II SA/Gl 74/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Starszy referent Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi K. M. i S. M. (M.) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej PINB) działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) decyzją z dnia [...] r. znak: [...] nakazał K. i S.M. wykonanie odwodnienia liniowego wzdłuż granicy z działką nr [...] utwardzonego terenu działki nr [...] położonej w Z. oraz odprowadzenie wód opadowych z tego odwodnienia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej bądź na własny teren nieutwardzony, do dołu chłonnego lub zbiornika retencyjnego. Decyzja ta wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy (poprzednie orzeczenie PINB zostało uchylone kasacyjną decyzją organu II Instancji), a nałożony nią obowiązek miał na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami robót budowlanych zrealizowanych bez wymaganego zgłoszenia. Roboty te polegały na utwardzeniu kostką brukową ok. [...] % powierzchni działki nr [...], co z uwagi na istniejące nachylenie terenu wynoszące, jak ustalono w wyniku pomiarów dokonanych w trakcie wizji lokalnej ok. [...]%, spowodowało zalewanie sąsiedniej działki nr [...]. Kostka brukowa od strony sąsiedniej posesji została oparta bezpośrednio o podmurówkę istniejącego ogrodzenia zrównując poziom utwardzonego terenu z poziomem tej podmurówki. W ocenie PINB takie wykonanie utwardzenia terenu działki narusza ustalenia § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W tym stanie rzeczy organ nałożył na inwestorów opisany wyżej obowiązek ustalając jednocześnie termin jego wykonania do dnia [...]r. Odwołanie od tej decyzji wniósł S. M. zarzucając jej oparcie na błędnych ustaleniach faktycznych. W szczególności podniósł, że kostka brukowa została ułożona na wcześniej utwardzonej powierzchni działki. Utwardzenie to wykonała w [...] r. firma [...] w czasie budowy przeprawy mostowej na rzece [...] w związku z koniecznością zapewnienia dojazdu ciężkiego sprzętu na teren budowy. PINB błędnie ustalił także, że utwardzony teren stanowi [...] % powierzchni całej działki, tymczasem powierzchnia działki wynosi [...] m², a ułożonej kostki brukowej [...] m². Wreszcie poziom utwardzonego terenu jest równy z poziomem podmurówki ogrodzenia tylko w miejscu, gdzie teren działki jest nachylony w kierunku wschodnim, a nie północnym co powoduje, że wody opadowe z tego miejsca nie spływają na działkę sąsiednią, a jedynie do zbiornika chłonnego i na nieutwardzony teren inwestorów. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej [...]WINB) działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania odwodnienia ustalając nowy termin do dnia 30 grudnia 2008 r. oraz utrzymał w mocy pozostałą część decyzji organu I instancji. Uzasadniając zmianę decyzji PINB organu II instancji podał, że miał na uwadze urealnienie wykonania nałożonego obowiązku. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał zaś, że utwardzenie terenu działki kostką brukową wymagało w myśl art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Ustalenia faktyczne dokonane w oparciu o przeprowadzone oględziny wskazują, że od strony działki nr [...] brak jest korytek odprowadzających wodę na własny teren, a kostka została położona równo z podmurówką ogrodzenia. W tej sytuacji nałożony przez organ I instancji obowiązek jest właściwy i konieczny w celu doprowadzenia wykonanego utwardzenia do zgodności z przepisem § 28 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tym samym zarzuty podniesione w odwołaniu nie mogą usprawiedliwiać wykonania robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia. W sprawie nie ma też istotnego znaczenia procent zrealizowanego utwardzenia powierzchni działki W skardze K. i S. M. domagali się zwolnienia ich z obowiązku nałożonego przez organy I i II instancji. Zarzucili wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem ich interesu prawnego oraz w oparciu o błędne w ustalenia faktyczne poprzez przyjęcie konieczności wykonania odwodnienia liniowego w sytuacji kiedy na ich działce istnieją już odwodnienia odprowadzające wodę deszczową w sposób nie naruszający praw osób trzecich. Uzasadniając zgłoszone zarzuty skarżący podnieśli, powtarzając argumentację odwołania, wykonanie w [...]r. utwardzenia terenu ich działki przez firmę [...], która posiadała stosowne zezwolenia i decyzje. Wykonane prace polegały zaś na położeniu kostki brukowej w taki sposób, aby pokryła ona wcześniej wykonane utwardzenie terenu wykonane z asfaltu. Położona kostka nie zakryła istniejących odpływów wody deszczowej oraz nie naruszyła odwodnienia, a spływająca woda ma swobodny dostęp do studzienek lub nieutwardzonego terenu i nie zalewa terenu sąsiedniej działki. Zarzucili, że ustalenia dokonane w trakcie wizji lokalnej dotyczyły jedynie stopnia nachylenia terenu działki i nie były prowadzone w trakcie opadów deszczu, nie przeprowadzono też doświadczenia ze spływającą wodą . Tym samym skoro nie ustalono jak i gdzie spływa woda deszczowa należy uznać wadliwość przeprowadzonego postępowania dowodowego, gdyż nie odzwierciedla ono rzeczywistego stanu rzeczy na gruncie. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że fakt utwardzenia działki w [...] r. nie został w żaden sposób udokumentowany przez skarżących i w zasadzie nie ma znaczenia w sprawie. Wykonane prace związane z położeniem kostki brukowej spowodowały bowiem możliwość zalewania sąsiedniej działki. Z załączonych do akt zdjęć wykonanych przez organ I instancji jednoznacznie zaś wynika, że nachylenie terenu występuje na całej długości granicy z posesją nr [...]. W piśmie z dnia [...] r. skarżący odnieśli się do stanowiska [...]WINB zajętego w odpowiedzi na skargę. Wskazali, że w wizji lokalnej przeprowadzonej na ich działce w dniu [...] r. nieuwzględniono faktu usytuowania w drodze dojazdowej 3 studzienek ściekowych, po jednej od strony południowej i północnej oraz w środkowej części strony wschodniej. Inspektorzy w trakcie tych oględzin nie zadawali pytań dotyczących położonej kostki, czy zrealizowanych studzienek kanalizacyjnych (odwodnienia), a interesowali się wyłącznie legalnością zabudowań znajdujących się na działce nr [...]. W trakcie tych oględzin mogli więc nie zauważyć dwóch istniejących studzienek kanalizacyjnych. Pomiary nachylenia ich działki nie odzwierciedlają stanu faktycznego, ponieważ działka nr [...] znajduje się powyżej, co powoduje, że to wody opadowe z tej działki spływają na ich kostkę brukową i są odprowadzane do ich studzienki. Inspektorzy mogli tego nie zauważyć bo oględziny prowadzili w czasie bezdeszczowym. Na dowód swoich twierdzeń skarżący załączyli do pisma fotografie wykonane na posesji nr [...] w czasie deszczu. Podnieśli także, że nie mogli uczestniczyć w pełni oględzinach bowiem byli w tym czasie zajęci obsługą klientów sklepu znajdującego się na posesji. Uznali także, że w związku z tym protokół z przedmiotowej wizji nie zawierał prawdziwych informacji i dopiero następnego dnia po interwencji w siedzibie PINB uzupełniono go o oświadczenie strony dotyczące istniejących kratek ściekowych. Skarżacy poddali w wątpliwość obiektywność inspektorów dokonujących oględzin wskazując, że okazali sąsiadom wszystkie przedłożone przez nich dokumenty, a także skonsultowali z nimi treść protokołu ogledzin. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż poddana sądowej kontroli decyzja [...]WINB nie narusza prawa w stopniu umożliwiającym Sądowi jej wzruszenie, a zarzuty zawarte w skardze i piśmie procesowym skarżących nie mogły doprowadzić do podważenia jej legalności. Roboty budowlane polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych zostały zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przepisem art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wymagały one jednak zgłoszenia właściwemu organowi, którym w kontrolowanym postępowaniu był Starosta [...]