II SA/Gl 754/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-01-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko częściowo, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy, w tym posiadanie nieruchomości i koszty utrzymania studiującej córki?
Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił skarżącego z wpisu od skargi, uznając, że nie jest on w stanie pokryć całego wpisu, ale jednocześnie nie wykazał przesłanek do całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych ani ustanowienia adwokata. Posiadanie przez skarżącego kilku nieruchomości, generujących koszty i wątpliwości co do czerpania z nich dochodu, a także fakt, że córka otrzymuje pomoc finansową od brata skarżącego, a nie pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu, przemawiały przeciwko przyznaniu prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący J. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną, samotnym wychowywaniem studiującej córki i niskimi dochodami, jednocześnie posiadając nieruchomości. Referendarz sądowy częściowo zwolnił go z wpisu, co skarżący zaskarżył sprzeciwem. Sąd wezwał do uzupełnienia informacji dotyczących kosztów studiów córki i jej ewentualnych dochodów.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] zł; 2. Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] zł; 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Na skutek wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie J. O. wniósł do Sądu pismo, w którym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wyznaczonym terminie skarżący złożył powyższy wniosek na urzędowym formularzu określając jego zakres jako zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż samotnie wychowuje córkę, która obecnie studiuje, jego jedyny dochód stanowi [...] w wysokości [...] zł, zaś koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą około [...] zł miesięczne, przy czym kwota ta nie obejmuje zakupu żywności. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, jest natomiast właścicielem trzech nieruchomości (dom odziedziczony po rodzicach, dom w budowie o powierzchni [...] m2 – będący przedmiotem współwłasności z byłą małżonką oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha). Nadto, w skład jego majątku wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni [...] m2, nie będący przedmiotem jego własności. Nadsyłając do Sądu dokumenty mające na celu potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący podkreślił, iż jego była żona nie partycypuje w kosztach utrzymania córki. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2008 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] zł, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. J. O. w ustawowym terminie wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw. W jego uzasadnieniu zwrócił uwagę, iż pobierana przez niego [...] nie obciąża budżetu państwa, albowiem jej źródło stanowią środki unijne. Jednocześnie podkreślił, iż jego córka studiuje w [...], co pociąga za sobą dodatkowe wydatki. Z uwagi na tę ostatnią okoliczność Sąd wystąpił do skarżącego z wezwaniem do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wyjaśnienie kwestii związanych ze studiowaniem przez jego córkę poza granicami kraju, w szczególności udzielenie informacji, czy córka pobiera z tego tytułu stypendium, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, nadesłanie kserokopii dokumentów, które pozwoliłyby ustalić wysokość przeciętnych, miesięcznych kosztów związanych z tą nauką. Ponadto wezwano o złożenie oświadczenia, czy córka skarżącego celem utrzymania podejmuje pracę zarobkową poza granicami kraju, a jeżeli tak to wskazanie wysokości dochodu uzyskiwanego z tego tytułu. Jednocześnie pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do tego wezwania w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej ustawą. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu [...] r. W dniu [...] r. (data nadania na poczcie), zatem po upływie wyznaczonego terminu, skarżący przesłał do Sądu pismo, w którym podniósł, że jego córka studiując w [...] nie pobiera z tego tytułu stypendium, lecz czyni starania celem uzyskania kredytu w tym zakresie. Nie podejmuje ona również pracy zarobkowej, a utrzymuje się z pomocy finansowej uzyskiwanej od brata skarżącego. Miesięczny koszt utrzymania córki wynosi [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata , następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do jego osoby zachodzi powyższa przesłanka, lecz jedynie podstawa do częściowego zwolnienia go z wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. Oceniając bowiem dochód osiągany przez skarżącego, z którego obowiązany jest on pokryć koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz te ściśle związane z jego osobą w postaci żywności, środków czystości oraz lekarstw Sąd uznał, iż nie będzie on w stanie uiścić całego wpisu od skargi, a jedynie kwotę [...] zł. Na takie rozstrzygnięcie Sądu miała wpływ okoliczność posiadania przez skarżącego kilku nieruchomości, co jak słusznie zauważył referendarz sądowy, pociąga za sobą wątpliwość w zakresie zasadności utrzymania ich w majątku skarżącego bez czerpnia z tego tytułu dochodu, a jedynie generowania dodatkowych kosztów. Ponadto skarżący nie wykazał, że na jego wyłącznym utrzymaniu pozostaje córka, lecz wręcz przeciwnie oświadczył, iż pomoc finansową w tym zakresie udziela brat skarżącego. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 ustawy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło