II SA/Gl 75/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-10-13
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Piotr Broda, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekty budowlane posadowione na betonowych bloczkach, nie trwale związane z gruntem, mogą być uznane za tymczasowe obiekty budowlane, a jeśli nie, czy ich budowa wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a w przypadku samowoli budowlanej, czy legalizacja jest możliwa pomimo niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli obiekty nie są trwale związane z gruntem, należy je traktować jako tymczasowe obiekty budowlane. Budowa takich obiektów wymaga zgłoszenia, jeśli przewidziany czas użytkowania jest krótszy niż 120 dni, lub pozwolenia na budowę, jeśli okres ten jest dłuższy. Ponieważ inwestorzy nie dokonali zgłoszenia ani nie uzyskali pozwolenia, a obiekty były użytkowane dłużej niż 120 dni, uznał inwestycję za samowolę budowlaną. Legalizacja takiej inwestycji jest niemożliwa, gdy jest ona niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który w tym przypadku zakazywał zabudowy na terenach zieleni śródleśnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę dwóch budynków gospodarczych wybudowanych bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia na działce oznaczonej jako tereny zieleni śródleśnej. Inwestorzy twierdzili, że obiekty nie są trwale związane z gruntem i mogą być uznane za tymczasowe. Organy administracji uznały budowę za samowolę budowlaną, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia legalizację. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące charakteru obiektów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi B.S., J. S., R. K. i W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego (t.j.: Dz. U. 2013, poz. 1409 z późn. zm., obecnie Dz. U. 2016, poz. 290), po rozpatrzeniu sprawy budowy dwóch budynków gospodarczych usytuowanych na działce nr [...] w K. nakazał inwestorom B. i J. S. oraz R. i W. K. dokonać rozbiórki ww. obiektów.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w dniu [...]r. podczas kontroli na działce nr [...] w K. stwierdzono istnienie m.in. dwóch budynków gospodarczych. Budynek gospodarczy, oznaczony nr [...] w protokole z kontroli, posiada konstrukcję drewnianą. Jest przekryty dachem jednospadowym, posadowiony na betonowych bloczkach, wewnątrz wylewka betonowa. Jego wymiary wynoszą [...]m. Przedmiotowy budynek powstał w [...] r. Drugi budynek gospodarczy, oznaczony w protokole z kontroli nr 3, posiada konstrukcję drewnianą. Jest przekryty dachem jednospadowym, posadowiony na betonowych bloczkach, wewnątrz wylewka betonowa. Jego wymiary wynoszą [...]m. Przedmiotowy budynek powstał w [...] r. Inwestorami powyższego są B. i J. S. oraz R. i W. K., którzy oświadczyli do protokołu z kontroli, iż przedmiotowe obiekty wybudowali bez pozwolenia na budowę, a zatem w warunkach samowoli budowlanej.
W związku z tym, że postępowanie zostało wszczęte przed [...] r. zastosowanie znajduje art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015, poz. 443) nakazujący do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosować przepisy dotychczasowe. Zgodnie zaś z dotychczasowym brzmieniem art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa "wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki". Zatem budowa budynków gospodarczych wymagała zgłoszenia właściwemu organowi, a inwestorzy zgłoszenia takiego nie dokonali.
W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności rozważył możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Legalizacja jest jednak możliwa wyłącznie w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Organ ustalił w tej mierze, iż zgodnie z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy M. uchwalonym przez Radę Gminy dnia 28 marca 2014 r., opublikowanym w Dz. Urz. Woj. Śląskiego poz. 1929 z dnia 1 kwietnia 2014 r., działka znajduje się w jednostce oznaczonej jako K/11.ZS - tereny zieleni śródleśnej. W rozdziale 7 § 32 oraz 10 ww. planu określono szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia ich użytkowania, w tym zakaz budowy budynków oraz budowli dla terenów oznaczonych jako ZS. Zatem ww. obiekty wybudowano na terenie, na którym zabudowa była zakazana. Konsekwencją takich ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego jest wykluczenie możliwości legalizacji budynków gospodarczych usytuowanych na dz. nr [...] w K.. Wybudowanie obiektów na terenach bez prawa zabudowy oraz urządzeń budowlanych stanowi samowolę budowlaną, a jej skutkiem musi być obligatoryjna rozbiórka obiektów.
