II SA/Gl 752/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" w L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego oddala skargę. W związku z toczącym się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w L. postępowaniem w sprawie robót budowlanych i zmiany sposobu użytkowania budynku jednorodzinnego usytuowanego w L. przy ul. [...] , organ nadzoru budowlanego w decyzji z dnia [...]r. nr [...]zobowiązał "B budynku przy ul. [...] oraz właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych do sporządzenia i przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego doprowadzającego obiekt do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu organ wskazał, iż roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od projektu robót zatwierdzonego pozwoleniem udzielonym przez Starostę [...] z dnia [...]r. nr [...] (zmienionego następnie decyzją tego organu z dnia [...]r.). Przedmiotowe pozwolenie, adresowane do "A". z siedzibą w O. dotyczyło "Budynku mieszkalnego jednorodzinnego". Jak jednak ustalono w trakcie postępowania wyjaśniającego, wzniesiony obiekt to budynek wielorodzinny, z wyodrębnionymi lokalami mieszkalnymi. Niezależnie od tego stwierdzono między innymi zmianę kierunku spadu dachu, zmianę ilości, rodzajów i wymiarów okien, dobudowanie niezgodnie z projektem dwóch balkonów i wreszcie zmianę wymiarów obiektu. Na skutek odwołania "B’ w L. oraz mieszkańców poszczególnych lokali mieszkalnych w budynku sprawę rozpatrywał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie to było zbyt wczesne. Uznał, że w sprawie bez wątpienia doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jednocześnie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu. Jednakże należało przede wszystkim dokonać ustaleń, czy można dokonać legalizacji budynku. W związku z czym należało sporządzić odpowiednią ocenę techniczną lub ekspertyzę. Jednocześnie wspomnianą decyzją organ II instancji umorzył postępowanie odwoławcze z odwołań właścicieli lokali mieszkalnych budynku przy ul. [...] w L. stwierdzając, że w sprawie nie przysługuje im status stron postępowania. Po podjęciu postępowania PINB w L. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową budynku usytuowanego w L. przy ul. [...] do sporządzenia i przedstawienia w terminie 30 dni ekspertyzy technicznej dotyczącej przedmiotowego budynku, zawierającej: - inwentaryzację wykonanych robót, - ocenę zgodności wykonanych robót z przepisami prawa, - szczegółowy wykaz robót niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem wraz z odpowiednimi rysunkami technicznymi, opisem technicznym i obliczeniami technicznymi. Zażalenie na to postanowienie złożyła "B" budynku przy ul. [...] w L.. W jej ocenie wystarczające w sprawie jest zastosowanie rozwiązania przewidzianego w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Niezależnie od tego wskazała, iż w jej ocenie każdy właściciel lokalu mieszkalnego w spornym budynku. Zażalenie złożyła również "A" w O. podnosząc, że rozwiązanie przewidziane w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane może zostać zastosowane jedynie w odniesieniu do obiektów budowanych, a nie już zrealizowanych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]utrzymał skarżone postanowienie w mocy. Na początku stwierdził, iż tryb postępowania wybrany przez organ I instancji jest prawidłowy. Z akt sprawy wynika niezbicie, iż w sprawie doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zasadne było zatem zastosowanie rozwiązania przewidzianego w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Jedyną droga do zalegalizowania zaistniałych odstępstw jest uprzednie przygotowanie odpowiedniej ekspertyzy pozwalającej ustalić, czy doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem jest możliwe. Odnosząc się do problemu podmiotu zobowiązanego do sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy wskazał, iż sprawa ta dotyczy w równym stopniu wszystkich członków wspólnoty, zatem zasadne było nałożenie obowiązków na samą Wspólnotę a nie na właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła "B" przy ul. [...] w L.. Domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji, wstrzymania wykonania postanowienia organu II instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego: - naruszenie art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuznanie przez organ za strony postępowania właścicieli wszystkich lokali mieszkalnych znajdujących się przy ul. [...] , - naruszenie art. 10 ust. 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie właścicielom wszystkich lokali mieszkalnych znajdujących się przy ul. [...] czynnego udziału w postępowania, - nieuwzględnienie okoliczności, iż uchwała Rady Miasta w L. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, gdzie znajduje się sporny budynek, została uznana za nieważną wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 11 lutego 2011 r. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Na początku, choć to nie było zarzutem skargi Sąd stwierdza, że wybór trybu postępowania organów administracji w sprawie był prawidłowy. Dotyczy ona bowiem próby oceny (pod kątem legalizacji) istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w trakcie wznoszenia budynku przy ul. [...] w L.. Zatem organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany zbadać, czy istnieje możliwość legalizacji zmian dokonanych w obiekcie. Tu, ze względu na to, iż nie była to samowola budowlana, zasadny jest tryb przewidziany w art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.). Zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane "w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz". W przedmiotowym postępowaniu nie zostało wydane postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych jako bezprzedmiotowe, roboty zostały bowiem zakończone. Zasadne było jednak (i tego skarżąca nie kwestionuje), zobowiązanie do przedłożenia ekspertyzy technicznej pozwalającej na stwierdzenie, czy istotne odstępstwa można było zalegalizować. Jedyną sporną kwestią jest to, kto powinien zostać zobowiązany do przedłożenia ekspertyzy technicznej W ocenie składu orzekającego czynność zlecenia, odebrania a następnie przedłożenia organowi nadzoru budowlanego takiej ekspertyzy nie można uznać za czynność przekraczający tzw. zwykły zarząd. Zatem zarząd Wspólnoty, w świetle art. 21 ust. 1 i 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 poz. 1892) reprezentując członków Wspólnoty, może zlecić wykonanie ekspertyzy technicznej i przedłożyć ją następnie organowi nadzoru budowlanego. Czynności te wykonuje wszak w imieniu właścicieli poszczególnych lokali. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali "zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali". W kontekście powyższych ustaleń bezprzedmiotowy jest zarzut naruszenia art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego. Właściciele poszczególnych lokali mieszkalnych uczestniczą bowiem w procedurze, jednakże są oni reprezentowani przez wybrany przez siebie zarząd Wspólnoty. Za zupełnie bezzasadny, na tym etapie postępowania, Sąd uznaje zarzut braku uwzględnienia okoliczności związanych z utratą mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszary, na którym znajduje się sporny budynek. Okoliczność ta nie ma wpływu na konieczność przygotowania i przedłożenia ekspertyzy technicznej. Może co najwyżej mieć znaczenie w dalszych etapach postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.