II SA/Gl 746/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 23 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 22 września 2009 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B.W. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Motywując swój wniosek wskazał, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, na dowód powyższego przedłożył kserokopie zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w K. Jego jedynym majątkiem jest budynek mieszkalny o pow. [...] m2 i nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, iż mieszka sam. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego oświadczył, iż pozostaje na utrzymaniu konkubiny L.R., która uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 746/09 zwolniono skarżącego z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 200 zł i oddalono wniosek przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw. Wskazał w nim, że nie ma żadnych własnych dochodów, a nieruchomość rolna cyt. " nie przynosi żadnej towarowej produkcji". Skarżący oświadczył ponadto, że żyje w biedzie, brakuje mu pieniędzy na leki i utrzymanie. W związku z tym problem dla niego stanowi uiszczenie nawet pozornie niedużej sumy 200 zł. Tym bardziej nie stać go na pomoc prawną z wyboru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącego oraz okoliczności sprawy, a w szczególności etap postępowania, w jakim się ona znajduje, uznać należy, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów nadesłanych przez skarżącego wynika, że jest on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada zatem stałego źródła dochodu i pozostaje na utrzymaniu konkubiny, która w istocie nie jest zobligowana do wspierania strony i udzielania jej pomocy. Odnosi się to również do ponoszenia kosztów sądowych w sprawie toczącej się przed tutejszym Sądem. Sytuacja materialna skarżącego przemawia zatem za zwolnieniem go od kosztów sądowych, bowiem wysokość wpisu, jaki należy uiścić w przedmiotowej sprawie świadczy, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawcy – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż skarżący wykazał w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ale także kosztów wynagrodzenia radcy prawnego. W związku z tym należało uznać, że odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie ograniczyłaby uprawnienia skarżącego do obrony swoich praw przed Sądem. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a.