Odwołanie od ww. decyzji złożył pełnomocnik wszystkich inwestorów adw. S.S. zarzucając naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. Wskazał, że w ocenie odwołujących ww. obiekty nie są budynkiem albowiem "co prawda kształtem i funkcjonalnością przypominają budynki" jednak posadowione są na betonowych słupkach, a zatem nie są trwale związane z gruntem. Nadto organ analizował plan z roku [...], podczas gdy budowa miała miejsce w latach 2011-2012. Jednocześnie pełnomocnik zaskarżył postanowienie organu I instancji z [...]r. odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie pomimo wszczęcia procedury zaskarżenia ww. planu miejscowego. Zdaniem zaś pełnomocnika ewentualna zmiana planu może umożliwić odwołującym legalizację budynków, oczywiście przy założeniu, iż ich posadowienie w ogóle wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ zrelacjonował przebieg postępowania wskazując następnie, iż organ powiatowy określił przedmiotowe obiekty jako budynki gospodarcze. Takie określenie przedmiotowych obiektów użyte zostało m.in. w protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...]r., podpisanym bez uwag przez inwestorów. Natomiast w odwołaniu, pełnomocnik skarżących podkreśla, iż przedmiotem niniejszego postępowania są obiekty, które nie są trwale związane z gruntem. Zdaniem ŚWINB powyższe nie ma kluczowego znaczenia dla niniejszego postępowania, z uwagi na to, że budowa każdego z ww. obiektów w przedmiotowej lokalizacji skutkowałaby wydaniem tożsamego rozstrzygnięcia, ze względu na niezgodność inwestycji z przepisami planistycznymi. W tym miejscu podkreślić należy, iż jako że przedmiotowe obiekty powstały w latach [...]a postępowanie niniejsze wszczęte zostało przed 28 czerwca 2015 r., zastosowanie znajdzie, jak słusznie wskazał organ powiatowy, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym "Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe". W konsekwencji nawet gdyby uznać, iż zgodnie z twierdzeniem pełnomocnika skarżących, przedmiotowe obiekty budowlane nie są trwale związane z gruntem, to zakwalifikować należałoby je do obiektów tymczasowych, zdefiniowanych w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że jeżeli zamiarem skarżących było posadowienie przedmiotowych obiektów na okres krótszy niż 120 dni, to powinni oni - stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - zgłosić właściwemu organowi ich budowę. Jeżeli natomiast zamiarem skarżących było ustawienie obiektów na okres dłuższy, to wymagało to uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie skarżący nie dokonali zgłoszenia budowy przedmiotowych obiektów budowlanych, a ponadto, jak wynika z akt sprawy, obiekty te użytkowali przez okres dłuższy niż 120 dni. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, tymczasowy obiekt budowlany nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę i taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 24 września 2009 r., sygn.. akt II SA/Gd 313/09, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 kwietnia 2011 r., sygn.. akt II SA/Go 117/11).
Jako, że z ustaleń organu powiatowego wynika, że inwestorzy nie legitymują się pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem, co nie zostało zakwestionowane przez skarżących, uznać należy, iż przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane samowolnie. Nieprawidłowo jednak organ powiatowy zastosował przepis art. 49 b Prawa budowlanego, który reguluje zasady postępowania w przypadku budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z ustaleniami organu I instancji jeden z przedmiotowych obiektów ma powierzchnię 27,18 m2, co oznacza, iż zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy przedmiotowych obiektów, jego budowa, z uwagi na przekroczenie 25 m2, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, . W sytuacji realizacji obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, właściwym jest zaś zastosowanie trybu postępowania art. 48 Prawa budowlanego. Jednakowoż błędne powołanie podstawy prawnej decyzji lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, a ponadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie możne być uznane za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Jako że z ustaleń organu powiatowego wynika, iż inwestorzy nie legitymują się pozwoleniem na budowę, nie dokonali też zgłoszenia, co nie zostało zakwestionowane przez skarżących, uznać należy, iż przedmiotowe obiekty wybudowane zostały samowolnie. W sytuacji realizacji obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, właściwym stało się zastosowanie trybu postępowania art. 48 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Art. 48 ust. 2 wskazuje na przesłanki, warunkujące możliwość legalizacji budowy, m.in. zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organ I instancji podjął stosowne kroki zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie możliwa jest legalizacja budowy, mianowicie poddał analizie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Uchwałą nr XLI/263/2014 Rady Gminy M. z dnia 28 marca 2014 r., zgodnie z którym działka nr [...] w K., na której znajdują się przedmiotowe obiekty, znajduje się w jednostce oznaczonej jako K/11.ZS - Tereny zieleni śródleśnej. Ponadto wskazano, iż ww. działka w około ¾ części znajduje się w obszarze Parku Krajobrazowego [...]oraz w całości w obszarze [...]". Zgodnie z ww. zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest dopuszczalne wybudowanie jakiegokolwiek budynku na przedmiotowej części działki zlokalizowanej w jednostce opisanej jako K/11.ZS. Co prawda zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 4 lit. b, dopuszczalne jest utrzymanie istniejącego zagospodarowania rolniczego i prowadzenia istniejącej działalności rolniczej, jednak przedmiotowy budynek nie mieści się w tym pojęciu. Wskazać należy, iż chodzi tutaj jedynie o utrzymanie legalnej zabudowy będącej elementem istniejącego zagospodarowania rolniczego, a inwestorzy nie legitymują się decyzją o pozwoleniu na budowę.
Z uwagi na niezgodność samowolnie zrealizowanej inwestycji, z aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie jest możliwe przeprowadzenie procesu legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Zatem organ powiatowy w zaskarżonej decyzji zasadnie, pomimo wskazania mylnej podstawy prawnej, nakazał inwestorom dokonać rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika skarżących, zawartego w odwołaniu, jakoby organ I instancji winien był ustalić przeznaczenie działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na dzień budowy przedmiotowego obiektu, przywołać należy istotę samowoli budowlanej, którą określił Trybunał Konstytucyjny: Samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym. Powstaje w chwili rozpoczęcia budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę i trwa przez cały czas jej prowadzenia aż do chwili jej likwidacji, a więc do chwili wydania nakazu rozbiórki lub legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu poprzez wydanie pozwolenia na użytkowanie. Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że pojęcie samowoli budowlanej nie odnosi się do zdarzenia polegającego na rozpoczęciu budowy bez pozwolenia budowlanego, ale obejmuje także ewentualną kontynuację takiej budowy aż do uzyskania wymaganego prawem pozwolenia (lub decyzji ekwiwalentnej) albo do usunięcia materialnych skutków samowoli (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 1996 r., K 9/95, publ. OTK 1996/1/2). Nadto wskazać należy, iż przesłanka określona w ust. 2 pkt 1 lit. a art. 48 Prawa budowlanego, tj. budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, została sformułowana w czasie teraźniejszym, co oznacza, że skutki samowoli należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 709/08).
W odwołaniu pełnomocnik inwestorów, w oparciu o art. 142 k.p.a., zaskarżył także postanowienie wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...]r. odmawiające zawieszenia niniejszego postępowania, z uwagi na brak przesłanek uzasadniających jego zawieszenie. ŚWINB uznaje ten środek zaskarżenia za niezasadny. W tym miejscu wskazać należy na stanowisko wyrażone przez WSA w Poznaniu, które organ w pełni podziela, wyrażone w wyroku 27 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Po 262/14, zgodnie z którym (...)nawet ewentualne wszczęcie przez radę gminy procedury mającej na celu zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi przesłanki dla zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, albowiem orzekanie w postępowaniu naprawczym następuje na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie orzekania, w tym na podstawie obowiązującego prawa miejscowego. Wskazać nadto trzeba, iż postępowanie w przedmiocie stanowienia aktów prawa miejscowego, do jakich zalicza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie jest postępowaniem administracyjnym i nie stosują się do niego przepisy k.p.a., w tym dotyczące terminów załatwiania spraw, co oznacza, iż nie sposób przewidzieć czy i kiedy dojdzie do ewentualnej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co oznacza, iż nie byłoby racjonalnym uzależnianie biegu postępowania legalizacyjnego od zdarzenia przyszłego i tak niepewnego.
Pismem z dnia [...]. adw. S.S., pełnomocnik inwestorów, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia i zarzucając jej naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. W uzasadnieniu pełnomocnik ogólnikowo podniósł, że postępowanie podejmowane przez organ zarówno I jak i II instancji może doprowadzić do nieodwracalnych dla strony skutków bądź też wydania decyzji niemożliwej do wykonania. Organ nie dokonał szczegółowej analizy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej nieruchomości, powołując się jedynie na zapis ogólny dotyczący przeznaczenia działki.
Należy wskazać, zdaniem pełnomocnika, iż ustalony przez organstan faktyczny jest niewystarczający dla wydania decyzji tej treści. Organ I instancji, a za nim organ II instancji nie dokonał bowiem dokładnego ustalenia charakteru obiektów zlokalizowanych na działce skarżących. Organ odwoławczy oparł się w tej mierze jedynie na ustaleniach PINB poczynionych w trakcie kontroli na przedmiotowej działce.
Nadto pełnomocnik wniósł o zawieszenie postępowania argumentując, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach pod sygn. akt II SA/Gl 1417/14 toczy się postępowanie w przedmiocie skargi na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] r. nr [...]w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy M.. Z kolei pod sygn. akt II SA/Gl 1418/14 toczy się postępowanie w przedmiocie skargi na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...]r., nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M. Zdaniem pełnomocnika skarżących, wynik toczącego się postępowania w sprawie skarg na ww. uchwały może mieć wpływ na niniejsze postępowanie. Jeżeli bowiem okaże się, że ww. uchwały wyrokiem WSA w Gliwicach zostaną uchylone, otworzy to ewentualnie skarżącym drogę do zmiany ustaleń planu dla należącej do nich działki, a w konsekwencji zalegalizowania istniejącego na tej działce obiektu budowlanego.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r. Sąd oddalił wniosek skarżących o zawieszenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 718 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. W szczególności Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać w tym miejscu należy, że bezspornym w sprawie jest, iż kolejno w latach [...]inwestorzy usytuowali na działce dwa stanowiące przedmiot postępowania obiekty, nie dokonując ani ich zgłoszenia, ani nie uzyskując pozwolenia na budowę (w istocie jak wynika z akt sprawy na działce wybudowany został nadto, także bez pozwolenia, obiekt rekreacyjny, stanowiący jednak przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego i odrębnej wniesionej do tut. Sądu skargi). Fakty te, ustalone przez orzekające w sprawie organy, zostały w pełni przyznane przez inwestorów. Sporny jest natomiast charakter ww. obiektów, a w konsekwencji to czy były objęte obowiązkiem zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z określeniami stosowanymi w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i w wydanej przez PINB decyzji obiekty te to budynki gospodarcze, w odwołaniu zaś (notabene w skardze twierdzenia tego nie ponawiając) pełnomocnik wywodzi, że obiekty te nie są połączone trwale z gruntem albowiem posadowione są na bloczkach betonowych. Jednakowoż, jak słusznie zdaniem Sądu wywiódł ŚWINB, okoliczność ta nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Nawet gdyby bowiem uznać, iż zgodnie z twierdzeniem pełnomocnika skarżących, przedmiotowe obiekty budowlane nie są trwale związane z gruntem, to zakwalifikować należałoby je do obiektów tymczasowych, zdefiniowanych w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem bądź przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Słusznie zatem organ odwoławczy wywodzi, że jeżeli zamiarem skarżących było posadowienie przedmiotowych obiektów na okres krótszy niż 120 dni, to powinni oni - stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego - zgłosić właściwemu organowi jego budowę. Jeżeli natomiast zamiarem skarżących było ustawienie obiektów na okres dłuższy, to wymagało to uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). W niniejszej sprawie skarżący nie dokonali zgłoszenia budowy obiektów, a ponadto, jak wynika z akt sprawy, użytkowali je przez okres wielokrotnie dłuższy niż 120 dni. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, tymczasowy obiekt budowlany nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę i taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W konsekwencji niezależnie od tego czy tak właśnie zakwalifikować należy przedmiotowe obiekty czy też jako budynki gospodarcze, z których jeden powierzchnią przekracza 25 m2, a zatem jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, zaś drugi wymagał zgłoszenia, skoro inwestorzy ani nie dokonali zgłoszenia ani nie uzyskali pozwolenia na budowę, a tym samym zrealizowali inwestycję samowolnie to stosownie do przepisów Prawa budowlanego rozważyć należało możliwość legalizacji. Wskazać w tym miejscu należy, że w podstawie prawnej organ I instancji wskazał art. 49b Prawa budowlanego zamiast art. 48, słusznie jednak ŚWINB podniósł, że zarówno w jednym przypadku jak i w drugim ewentualna legalizacja możliwa byłaby jedynie pod warunkiem zgodności inwestycji z planem miejscowym.
W przedmiotowej sprawie ustalenia obowiązującego planu miejscowego z 2014 r., a wbrew twierdzeniom pełnomocnika to ten właśnie plan, jednoznacznie wskazany w ust. 2 pkt 1 lit. a art. 48 Prawa budowlanego, a nie plan z daty budowy, obecnie już nie obowiązujący, musi stanowić podstawę rozważań, w ewidentny sposób wykluczają możliwość jakiejkolwiek zabudowy poza istniejącą już na tym terenie (oczywistym jest, że musiałaby to być zabudowa legalna). Jak bowiem wynika z akt sprawy i słusznie wskazały orzekające w sprawie organy obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy M. przewiduje, iż działka nr [...] w K., na której znajduje się przedmiotowy obiekt, znajduje się w jednostce oznaczonej jako K/11.ZS - Tereny zieleni śródleśnej. Ponadto wskazano, iż ww. działka w około ¾ części znajduje się w obszarze Parku Krajobrazowego [...]oraz w całości w obszarze [...].
Zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 2 tegoż planu w miejscowości K. wyznacza się tereny o symbolach: K/1.ZS - K/33.ZS. Zgodnie z lit. c pkt 3 ust. 2 § 32 tegoż planu ustala się zakazy lokalizacji budynków i budowli na ww. terenach. Słusznie organ II instancji zauważa, że wprawdzie zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 4 lit. b, dopuszczalne jest utrzymanie istniejącego zagospodarowania rolniczego i prowadzenia istniejącej działalności rolniczej, jednak przedmiotowy obiekt nie mieści się w tym pojęciu. W konsekwencji zgodnie z ww. zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest dopuszczalne wybudowanie jakiegokolwiek nowego budynku na przedmiotowej działce, a tym samym obowiązkiem organu było nakazanie inwestorom rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów.
Odnosząc się z kolei do wniosku pełnomocnika o zawieszenie postępowania sądowego wskazać należy, że nawet ewentualne wszczęcie przez radę gminy procedury mającej na celu zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi przesłanki dla zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzanego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, albowiem orzekanie w postępowaniu naprawczym następuje na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie orzekania, w tym na podstawie obowiązującego prawa miejscowego. W konsekwencji brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowego (art. 125 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Fakt zaskarżenia do tut. Sądu obowiązującego w Gminie Studium oraz planu miejscowego (notabene z uwagi na nieprawomocne wyroki oddalające skargi jak dotąd nieskutecznego) nie oznacza, że postępowanie w przedmiocie samowolnej budowy nie może być kontynuowane. Organy biorą pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji i tak też orzekały. Rolą Sądu jest z kolei zweryfikowanie rozstrzygnięć zapadłych z uwzględnieniem tych zasad.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło