II SA/Gl 732/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. K. O. zwrócił się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na syna A. O.. Po przeprowadzeniu wymaganego postępowania Prezydent Miasta C. decyzją z [...] r. nr [...], przywołując w podstawie prawnej art. 1, art. 2, art. 4, art. 5 , art. 13, art. 18, art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2134). oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego (...) odmówił wnioskującemu przyznania świadczenia wychowawczego na syna w okresie od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. powodu przekroczenia kryterium dochodowego. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść przepisów normujących zasady przyznawania świadczenia wychowawczego, wyjaśnił pojęcie dochód rodziny, przywołał zasady przyznawania świadczenia a konsekwencji stwierdził, że po obliczeniu dochód rodziny za 2017 r., na który składają się dochód wnioskującego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz dochód jego żony – M. wynikający z prowadzonej działalności gospodarczej oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, przekroczył kryterium ustawowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w wymienionym okresie. Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskujący, domagając się uchylenia decyzji o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Podkreślił, że przekroczenie dochodu stwierdzone przez organ oparte zostało o nieaktualny stan dochodów i niewłaściwą interpretacją stanu faktycznego, co skutkowało wydaniem krzywdzącej decyzji przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Wyjaśnił, że składając wniosek opisał kwestię sporną dotyczącą kwoty uzyskanych zasiłków pieniężnych uwzględnionych w PIT-2017, które stanowią wypłatę zasiłków z "dwóch tytułów za trzy lata zasiłkowe" podyktowanych wielomiesięczną niezdolnością do pracy, a wpłaconych w 2017 r. na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego w K. Dodał, że w dniu składania wniosku o świadczenie, żona nie pobiera żadnych zasiłków pieniężnych, które miałyby wpływ na przekroczenie progu dochodowego, a stąd zasiłki pieniężne, takie jak zasiłek chorobowy czy zasiłek macierzyński są dochodami utraconymi. Odwołując się do przepisu art. 7 stwierdził, że nie można badając dochód rodziny, uwzględniać takiego dochodu, którego członek rodziny nie posiadał już w dacie ustalania prawa do wnioskowanego świadczenia. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał na błędne wyliczenie dochodu jego rodziny, skutkujące odmową przyznania wnioskowanego świadczenia, podczas gdy utrata dochodu może polegać nie tylko na zupełnej stracie czy zaniku, ale także na ubytku. W tym przypadku nastąpiło obniżenie dochodu żony, a co za tym idzie obniżenie dochodu całej rodziny. Tym samym kryterium dochodowe określone w ustawie, wynoszące miesięcznie 800 zł, nie zostało przekroczone i jest w jego rodzinie spełnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 800 zł. W ocenie organu odwoławczego ustalenia organu pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe. Zasadnie przyjęto, że dochód wnioskodawcy w 2017 r. wyniósł 51.952,28zł, przy czym dochód z tytułu zatrudnienia w firmie "A" SA uznano za dochód utracony, a uwzględniono dochód z tytułu prowadzonej działalności, pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i składki zdrowotne, co ostatecznie dało kwotę 355,10 zł miesięcznie. Kolegium wskazało, że zawieszenie działalności gospodarczej przez stronę z dniem [...] grudnia 2017 r. nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 18 ustawy. Organ pierwszej instancji prawidłowo też przyjął, że żona wnioskodawcy w 2017 r. uzyskała dochód w łącznej wysokości 225.251,80 zł (tj. dochód z działalności gospodarczej oraz zasiłki z ubezpieczenia społecznego i odsetki ) pomniejszony o należny podatek i składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, co ostatecznie dało miesięcznie kwotę 14.290,38zł. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wyjaśniło, że dochodu uzyskanego przez żonę wnioskodawcy z tytułu zasiłku chorobowego i macierzyńskiego z ubezpieczenia społecznego nie można traktować jako dochodu utraconego, gdyż zgodnie z ar. 2 pkt 19f przez utratę dochodu rozumie się jedynie utratę zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, czego nie ma w przypadku żony, gdyż nadal prowadzi ona działalność gospodarczą. Uwzględniając ulgę prorodzinną, łączny dochód rodziny wnioskodawcy znacznie zatem przekracza ustawowe kryterium uprawniające do uzyskania przedmiotowego świadczenia. Z decyzja tą nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzuciła w niej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie prawa materialnego - tj. art. 7 ust. 1- 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez błędną ich wykładnię oraz naruszenie prawa procesowego, tj. art. 8, art. 7, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie przeprowadzenie postępowania w sposób mający na celu wzbudzenie zaufania jego uczestników do podjętych przez organ działań, nie podjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób prowadzący do braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. W konsekwencji doprowadziło to utrzymania błędnej decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący rozwinął postawione zarzuty, podkreślając złe wyliczenie dochodu rodziny uprawniającego do świadczenia. Zwrócił uwagę, że wniosek został złożony, gdy żona nie otrzymywała już zasiłku macierzyńskiego. Nie można świadczeń z ubezpieczenia społecznego uważać za dochód z działalności gospodarczej. Nawet gdyby jednak przyjąć zasiłek macierzyński żony jako dochód uwzględniany w dniu składania wniosku o świadczenie wychowawcze, i to zgodnie z przepisem, świadczenie to uzyskane w poprzednim roku należy potraktować jako dochód utracony. Nadto przyznane mocą wyroku Sądu Apelacyjnego zasiłki