II SA/Gl 739/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. z siedzibą w K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta B. z dnia [...] r. Nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania 5117 (pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych. W związku z wnioskiem inwestora ("A" Sp. z o.o.) z dnia [...] roku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie myjni samochodowej na terenie parkingu podziemnego w "A", zlokalizowanego przy ul. [...] w B., organ (po uzupełnieniu wniosku przez inwestora) w dniu [...] roku przeprowadził obowiązkową kontrolę myjni (protokół w aktach administracyjnych). W trakcie kontroli stwierdzono, że dwa stanowiska myjni były użytkowane, a posadzka nosiła ślady długotrwałego użytkowania. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. postanowieniem z dnia [...] roku, wydanym na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa") nałożył na "A" Sp. z o.o. karę z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowej myjni w wysokości [...]zł. Pismem z dnia [...] roku "A" Sp. z o.o. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. Zażalenie to zostało podpisane przez K. G. ( pełnomocnictwa udzielił W. M. w dniu [...] roku, które zostało dołączone do akt ). W uzasadnienia zażalenia podano, że podpisany pod wnioskiem z dnia [...] roku A. T. nie był uprawniony i nie posiadał pełnomocnictwa Spółki "A" do reprezentowania jej w sprawie o pozwolenie na użytkowanie. W związku z tym faktem Spółka nie została zawiadomiona o terminie obowiązkowej kontroli. Nadto podniesiono, że inwestor do dnia sporządzenia niniejszego zażalenia nie otrzymał protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...]roku, w związku z czym nie miał możliwości zgłoszenia dowodów ani ustosunkowania się do ustaleń organu orzekającego. Zażalenie to zostało uzupełnione pismem procesowym z dnia [...]roku (data sporządzenia) radcy prawnego B. N., legitymującej się pełnomocnictwem z dnia [...]roku. W piśmie tym powtórzono twierdzenie zażalenia, że "A" Sp. z o.o. nie upoważniło A. T. do reprezentowania Spółki w działaniach związanych z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie myjni, a więc i do uczestnictwa w czynnościach kontrolnych i składania oświadczeń w imieniu Spółki, co wynika z dołączonego do wniosku upoważnienia z dnia [...]roku dla A. T. Konsekwencją tego było brak reprezentacji Spółki w przedmiotowym postępowaniu. Nadto podniesiono zarzuty związane z samym ustaleniem organu, że myjnia była użytkowana przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]roku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Wskazał, że zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy przystąpienie do użytkowania bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na użytkowanie podlega karze pieniężnej. Z protokołu kontroli z dnia [...]roku, zawartych w nim oświadczeniach pełnomocnika skarżącej A. T. oraz dodatkowo przesłanego, przy piśmie z dnia [...]roku, zdjęcia z reklamy zamieszczonej w internecie, wynika że skarżąca przystąpiła do użytkowania myjni przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca Spółka zarzuciła wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 57 ust. 7 w zw. z art. 54 i art. 55 ustawy, 59f ust. 1-3-6 w zw. z art. 59g, art. 59d ust. 1 ww. ustawy z art. 10 § 1 kpa, a także naruszenie art. 7, 8, 9, 77 i 80 kpa. Z uzasadnienia skargi wynika, że A. T. nie był umocowany do złożenia w imieniu Spółki wniosku o pozwolenie na użytkowanie, ani do udziału w czynnościach związanych z obowiązkową kontrolą w dniu [...] roku. Nadto Spółka twierdziła, że organ błędnie ustalił, że doszło do nielegalnego użytkowania myjni oraz że Spółka nie miała możliwości złożenia żadnych wyjaśnień ani zastrzeżeń (wobec nie doręczenia jej protokołu kontroli). Podniesiono nadto, że w uzasadnieniu postanowienia ostatecznego organ nie odniósł się do zarzutów braku umocowania A. T. do działania w imieniu Spółki. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w jego ocenie pełnomocnictwo z dnia [...] roku dla A. T. było pełnomocnictwem do działania związanego z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej myjni. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu wszczętym na wniosek z dnia [...]roku, a dotyczący udzielenia pozwolenia na użytkowanie myjni. Stosownie do treści art. 57 ust. 7 ustawy wniosek taki stanowi wezwanie właściwego organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Po przeprowadzeniu tej kontroli, o terminie której organ zawiadamia inwestora, sporządza on protokół z tej czynności w trzech egzemplarzach z których jeden bezzwłocznie doręcza inwestorowi. W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę o której stanowi art. 59 ust. 1. Dla kontroli prawidłowości zaskarżonego postanowienia warunkiem pierwszym jest ustalenie czy inwestor, a więc Spółka z o.o. "A", złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie myjni. W tym to bowiem postępowaniu przeprowadzono obowiązkową kontrolę, a jej wyniki zaskutkowały wydaniem zaskarżonego postanowienia. Nie ulega wątpliwości, że stronami w postępowaniu administracyjnym są zarówno osoby fizyczne jak i osoby prawne. Skarżąca Spółka z o.o. "A" jest osobą prawną. Działa więc ona przez statutowych przedstawicieli. Z aktualnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż uprawnionym do działania w imieniu Spółki jest Prezes Zarządu – R. S. Jest on więc też uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa. Co do zasady, zgodnie z art. 32 kpa strona może działać przez pełnomocnika, pełnomocnik musi być osobą fizyczną (art. 33 § 1 kpa), a jego czynności pociągają skutek dla reprezentowanego o ile mieszczą się w granicach umocowania. Podsumowując należy stwierdzić, że osoba prawna może działać przez pełnomocnika ustanowionego przez statutowego przedstawiciela (lub też jego pełnomocnika jeżeli pełnomocnictwo to obejmuje dalszą substytucję, w niniejszej sprawie W. M. takie pełnomocnictwo otrzymał aktem notarialnym z dnia [...]r. rep. [...] Nr [...]) a skutki takiego działania w zakresie umocowania dotyczą bezpośrednio reprezentowanego. Należy jeszcze podkreślić, że wszczęcie postępowania administracyjnego, które może być wszczęte jedynie na wniosek (jak postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie), wymaga wyraźnego wniosku strony lub reprezentującego ją pełnomocnika. Wszczęcie postępowania bez wniosku strony, jego prowadzenie i podjęcie w takim postępowaniu rozstrzygnięć stanowi naruszenie zasady skargowości. W niniejszej sprawie postępowanie dotyczące udzielenia pozwolenia na użytkowanie myjni w którym przeprowadzono obowiązkową kontrolę i w następstwie poczynionych w jej trakcie ustaleń nałożono na inwestora karę w związku z przystąpieniem do użytkowania przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie zostało wszczęte na wniosek z dnia [...]roku złożony przez A. T., który dołączył do tego wniosku upoważnienie z dnia [...]roku. Z upoważnienia tego wynika reprezentowanie przez A. T. "A" Sp. z o.o. "we wszelkich działaniach związanych z procedurą uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zmianie sposobu użytkowania, w tym do występowania do stosownych jednostek administracji państwowej oraz do odbioru dokumentów wystawionych do "A" Sp. z o.o. a dotyczących Centrum Handlowo-Usługowego....". W ocenie Sądu brak było podstaw do uznania, że upoważnienie to dotyczy postępowania o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie myjni. W konsekwencji należy stwierdzić, że do wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie myjni doszło bez wniosku strony. Strona nie brała udziału w czynnościach kontrolnych w dniu [...] roku, a w związku z tym nie mogła się wypowiedzieć co do ustaleń faktycznych poczynionych w trakcie tej kontroli, co w świetle art. 81 kpa nie pozwala na uznanie tych okoliczności za udowodnione. Nadto wbrew wyraźnemu brzmieniu art. 59d ust. 1 ustawy stronie nie doręczono protokołu z kontroli obowiązkowej. Nie może budzić wątpliwości także fakt, że do dnia doręczenia stronie postanowienia organu I instancji nie brała ona udziału w postępowaniu. Zasadny jest także zarzut skargi, że w postanowieniu ostatecznym organ nie ustosunkował się w żaden sposób do zarzutu związanego z brakiem pełnomocnictwa do złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na użytkowanie myjni. Pozostałe zarzuty skargi w tej sytuacji – to znaczy braku wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie – są przedwczesne. W postępowaniu ponownym organ w sytuacji orzekania o karze za samowolne użytkowanie myjni w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na użytkowanie winien mieć na uwadze powyższe stanowisko Sądu. Rozstrzygnięcie oparto na art. 145 § 1 pkt 1 litera c w zw. z art. 135 i 152 ppsa, a orzeczenie o kosztach postępowania na art. 200 i 205 ppsa (wpis + wynagrodzenie pełnomocnika + opłata od pełnomocnictwa).