S.A. w W., położonego w L., obejmującego działki nr [...] o powierzchni [...]m 2 i nr [...] o powierzchni [...]m2. W następstwie powyższej decyzji Starosta Powiatu L. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 37a ust. 7,8 i 9 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. nr 84, poz. 948 ze zm.) w związku z art. 130 ust.2, art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ustalił odszkodowanie za nabytą z mocy prawa nieruchomość. W pkt. [...] decyzji zobowiązano Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. do jednorazowego wypłacenia ustalonej kwoty odszkodowania. Decyzja ta została doręczona Spółce w dniu [...] r., o czym świadczy pieczątka firmy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Na wymienioną decyzję odwołanie zostało złożone za pośrednictwem poczty w dniu [...] r. co wynika ze stempla pocztowego, na którym widnieje napis: "[...] C. [...]". W związku z podpisaniem odwołania przez Zastępcę Dyrektora ds. [...] PKP S.A. Centrala Zakład Gospodarowania Nieruchomościami nr [...] w K. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] r. wezwał odwołującego do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do występowania w imieniu Spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. w W.. W dniu [...] r. strona przesłała żądane pełnomocnictwo. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowo określonego terminu. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Starosty L. z dnia [...] r. została doręczona stronie odwołującej w dniu [...] r., a odwołanie złożono w dniu [...] r., czyli z uchybieniem terminu, który zgodnie z 129 § 2 Kpa wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie i w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu [...] . Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się skarżąca Spółka, która w dniu [...] r. wniosła skargę do Sądu kwestionując prawidłowość i zasadność wydanego postanowienia. Zdaniem skarżącej odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, gdyż decyzja wpłynęła [...] r. do Centrali w W., [...] r. do K., a dopiero w dniu [...] r. do C.. Konieczność zbadania dokumentacji uniemożliwiły dochowanie ustawowego terminu. Nadto w odwołaniu powołując art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" wskazano na brak podstaw do ustalenia odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] r. skarżąca została wezwana do nadesłania dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do jednoosobowego podpisania skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W dniu [...] r. strona uzupełniła powyższy brak przesyłając pełnomocnictwo - akt notarialny z d nia [...] r. Rep. A nr [...] oraz pełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego KRS [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002 nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola dopuszczalności odwołania jest pierwszą czynnością jaką podejmuje organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania, a merytoryczne rozpatrzenie określonej sprawy przez tenże organ może nastąpić dopiero wówczas jeśli po wstępnej kontroli odwołania okaże się, że jest ono dopuszczalne i zostało wniesione z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Zważyć przy tym należy, że stwierdzenie niedopuszczalności określonego odwołania, wyłącza badanie zachowania terminu do jego wniesienia. W myśl art. 29 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego / t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm. – zwany dalej "kpa"/ stronami postępowania administracyjnego mogą być: 1) osoby fizyczne, 2) osoby prawne, czyli Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną, 3) jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej ale jedynie wówczas, gdy posiadają status: a) państwowej jednostki organizacyjnej, b) samorządowej jednostki organizacyjnej, c) organizacji społecznej. Zatem Polskie Koleje Państwowe S.A. w W. jako osoba prawna może być stroną w postępowaniu administracyjnym, a doręczanie wszelkich pism i decyzji winno następować w trybie art. 45 kpa. W myśl tego przepisu jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. Doręczenie decyzji administracyjnej w trybie art. 45 kpa jest zatem skuteczne jedynie wtedy, gdy łącznie spełnione są dwie przesłanki: 1) doręczenie nastąpiło w lokalu siedziby danej jednostki organizacyjnej (organizacji społecznej), 2) doręczenia dokonano do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism. Możliwe jest także doręczenie pisma umocowanemu pełnomocnikowi (art. 40kpa), jak również wydanie przesyłki upoważnionej osobie w urzędzie pocztowym (art. 45 zd. 2 w zw. z art. 44 kpa) – co jednak nie miało zastosowania w niniejszej sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że osobom prawnym pismo należy doręczyć w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism, tzn. członkowi organu uprawnionemu do ich reprezentowania, ustanowionemu pełnomocnikowi procesowemu albo pracownikowi upełnomocnionemu do odbioru pism. Doręczenie pisma, a więc i decyzji w sposób inny niż wyżej wskazany nie wywołuje skutków prawnych. Również w uchwale z dnia 11 stycznia 2006r. Sąd Najwyższy stwierdził, że pisma procesowe wysyłać należy pod adresem siedziby spółki, podanym w Krajowym Rejestrze Sądowym, a nie jej oddziału, nawet gdy widnieje w tym rejestrze. Podkreślić należy, że siedziba podmiotu niniejszego postępowania administracyjnego - Polskie Koleje Państwowe S.A. zlokalizowana jest w W. przy ul. [...], co potwierdza odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego nr KRS: [...]. Na ten też adres wysłana została decyzja organu I instancji, co potwierdza zarówno rozdzielnik tejże decyzji, jak i zwrotne potwierdzenie jej odbioru. Zatem doręczenie powyższej decyzji nastąpiło skutecznie w dniu [...] r. i od tego też dnia należało liczyć upływ 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa. Termin ten upływał z dniem [...]r. (poniedziałek). Zgodnie bowiem z art. 57 § 1 kpa jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (art. 57 § 1 zd. 2 k.p.a.). Zatem zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie Zastępcy Dyrektora Polskich Kolei Państwowych S.A. Centrali Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami nr [...] w K.– jako pełnomocnika Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. przy ul. [...]– od decyzji Starosta Powiatu L. z dnia [...]r. nr [...] wniesione zostało z uchybieniem ustawowo określonego terminu. Ponadto strona w żaden sposób nie usprawiedliwiła przyczyny zwłoki ani nie zgłosiła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, przyznając że odwołanie wniosła po terminie. Powyższe zaś uniemożliwiło merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Podkreślić także należy, że przesyłanie pism, decyzji pomiędzy poszczególnymi oddziałami, wydziałami danej osoby prawnej w żaden sposób nie wpływa na przedłużenie ustawowo określonego terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.