II SA/Gl 745/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-02-19
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Grzegorz Dobrowolski, Agnieszka Kręcisz-Sarna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając projekt za niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ze względu na potencjalne ponadnormatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego na działki sąsiednie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzono, że chociaż funkcja inwestycji jest zgodna z planem, to ponadnormatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego na wysokości 46 metrów, które wystąpiłoby ponad działkami sąsiednimi, stanowiłoby uciążliwość i dysharmonię w krajobrazie, co jest sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego. Ponadto, w obecnym stanie prawnym, pozwolenie na budowę takiej instalacji nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I.T. na decyzję Wojewody Śląskiego, która uchyliła decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej i odmówiła jego wydania. Organ odwoławczy uznał projekt za niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ze względu na ponadnormatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego na działki sąsiednie. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, Wojewoda ponownie rozpatrzył sprawę i utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając inwestycję za zgodną z planem miejscowym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących decyzji środowiskowych, powagi rzeczy osądzonej oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2024 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 20 marca 2023 r. nr IFXIV.7840.8.10.2019 w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia 14 sierpnia 2019 r. nr IFXIV.7840.8.10.2019 Wojewoda Śląski, po rozpatrzeniu odwołania I.T. i D.T. od decyzji Starosty [...] z dnia 18 lutego 2019 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wydanej dla T. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W., uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy za kluczowe uznał uchybienie przez Starostę treści art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego dotyczące niezgodności przedłożonego projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wyjaśnił, że, przedmiotem inwestycji jest stacja bazowa telefonii komórkowej, w której skład wchodzi m.in. wieża stalowa wolnostojąca o wysokości całkowitej 56 m mp.t. wraz z ramą i urządzeniami nadawczo - odbiorczymi, drogi kablowe, system antenowy składający się z trzech anten sektorowych na azymutach: 300, 1400 i 2700 zainstalowanych na wysokości 48,8 m. n.p.t. oraz antena radioliniowa (az. 316°) zainstalowana na wysokości 51,2 m. n.p.t.
W ramach kontroli zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wojewoda ustalił, że działka inwestycyjna nr [...] zlokalizowana jest na terenie objętym Uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości R. w Gminie W. i znajduje się na obszarze oznaczonym jednostką planistyczną "1P1". Według Wojewody funkcja planowanej inwestycji odpowiada ustaleniom planu miejscowego dla obszaru inwestycyjnego oznaczonego "1P1". Jednak równocześnie organ ten uznał, że uciążliwości wynikające z realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego wystąpią na działkach sąsiednich, co jest niezgodne z planem miejscowym. Z analizy rysunku pt. "Obszar oddziaływania inwestycji przekroje", oznaczonego numerem 2 w części telekomunikacyjnej projektu, wynika bowiem, że pole elektromagnetyczne o ponadnormatywnym oddziaływaniu emitowane z anteny sektorowej nr 3 wystąpi ponad działką sąsiednią nr [...], na minimalnej wysokości 37 m. n.p.t. Z kolei pole elektromagnetyczne o ponadnormatywnym oddziaływaniu emitowane z anteny sektorowej nr 2 wystąpi ponad działką sąsiednią nr [...] na minimalnej wysokości 40 m n.p.t.
Organ odwoławczy stwierdził, iż ograniczenie możliwości wykorzystania działek sąsiednich, w zakresie parametrów, które są dozwolone przez akty prawa miejscowego, w myśl ochrony interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), stanowi uciążliwość w dysponowaniu wskazanymi powyżej nieruchomościami. Dlatego uznał, że projektowana inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym.
Tutejszy Sąd, po rozpatrzeniu skargi inwestora, wyrokiem z dnia 14 stycznia 2020 r. (sygn. II SA/G11324/19) uchylił rozstrzygnięcie Wojewody. Skład orzekający uznał, że stanowisko organu odwoławczego w zakresie sprzeczności projektu z planem miejscowym jest co najmniej przedwczesne. Uzasadniając tezę o sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym organ odwoławczy uznał, że w świetle postanowień zawartych w rozdziale 4 planu miejscowego dla obszaru "1P1" nie określono jednoznacznie maksymalnej dopuszczalnej wysokości zabudowy. Organ wywiódł stąd możliwość budowania na tym obszarze obiektów o dowolnej wysokości. Jednak w ocenie Sądu stanowisko to nie znajduje oparcia w postanowieniach planu miejscowego. W rozdziale czwartym w § 11 pkt 10 lit. b wprowadzono wymóg, zgodnie z którym wysokość zabudowy nie może powodować dysharmonii w krajobrazie. Jednocześnie zwrócić należy uwagę na to, że zgodnie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z art. 15 ust. 2 pkt. 6 obligatoryjnym elementem planu miejscowego jest wskazanie maksymalnej wysokości zabudowy. Zdaniem Sądu § 11 pkt 10 lit. b planu miejscowego zmierza do zadośćuczynienia wymogowi wynikającemu z art. 15 ust. 2 pkt. 6 powyższej ustawy w zakresie wskazania maksymalnej wysokości zabudowy, choć czyni to w sposób niejednoznaczny, co zresztą organ odwoławczy dostrzegł. Jedynak ta niejednoznaczność nie może być utożsamiana z brakiem jakichkolwiek ograniczeń w zakresie wysokości zabudowy. Błędnym jest zatem wniosek organu odwoławczego, że na wspomnianym obszarze istnieje możliwość budowania