to należność za kilka lat, a nie za jeden rok bazowy, a dodatkowo jeszcze z odsetkami. W świetle powyższego zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja sprzeczna jest Konstytucją i dyskryminuje obywatela. Odwołując się do treści art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy skarżący podkreślił, iż nie można uwzględniać w sprawie takiego dochodu, którego członek rodziny nie posiadał już w dacie ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia, czyli całego dochodu żony uzyskanego w 2017 r. z tytułu zasiłków z ubezpieczenia społecznego. Uwzględniając powyższe, kryterium dochodowe 800zł zostało w jego rodzinie spełnione, a wnioskowane świadczenie potocznie zwane 500+ ma na celu pomoc państwa względem obywatela. W świetle powyższego skarga jest w pełni usprawiedliwiona i zasadna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie wniesionej skargi i przywołało analogiczną argumentacje do tej, którą zawarło w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej powyżej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie stwierdził, by zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta C. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniały ich uchylenie. Zatem skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa wychowywaniu dzieci (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. W myśl art. 5 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom , o których mowa w art. 4 ust. 2 – m.in. matce, ojcu , w wysokości 500 zł miesięcznie, przy czym na pierwsze dziecko (w dacie rozstrzygania sprawy przez orzekające w sprawie organy) świadczenie to przysługuje jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3). Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy przez dochód należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 - 3a. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości wykładni przez organy administracyjne art. 2 pkt 19 lit.f, a w konsekwencji prawidłowości ustalenia dochodu rodziny uzależniającego przyznanie czy też odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia. Zdaniem składu orzekającego organy prawidłowo przyjęły i wyczerpująco uzasadniły, że dochód uzyskany przez żonę skarżącego z tytułu pobierania zasiłków z ZUS nie został utracony, gdyż nie przysługiwał po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jak wymaga tego cytowany powyżej przepis. Według art. 2 pkt 19 lit.f ustawy utratą dochodu jest utrata spowodowana m,.in. utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W przedmiotowej sprawie pozostaje bezsporne, że żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, co wynika z informacji Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej załączonej do akt sprawy. Wynika z niej, że działalność agencji reklamowych (działalność przeważająca) prowadzona jest przez żonę skarżącego od [...] kwietnia 2015 r. Także fakt zawieszenia działalności gospodarczej w dniu [...] grudnia 2017 r. nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 18. Stąd też zarzuty dokonania przez orzekające w sprawie organy błędnej wykładni przywołanego przepisu nie są zasadne. Treść wymienionego art. 2 pkt 19 lit.f jest jasna. Ustawodawca, szczegółowo wymienił sytuacje, w jakich dochodzi do utraty dochodu, wyraźnie i jednoznacznie wskazując, że dochodem utraconym jest jedynie utrata zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego "przysługującego po utracie zatrudniania lub innej pracy zarobkowej". Tak więc działając na podstawie przepisu prawa organy orzekające w sprawie, obliczając dochód rodziny skarżącego dla celów ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, nie mogły wbrew przywołanej regulacji uznać, że świadczenia wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w formie zasiłku macierzyńskiego czy zasiłku chorobowego w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej są dochodem utraconym. Nie mogły w związku z tym nie uwzględnić tego dochodu w wyliczeniu dochodu rodziny uprawniającego do przyznania wnioskowanego świadczenia. Przypomnieć należy, że skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego w sierpniu 2018 r.. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego, czyli w tym przypadku na okres zasiłkowy 1 października 2018/ 30 września 2019. Po myśli art. 2 pkt 4 przedmiotowej ustawy dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, a przez dochód członka rodziny według ust. 2 należy rozumieć sumę przeciętnego miesięcznego dochodu członka rodziny osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust.1- 3a. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że w niniejszej sprawie rokiem poprzedzającym okres zasiłkowy, z którego oblicza się dochód rodziny jest 2017 r. Prawidłowo orzekające w sprawie organy ustaliły, że w roku tym strona uzyskała dochód w postaci zasiłków z ubezpieczenia społecznego z ZUS w wysokości 214.655,32zł i odsetki w wysokości 10.496,72zł. Dochód ten prawidłowo pomniejszono o pełną kwotę należnego podatku wspólnego małżonków oraz składki na ubezpieczenie społeczne i składki na ubezpieczenie zdrowotne, co doprowadziło do kwoty 171.484,63zł, co miesięcznie dało kwotę 14.290,38 zł, a w przeliczeniu na osobę, po zastosowaniu ulgi prorodzinnej, 3.684,54zł. Prawidłowo przy tym organ ten uzyskany dochód podzielił przez 12 miesięcy roku 2017 r., gdyż cały ten dochód, chociaż składały się na niego także nadpłaty za okresy wcześniejsze – jak przyznał skarżący były to zasiłki z dwóch tytułów za trzy lata zasiłkowe, strona uzyskała w 2017 r., czyli w okresie, branym pod uwagę przy ustalaniu wnioskowanego świadczenia na dany okres zasiłkowy. Wbrew stanowisku skarżącego orzekające w sprawie organy nie naruszyły w tym zakresie obowiązujących przepisów. Nie został naruszony przepis art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uwzględniając powyższe skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.