II SA/Gl 738/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści oświadczeń strony wnika, że samotnie zamieszkuje w lokalu o pow. 41,91 m2, a w skład jego majątku wchodzi również nieruchomość gruntowa (niezabudowana) o pow. 182 m2. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Skarżący uzyskuje dochód w wysokości 1525 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego T. D. nadesłał dokumenty obrazujące wysokość uzyskiwanych przezeń dochodów (świadczenie emerytalne wynosi 1259 zł netto miesięcznie) oraz poziom wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Treść przywołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wobec osób znajdujących się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowych. Ocena sytuacji osobistej i materialnej skarżącego nie daje podstaw do stwierdzenia, że jego położenie jest szczególnie ciężkie co dawałoby podstawę do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Nie mniej jednak, biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz poziom stałych, miesięcznych wydatków uznano, że zasadnym będzie zwolnienie go z wpisu od skargi. Powyższa konstatację oparto przede wszystkim na fakcie, że udokumentowana wysokość dochodu wnioskodawcy to kwota 1259 zł netto miesięcznie. Wpis od skargi, będący zasadniczym wydatkiem na obecnym etapie postępowania to kwota 500 zł. Tym samym uiszczenie wpisu od skargi pochłonęłoby niemalże 40% miesięcznego dochodu skarżącego co, mając na względzie konieczność zaspokojenia przez niego potrzeb egzystencjalnych, uznać trzeba za zbyt duże obciążenie dla jego domowego budżetu. Do tego dodać trzeba, że strona w ponosi bieżące koszty utrzymania, które uszczuplają i tak niewielki dochód. W tej sytuacji zdecydowano o zwolnieniu strony z wpisu od skargi. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano, że skarżący dysponuje stałym źródłem dochodu i nawet będąc w posiadaniu tak skromnych środków będzie w stanie ponieść pozostałe, ewentualne koszty postępowania sądowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym zostało bowiem pomyślane jako instytucja przewidziana dla osób znajdujących się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, co do zasady pozbawionych stałych źródeł dochodów lub też takich, których dochód w zasadzie nie pozwala na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. W realiach rozpoznawanej sprawy, jakkolwiek sytuacja materialna T.D. nie jest komfortowa, to jednak nie może być uznana za wyjątkowo ciężką. Oprócz tego zauważyć trzeba, że na obecnym etapie postępowania sądowego udział fachowego pełnomocnika nie jest niezbędny, a Sąd z urzędu kontroluje zaskarżony akt niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy.