II SA/Gl 739/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną w sprawie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] r., którą stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. nr [...], określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przez "A" Sp. z o.o. z siedzibą w A., przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do sortowania i odzysku odpadów na terenie miasta S. – na działce nr 1, zlokalizowanej przy ul. [...]. W skardze wniesionej przez "A" Sp. z o.o. w A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania powyższych decyzji Kolegium. W jego uzasadnieniu wskazano, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego wskazanej na wstępie decyzji środowiskowej istnieje duże ryzyko podjęcia kolejnych postępowań eliminujących z obrotu prawnego decyzje administracyjne wydane na jej podstawie (decyzje budowalne, zezwolenia na przetwarzania odpadów), skutkując niemożnością legalnego eksploatowania instancji, a zatem znaczną szkodą finansową dla strony skarżącej, czy nawet upadłością Spółki. Podano, że trudne do odwrócenia skutki mogą wystąpić również w środowisku, wskutek problemów z gromadzeniem odpadów i brakiem możliwości ich przetwarzania. Zwrócono uwagę, że wstrzymaniu wykonania tych decyzji nie sprzeciwia się żaden przepis prawa, zaś kwestia nieważności decyzji środowiskowej jest sporna. Zdaniem strony skarżącej jej wniosek uzasadnia fakt, ze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji środowiskowej może okazać się bezpodstawne. Postanowieniem z dnia [...] r. organ odmówił uwzględnienia tego wniosku. Pozostałe strony postępowania, pouczone o takiej możliwości, nie ustosunkowały się w wyznaczonym terminie do rozpatrywanego wniosku. Rozpatrując wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Na wstępie wyjaśnić wymaga, że co prawda wniosek strony skarżącej dotyczy zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r., to jednakże z uwagi charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia, utrzymującego w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] r., Sąd rozpatrywał wniosek w odniesieniu do zaskarżonej decyzji z dnia [...]r., nr [...]. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. dalej zwanej Ppsa), zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym, odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu (art. 61 § 3 Ppsa). Należy zaznaczyć, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich zaskarżonych aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Jednakże w okolicznościach konkretnej sprawy należy rozważać skutki prawne i faktyczne, jakie może wywołać dana decyzja. Tymczasowa ochrona ze wskazanej na wstępie regulacji będzie uzasadniona bowiem jedynie, gdy skutki wykonania decyzji będą stanowić bezpośrednie i pewne następstwo tego aktu, wypełniając przesłanki z art. 61 § 3 Ppsa. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do zaakceptowania tezy, że zaskarżona decyzja może wywołać konsekwencje wskazane w art. 61 § 3 Ppsa. Decyzja, na mocy której stwierdzono nieważność innej decyzji wywołuje określone następstwa prawne, niemniej jednak trudno w tym przypadku mówić o następstwach związanych z jej wykonaniem. W istocie bowiem ma ona charakter deklaratoryjny, tj. komunikuje jej adresatom, że inna decyzja była obciążona wadami (istniejącymi w dacie jej wydania), które uzasadniają wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Co do zasady pojęcie "wykonania decyzji" związane jest z realizacją wynikających z niej uprawnień lub obowiązków. W tym znaczeniu trudno mówić o wykonaniu decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji. Należy zauważyć, iż stwierdzenie nieważności konkretnej decyzji nie powoduje automatycznego uchylenia innych rozstrzygnięć indywidualnych, wydanych na jej podstawie. Konsekwencje takiego rozstrzygnięcia mogą być bowiem różne, niejednokrotnie uzależnione od brzmienia konkretnych przepisów prawa materialnego. Jednocześnie zauważyć wymaga, że sama decyzja uzgadniająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia nie podlega wykonaniu, a to ze względu na jej przedmiot. Stwierdza ona jedynie warunki i wymogi jakie powinny zostać zachowane przy realizacji inwestycji (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 715/09 – Lex nr 564227). W tej sytuacji, stosując wnioskowanie a maiori ad minus uznać należy, że stwierdzenie nieważności takiej decyzji również nie podlega wykonaniu. Tymczasem argumentacja strony skarżącej sprowadza się w istocie do skutków pośrednich wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie bowiem jedynym bezpośrednim skutkiem zaskarżonej decyzji jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia. Decyzja taka może pociągnąć za sobą kolejne rozstrzygnięcia administracyjne, ale to w tych, kolejnych odrębnych postępowaniach strona będzie mogła domagać się ochrony tymczasowej, o ile rozstrzygnięcia te będą bezpośrednio wywoływać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Odnosząc się do dalszej argumentacji wniosku podkreślić wymaga, że na obecnym etapie postępowania Sąd nie może dokonać oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, nie można zatem upatrywać zasadności złożonego wniosku w przekonaniu o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia.