II SA/Gl 734/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką oraz pełnoletnim synem. Wnioskodawca zadeklarował, że poza budynkiem mieszkalnym o pow. 110 m2 oraz nieruchomością rolną o pow. 4,2 ha nie posiada żadnego innego majątku. Skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2430 zł netto miesięcznie, a jego małżonka świadczenie tego samego rodzaju w wysokości 1760 zł netto miesięcznie. Syn wnioskodawcy nie pracuje. Ze sporządzonego w druku formularza zestawienia wydatków wynika, że na leczenie własne oraz swojej małżonki skarżący przeznacza 350 zł; na energię 200 zł; na wodę 100 zł; na usługi telekomunikacyjne – 350 zł, zaś na węgiel 350 zł. Skarżący wspomniał również o istnieniu zobowiązania względem rodziny w wysokości 5300 zł powstałego w związku z pogrzebem drugiego syna. Pismem z dnia 22 września 2017 referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku poprzez: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne itp., - udokumentowanie wysokości dochodów osiąganych przez skarżącego oraz jego małżonkę z tytułu emerytur, - przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez właściwy urząd pracy potwierdzającego, że syn wnioskodawcy jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Na wezwanie to nie udzielono odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobowiązana jest wpis od skargi, który ze względu na przedmiot sprawy wynosi 500 zł – § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Instytucja prawa pomocy została wprowadzona jako wyjątek od generalnej zasady odpłatności postępowania i w swoim założeniu służyć ma zapewnieniu prawa do sądu tym osobom, które przy najdalej idących wysiłkach nie będą w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Analizując informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżącego nie znaleziono podstaw do uwzględnienia wniosku, albowiem nie sposób stwierdzić, że jego położenie jest na tyle ciężkie, aby uzasadnionym było przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W punkcie wyjścia wskazać przyjdzie, że dla oceny rzeczywistej sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy niezbędną jest rzetelność uzyskanych informacji. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony, natomiast wówczas, gdy osoba ubiegająca się o prawo pomocy nie prześle żądanych dokumentów lub też udzieli informacji fragmentarycznych bądź też niespójnych – wówczas zachodzą przesłanki do odmowy uwzględnienia złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 28.01.2015 r., sygn. II OZ 43/15; postanowienie NSA z 13.01.2015 r., sygn. II OZA 1394/14 – obydwa dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.nsa.gov.pl/orzeczenia) W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie przesłał jakiegokolwiek dokumentu, który pozwoliłby na weryfikację podanych przezeń informacji, te zaś nie dają podstaw do stwierdzenia, że sytuacja materialna strony wyklucza możliwość zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Biorąc bowiem pod uwagę wysokość dochodu uzyskiwanego w jego rodzinie (a więc deklarowane 4200 zł) z wysokością bieżących, deklarowanych wydatków (1200 zł) uznać przyjdzie, że uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 500 zł nie spowoduje zasadniczego pogorszenia sytuacji materialnej jego rodziny. Nie wyjaśniono przy tym aktualnego statusu zawodowego syna wnioskodawcy, który wg. jego oświadczenia jest osobą bezrobotną. Biorąc zaś pod uwagę obecną koniunkturę na rynku pracy nie można przyjąć, że znalezienie zatrudnienia stanowi szczególny problem. W świetle wskazanych wyżej okoliczności nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, a wobec tego działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.