II SA/Gl 740/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. i B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych w całości, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 18 czerwca 2012 r. zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi, w terminie wyznaczonym dla dokonania tej czynności, zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc, że jedynym źródłem ich utrzymania się są emerytury rolnicze. Na wezwanie Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony na druku urzędowego formularza z treści którego wynika, że M. i B. L. zamieszkują wspólnie w budynku mieszkalnym o pow. 80 m2 a w skład ich majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 0,3280 ha. Wnioskodawcy nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem ich utrzymania są emerytury rolnicze otrzymywane w wysokości 1639 zł netto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawcy nadesłali dokumenty obrazujące poziom uzyskiwanych przez nich dochodów oraz miesięcznych wydatków. Pomimo wezwania nie zostały przesłane jakiekolwiek dokumenty obrazujące poziom wydatków na lekarstwa, lecz wnioskodawcy oświadczyli, że nie dysponują nimi, albowiem nie kupowali jeszcze w tym sezonie węgla. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Podkreślić trzeba, że instytucja prawa pomocy (a zwłaszcza w zakresie całkowitym, co ma miejsce w niniejszej sprawie) jest swoistą formą dotowania przez Skarb Państwa podmiotów, które ze względu na naprawdę nadzwyczaj trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść w pełni wymaganych prawem kosztów postępowania i brak środków finansowych stanowi przeszkodę uniemożliwiającą im dochodzenie swych praw przed sądem (por. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FPP 2/12 – Lex nr 1145404). W realiach rozpoznawanej sprawy, mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów oraz informacje dotyczące sytuacji materialnej stron uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości, nie mniej jednak wniosek ten zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej kosztów sądowych. Skarżący dysponują stałym źródłem dochodów w postaci świadczeń emerytalnych, otrzymywanych w łącznej wysokości 1753 zł netto miesięcznie (873 zł - B. L., 880 zł - M. L.). Wysokość stałych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się to która około 350 zł, na którą składają się: - opłaty za energię elektryczną - 110 zł w ujęciu dwumiesięcznym, - dostawy wody - 116 zł za trzy miesiące, - zakup gazu - 90 zł miesięcznie, - usługi telekomunikacyjne - 50 zł miesięcznie. Jeśli uwzględni się przy tym koszty zakupu niezbędnych lekarstw, które średnio wynoszą około 300 zł miesięcznie (co ustalono w oparciu o nadesłane faktury), do dyspozycji skarżących nadal pozostaje kwota pozwalająca na zaspokojenie pozostałych potrzeb. Do wspomnianego wyliczenia nie włączono kosztów zakupu węgla albowiem nie zostały one w żaden sposób udokumentowane a ich wysokość, przy uwzględnieniu powierzchni zajmowanego przez skarżących budynku budzi zastrzeżenia. Mając jednakże na uwadze fakt, że oboje wnioskodawcy są osobami w podeszłym wieku o złym stanie zdrowia (oboje są osobami zaliczonymi do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności) uznano, że konieczność poniesienia pełnych kosztów postępowania, a zwłaszcza wpisu od skargi oraz wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej (w razie niekorzystnego dla skarżących rozstrzygnięcia Sądu) mogłaby okazać się dla nich zbyt daleko idącym obciążeniem. Z tego też względu uwzględniono wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych a oddalono wniosek w pozostałym zakresie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.