. W tym miejscu z uwagi na podnoszone przez skarżących wątpliwości przyjdzie im wyjaśnić, że położenie kostki brukowej na gruncie, który został już wcześniej utwardzony np. asfaltem należy zaliczyć do wskazanych w art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego robót budowlanych polegających na remoncie urządzeń budowlanych, które to roboty także wymagają zgłoszenia. Poza sporem w sprawie jest, że inwestorzy przystępując w [...] r. do położenia kostki brukowej na części działki nr [...] nie dokonali zgłoszenia zamiaru realizacji tych robót. W konsekwencji organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że roboty takie zostały objęte hipotezą art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem winno nastąpić w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Ustawodawca nakładając na inwestorów obowiązek zgłoszenia robót budowlanych polegających na utwardzeniu gruntu na działce budowlanej miał na względzie jak się zdaje przede wszystkim kwestię zapewnienia właściwego odprowadzania wód opadowych z utwardzonego terenu, a w konsekwencji zapobieganie zalewania tymi wodami sąsiednich gruntów. Zakaz dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu ich kierowania na teren sąsiedniej nieruchomości wprowadza § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Kontrolowane decyzje organów obu instancji odwołują się do treści § 28 tego rozporządzenia. W ustępie 1 tego paragrafu zamieszczony został nakaz wyposażenia działki budowlanej, na której usytuowane są budynki w kanalizację umożliwiającą odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Natomiast w jego ust. 2 dopuszczone zostało, w razie braku możliwości przyłączenia działki do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. W oparciu o ustalenia dokonane w toku oględzin w dniu [...] r. PINB doszedł do przekonania, że wykonane przez skarżących roboty budowlane nie spełniają wymogów zacytowanych przepisów rozporządzenia. W szczególności organ ten stwierdził w protokole oględzin, że wykonane kostką brukową utwardzenie gruntu posiada spadek boczny skierowany w kierunku sąsiedniej działki wynoszący [...] mm na długości [...] cm, a kostka została oparta o murek fundamentowy ogrodzenia. Protokół ten został podpisany bez zastrzeżeń zarówno przez oboje skarżących jak i sąsiadów C. i J. T.. W tym stanie rzeczy Sąd nie mógł dać wiary twierdzeniom skarżących wskazujących, że mimo zrealizowanego przez nich utwardzenia gruntu naturalny spadek terenu nie powoduje odprowadzania wód opadowych z terenu ich działki na teren działki nr [...], a wręcz przeciwnie dochodzi do zalewania ich działki wodami opadowymi z działki nr [...]. Ustaleń tych nie mogło podważyć stanowiące uzupełnienie protokołu oględzin oświadczenie złożone przez S. M. w dniu [...] r. zgodnie, z którym w najniższym punkcie przy ogrodzeniu sąsiedniej działki zlokalizowana została kratka ściekowa. Wspomniana kratka jest zresztą doskonale widoczna na znajdujących się w aktach sprawy zdjęciach wykonanych przez przedstawicieli organu I instancji. W ocenie Sądu ustaleń faktycznych PINB nie mogą podważyć wreszcie zdjęcia dołączone przez skarżących do pisma procesowego z dnia [...] r. Skarżącym należy także wyjaśnić, że organ nadzoru budowlanego był zobowiązany przepisami art. 79 § 1 i 2 k.p.a. zawiadomić sąsiadów, będących stronami postępowania, o terminie oględzin prowadzonych na nieruchomości, a także umożliwić im składanie wyjaśnień w związku z przeprowadzanym dowodem. Tym samym skoro PINB ustalił, że wykonane przez skarżących utwardzenie terenu działki mogło wpłynąć na zmianę naturalnego spływu wód opadowych to prawidłowo w oparciu o te ustalenia nałożył na skarżących, na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obowiązek wykonania wzdłuż granicy działki korytek odprowadzających wody opadowe do kanalizacji deszczowej czy ogólnospławnej bądź też na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych oraz ustalony został termin wykonania tych robót. Z urzędu Sąd dopatrzył się naruszenia przez [...]WINB przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak dokładnego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów wszystkich zarzutów odwołania. Dostrzeżone naruszenie przywołanych przepisów postępowania administracyjnego nie miało jednak wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.