obiektów o dowolnej wysokości. Sformułowany w planie miejscowym wymóg, zgodnie, z którym wysokość zabudowy nie może powodować dysharmonii w krajobrazie nakłada na organ wydający pozwolenie na budowę obowiązek każdorazowej oceny, czy wysokość zabudowy objętej danym zamierzeniem inwestycyjny nie będzie powodować dysharmonii w krajobrazie. W realiach rozpoznawanej sprawy ocena ta będzie miała charakter jedynie hipotetyczny, sprowadzający się do tego, jaką maksymalną wysokość - w świetle § 11 pkt 10 lit. b planu miejscowego - będzie mogła potencjalnie mieć zabudowa działek nr [...] oraz [...], jeżeli ewentualnie zostałby złożony wniosek o pozwolenie na budowę dotyczące tych działek. Przed dokonaniem jednak takiej hipotetycznej oceny, organ powinien najpierw ustalić na jakiej wysokości na terenie działek nr [...] oraz [...], występować będzie ponadnormatywne pole elektromagnetyczne emitowane przez planowaną stację bazową telefonii komórkowej. Dopiero po ustaleniu w tym zakresie konkretnej wysokości będzie możliwe rozstrzygnięcie kwestii, czy ze względu na wymóg wynikający z § 11 pkt 10 lit. b planu miejscowego ewentualna zabudowa sięgająca tej wysokości będzie dopuszczalna.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]. Uznał, że w sprawie zostały spełnione warunki określone w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zgodności zamierzenia z planem miejscowym Wojewoda uznał, że Planowane przedsięwzięcie jest zgodne z tym dokumentem. Jak wynika z dokumentacji przedstawionej przez Inwestora, gęstość mocy promieniowania elektromagnetycznego o wartości większej niż 10 W/m2 występować będzie, przy maksymalnym planowanym pochyleniu anten wynoszącym 10°, na wysokości nie mniejszej niż 46 m. Na podstawie danych, jakimi dysponuje Wojewoda Śląski nie stwierdzono, aby wysokość obiektów znajdujących się w otoczeniu planowanej inwestycji, przekraczała tę wielkość (w otoczeniu planowanego obiektu znajdują się budynki nie wyższe niż 2-kondygnacyjne). W związku z tym należy uznać, że wzniesienie budynków o wysokości większej lub równej tej, na której występować będzie ponadnormatywna gęstość mocy promieniowania elektromagnetycznego anten sektorowych, spowoduje dysharmonię w krajobrazie, a zatem ich budowa pozostanie w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zatem w przedmiotowej sprawie nie może - inaczej jak poprzez naruszenie zapisów planu miejscowego, dojść do sytuacji, w której potencjalna zabudowa (miejsca dostępne dla ludności) znajdowałaby się miejscu występowania pól elektromagnetycznych o wartościach przekraczających dopuszczalne, zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.
Wojewoda wskazał także, ze zarzuty odwołania dotyczące rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko straciły swą aktualność, gdyż aktualnie wystąpienie o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła I.T. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie:
1) art. 2 i 7 w związku z art. 87 ust 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 6 k.p.a. w powiązaniu 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z § 2 ust 1 pkt 7 a-d w związku z § 3 ust 8 pkt 1 a-g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r, w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez przyjęcie, iż rozporządzenie z dnia 05.05.2022 roku, wywołało skutki ex tunc począwszy od dnia 09.11.2010 roku, co nie znajduje uzasadnienia prawnego. Ponadto w świetle powyższych zarzutów sprawa winna być procedowana o przepisy rozporządzenia z dnia 09.11.2010 roku, co potwierdza w innej sprawie NSA (II OSK 2238/22 w wyroku z dnia 16.11.2022 roku),
2) art. 153 oraz 170 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zignorowanie powagi rzeczy osądzonej zawartej w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach ( w wyroku z dnia 14.01.2020 roku).
3) art. 35 ust 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane poprzez lakoniczne uznanie, iż inwestycja nie powoduje uciążliwości poza terenem, co, do którego inwestor posiada tytuł prawny i tym samym jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Rozstrzygana sprawa dotyczy wydanego pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Zastosowanie w powyższej sprawie znajdą więc przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682). Zgodnie z art. 35 ust. 1 tego aktu "przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie [...];
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
Należy również podkreślić, że w razie spełnienia powyższych wymagań (oraz przewidzianych w art. 32 ust. 4 ustawy) organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jak wynika z akt administracyjnych oraz uzasadnień podjętych rozstrzygnięć, wniosek o pozwolenie na budowę spełnia wszystkie powyższe wymagania oraz jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji wykazał jednoznacznie, że jakiekolwiek ponadnormatywne oddziaływanie instalacji może występować na wysokości 46 metrów. Jednocześnie realizacja zamierzenia o takiej wysokości byłaby sprzeczna z tymże planem. Nietrafny jest zatem zarzut skargi dotyczący braku zgodności inwestycji z planem miejscowym.
Konieczne jest tu również wskazanie, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym uzyskanie pozwolenia na budowę instalacji emitujących promieniowanie elektromagnetyczne nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zatem jeśli dla danego zamierzenia została uprzednio wydana decyzja środowiskowa, to organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie jest związany jej treścią. I nie sposób w tym rozwiązaniu dopatrywać się jakichkolwiek naruszeń Konstytucji RP.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
-----------------------
Sygn. akt. II SA/GM324/19
,9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło