II SA/Gl 738/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. T. D. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. o wszczęcie postępowania wobec W. D., która na wspólnej nieruchomości dokonała samowoli budowlanej. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w C.. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji wskazał, że w [...]r. prowadził już postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych ww. obiekcie w trakcie którego ustalił, że w budynku wykonano roboty budowlane polegające na: wymianie oraz remoncie elementów nośnych drewnianej więźby dachowej wraz z położeniem nowego pokrycia, wykonaniu rynien i rur spustowych, wymianie instalacji c. o. oraz modernizacji pomieszczenia kotłowni, wymianie instalacji elektrycznej, okien i drzwi oraz wzmocnieniu nadproża, nadto wymianie tynków wewnętrznych i zewnętrznych oraz podkładów podłogowych wraz z ociepleniem. Po uprzednim dokonaniu oceny wykonanych robót, postępowanie to zostało zakończone decyzją nakazującą W. D. zaniechania dalszych robót. Natomiast w toku przeprowadzonej w dniu [...] r. kontroli stwierdzono, że od [...]r. w przedmiotowym budynku nie były wykonywane żaden roboty budowlane, które wymagałyby zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, wobec czego dalsze prowadzenie postępowania organ uznał za bezprzedmiotowe. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. D. wskazując, że na skutek dokonanej przez W. D. samowoli budowlanej doszło do bezprawnego zawłaszczyła nieruchomości sąsiednich oraz pozbawiono go możliwość dostępu do nieruchomości, której jest właścicielem. Zarzucił organom nadzoru budowlanego stronniczość oraz wskazał, że samowola budowlana polegała na wybudowaniu nowego budynku o powierzchni 35m2, w którym urządzono kotłownię oraz kuchnię. Nadto wskazał, że wyburzone zostały ściany działowe w środkowej części budynku a sufit oparty na drewnianym postumencie. Zakwestionował również prawidłowość wykonanych czynności kontrolnych w ramach postępowania przeprowadzonego w [...]r. oraz stwierdził, że uniemożliwiono mu udział w oględzinach przeprowadzonych w [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał, że wykonane przez organ pierwszej instancji czynności kontrolne nie ujawniły w przedmiotowym budynku przeprowadzenia robót budowlanych poza tymi, które były już ujawnione w toku postępowania w [...]r. Podobnie jak wszystkie okoliczności podnoszone w odwołaniu były również przedmiotem badania organu w ramach zakończonego postępowania, w tym kwestia dobudowania dodatkowego pomieszczenia bez uregulowania prawa własności oraz wykonanie drewnianego stropu sufitowego, czego dowodem jest przedłożona wówczas przez inwestora i zatwierdzona przez organ ocena stanu technicznego zrealizowanych robót budowlanych. [...]WINB wskazał również, że obrys zewnętrzny spornego obiektu zgadza się z danymi przestrzennymi zawartymi w zasobach geodezyjnych miasta. Natomiast zarzut braku możliwości wzięcia udziału w oględzinach budynku nie znajduje zdaniem [...]WINB uzasadnienia w świetle wyjaśnień organu pierwszej instancji, który wskazał, że w dniu przeprowadzania kontroli na miejscu nie stwierdzono obecności odwołującego się. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł T. D. zarzucając, że organ odwoławczy nie odniósł się właściwie do błędów merytorycznych w przeprowadzonym przez PINB postępowaniu. Ponownie podniósł zarzut, że w [...]r. miała miejsce samowola budowlana polegająca na wybudowaniu nowego pomieszczenia, a następnie wyburzeniu ścian i stropów sufitowych celem dołączenia nowego pomieszczenia do istniejącego budynku. Wskazał również na wykonanie w innym miejscu otworów okiennych oraz przebudowę instalacji c. o. Zdaniem skarżącego działania te miały na celu bezprawne przejęcie nieruchomości po zmarłych właścicielach oraz pozbawienie skarżącego możliwości dostępu do jego nieruchomości. Podniósł również, że doszło do zmiany usytuowania ogrodzenia działki. W odpowiedzi na skargę [...]WINB w całości podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] r. skarżący kwestionuje prawidłowość przeprowadzonego przez [...]WINB postępowania wskazując, że jest to następstwo powielania tych samych nieprawidłowości, które miały miejsce w toku postępowania prowadzonego w [...]r. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego z urzędu wnosił i wywodził jak w treści skargi oraz pisma procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz.1647). Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w C.. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 267, z późn. zm. dalej "k.p.a.") który stanowi, że organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadnieniem dla takiego rozstrzygnięcia będzie okoliczność, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z poszanowaniem przepisów postępowania, a zatem nie ma potrzeby ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji. Wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest możliwe wyłącznie, gdy organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepisy prawa materialnego (organ II instancji dochodzi do analogicznych ustaleń). Zdaniem Sądu organ II instancji prawidłowo zastosował omawiany przepis. Podstawą prawną umorzenia postępowania był natomiast art. 105 k.p.a. który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Powiedzieć przy tym należy, że pod względem przedmiotowym na sprawę administracyjną składa się treść żądania, uprawnienia lub treść obowiązku oraz podstawa prawna i stan faktyczny, natomiast elementy podmiotowe sprawy administracyjnej to podmioty, które mają w danej sprawie interes prawny lub obowiązek prawny. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza natomiast, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka bezprzedmiotowości spełniona jest w szczególności wówczas, gdy w sprawie nie jest dopuszczalne wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Skutki umorzenia postępowania polegają na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania od czasu zaistnienia przyczyn określonych w ustawie procesowej, nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny ( por. wyrok NSA z dnia 12 września 2012r., sygn. akt II GSK1096/12,LEXnr 1218383). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego może mieć różne postacie, ale w niniejszej sprawie ma charakter obiektywny, albowiem brak jest możliwości prowadzenia postępowania w ramach którego badane będą podstawy do wykonania robót budowlanych, w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja nakazująca zaniechania dalszych robót związanych z wykonaniem robót remontowych w budynku przy ul. [...] w C., legalizująca roboty których zbadania legalności domaga się skarżący. Koniecznym warunkiem uznania iż przedmiot postępowania administracyjnego istnieje jest m.in. ustalenie, że nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć bowiem charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy ( por. wyroki: NSA z dnia 19 czerwca 2000 r. sygn. akt ISA/Ka 2247/98 oraz z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2247/98, LEX nr 44391; z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1292/11). Organ administracji, wydając decyzję w sprawie, jest od momentu wejścia jej do obrotu prawnego, tj. od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, nią związany (art. 110 k.p.a.). Oznacza to, że jest związany dokonaną oceną prawną w decyzji, a dotyczy to wszystkich elementów sprawy administracyjnej. Od tej oceny prawnej organ może uchylić się, ale tylko w trybie przewidzianym przepisami prawa. Tryby te wyznacza art. 16 § 1 k.p.a. stanowiąc, że podważenie decyzji ostatecznych może nastąpić tylko w trybie uchylenia lub zmiany takich decyzji, stwierdzenia ich nieważności oraz wznowienia postępowania, i to tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie. W tym stanie rzeczy zgodzić się należy ze stanowiskiem organów obu instancji, że kwestia legalności robót budowlanych wskazanych przez skarżącego została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. z dnia [...] r nr [...]. Analiza treści uzasadnienia powołanej decyzji oraz treści opinii budowlanej o stanie technicznym zrealizowanych robót budowlanych, jak również treści zawiadomienia złożonego przez skarżącego z dnia [...] r. oraz protokołu oględzin z dnia [...] r. nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że przedmiotem prowadzonego wówczas postępowania były te same roboty budowlane, które w niniejszym postępowaniu skarżący wskazuje jak bezprawne. Tym samym jako niezasadny należało uznać zarzut skargi dotyczący niewłaściwego przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. Wskazać należy przy tym, że sam skarżący nie kwestionuje, iż wszystkie wymienione przez niego w skardze roboty budowlane zostały wykonane przez inwestorkę w [...]r. W toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę przedmiotowej nieruchomości i nie ujawnił wykonania żadnych robót budowlanych poza tymi, które były już przedmiotem postępowania zakończonego w [...]r. Nadto dokonał sprawdzenia danych zgromadzonych w rejestrze publicznym stwierdzając, że obrys zewnętrzny spornego budynku zgadza się z danymi zawartymi w zasobach geodezyjnych miasta. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia własności nieruchomości wskazać należy, że rozstrzyganie tej kwestii nie pozostaje w kompetencji organów nadzoru budowlanego, a ewentualne roszczenia z tego tytułu skarżący powinien dochodzić w ramach postępowania przed sądem powszechnym. Sąd analizując postępowanie dowodowe prowadzone przez organy w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu uzasadnienia zarówno decyzji organu pierwszej instancji, jak i zaskarżonej decyzji czynią zadość wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Z kolei na podstawie akt sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób stwierdzić aby doszło do naruszenia przepisów postępowania dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze uznać należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz.270 z późń. zm.).