II SA/Gl 754/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-08-27

Skład orzekający: Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, stanowi sprawę administracyjną podlegającą kognicji sądu administracyjnego, czy też sprawę cywilną podlegającą kognicji sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie sprecyzował, czy wnosi skargę na akt administracyjny, czy pozew cywilny. Wobec braku takiego oświadczenia, sąd przyjął, że skarżący dochodzi roszczenia cywilnoprawnego, do którego właściwy jest sąd powszechny. Nawet gdyby pismo potraktować jako skargę administracyjną, podlegałaby odrzuceniu z powodu niewyczerpania trybu przewidzianego w art. 52 § 3 PPSA, tj. braku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Ł. domagał się zwrotu 425 zł tytułem niesłusznie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis, na podstawie którego opłatę pobrano, za niezgodny z Konstytucją. Organ administracji odmówił zwrotu, wskazując, że opłata została pobrana zgodnie z obowiązującymi przepisami w momencie rejestracji pojazdu, a wyrok TK nie miał zastosowania. Skarżący następnie zwrócił się do WSA w Gliwicach z pismem zatytułowanym "Pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym". Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania charakteru pisma, a wobec braku odpowiedzi, odrzucił skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Ł. na akt Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. Z. Ł. zwrócił się do Starosty [...] z wnioskiem o zwrot kwoty 425 zł tytułem niesłusznie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu marki [...], zarejestrowanego w dniu [...] r. pod nr rejestracyjnym [...]. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie wnioskodawca wskazał, że przepis, na podstawie którego pobrano opłatę, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 uznał za niezgodny z Konstytucją oraz przepisami ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym. W odpowiedzi na powyższe żądanie, w piśmie z dnia [...] r., nr [...] podpisanym przez Naczelnika Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. poinformowano Z. Ł., że nie ma podstaw do zwrotu uiszczonej opłaty, gdyż konieczność poniesienia spornej opłaty wynikała z obowiązujących w momencie rejestracji pojazdu przepisów prawa. Wyjaśniono, że pobranie kwoty 500 zł za wydanie karty pojazdu nastąpiło w prawidłowej wysokości stosownie do ówcześnie obowiązującego § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. nr 137, poz. 1310 ze zm.). Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego wskazano, że w niniejszej sprawie nie ma on zastosowania, gdyż powołany przepis rozporządzenia utracił moc z dniem [...] r., a więc po opłaceniu karty pojazdu. Jednocześnie pouczono Z. Ł. o możliwości wniesienia w sprawie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu powództwa do sądu cywilnego lub skargi do sądu administracyjnego Z. Ł. pismem z dnia [...] r. zatytułowanym "Pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym" zwrócił się bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, iż pozwany "Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z." obowiązany jest mu jako powodowi zapłacić kwotę 425 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami postępowania procesowego, a także o przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powoda oraz o wydanie wyroku zaocznego pod nieobecność pozwanego. Po nadaniu skardze biegu stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do jednoznacznego oznaczenia przedmiotu skargi, w szczególności poprzez wskazanie, czy wnosi on skargę na akt Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], będący negatywną odpowiedzią na jego wniosek o zwrot nienależnie pobranej opłaty. Nadto pouczył skarżącego, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jednakże w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przewodniczący zwrócił uwagę, iż zawarte w skardze żądanie wszczęcia postępowania upominawczego i wydanie nakazu zapłaty nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Dla dokonania powyższej czynności wyznaczony został termin 7 dni pod rygorem przyjęcia, że intencją skarżącego było rozpoznanie pisma w trybie postępowania cywilnego (a zatem, iż przedmiotowe pismo stanowi pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym). Jednocześnie, w przypadku gdyby przedmiotem skargi był akt Starosty [...] z dnia [...] r., to skarżący zobowiązany został do wykazania, że po doręczeniu zaskarżonego aktu a przed wniesieniem skargi do Sądu, wezwał na piśmie Starostę [...] do usunięcia naruszenia prawa – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy powyższe wezwanie w dniu [...] r. w imieniu skarżącego odebrał jego ojciec W. Ł., który podjął się oddać przesyłkę adresatowi, jednakże do dnia dzisiejszego skarżący nie udzielił na nie odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że sprawy dotyczące wniosków o zwrot pobranych opłat za wydanie karty pojazdu mogą być rozstrzygane zarówno w postępowaniu cywilnym jak i sądowoadministracyjnym. W takim przypadku o charakterze sprawy przesądza treść żądania. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07 (publ. OSNC 2008/7-8/72, Biul. SN 2007/5/7, Wspólnota 2007/23/44, Prok. i Pr. - wkł. 2008/10/45, Lex 258519) stwierdził, że dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, określonej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 luty 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (publ. ONSAiWSA 2008/2/21, POP 2008/3/45, OSP 2008/5/51, Prok. i Pr. - wkł. 2008/7-8/65, OSP 2008/7-8/89, Lex 341207), wyraził pogląd zgodnie z którym, kierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zdaniem NSA, przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza, że tym samym jest niedopuszczalna droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu. W przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada m.in., czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stwierdzenie braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, skutkuje odrzuceniem skargi. Przechodząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Sąd w związku z powzięciem wątpliwości co do charakteru żądania zawartego w piśmie skarżącego z dnia [...] r. zobowiązał skarżącego do złożenia oświadczenia, czy pismo to stanowi skargę administracyjną, czy też pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym. Na mocy art. 72 § 1 p.p.s.a. korespondencję sądową zawierającą powołane wezwanie należało uznać za skutecznie doręczoną skarżącemu w dniu [...] r. (tj. we wtorek), zatem siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania Sądu upłynął z dniem [...] r. (który to dzień nie był sobotą ani dniem wolnym od pracy). Jak wynika z akt sprawy, skarżący w zakreślonym terminie nie złożył oświadczenia, zatem Sąd, stosownie do rygoru określonego w wezwaniu, przyjął, iż podstawą żądania skarżącego jest roszczenie cywilnoprawne, do rozpoznania którego właściwy jest sąd powszechny. Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, że nawet gdyby potraktować pismo z dnia [...] r. jako skargę do sądu administracyjnego, to i tak należałoby ją odrzucić jako niedopuszczalną (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), gdyż strona skarżąca nie wykazała, iż przed wniesieniem skargi wezwała Starostę Zawierciańskiego do usunięcia naruszenia prawa, tym samym nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowiącego warunek skutecznego wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło