II SA/Gl 754/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-09-12

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, ale nie w szczególnie ciężkim położeniu, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zostać przyznane w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) jedynie osobie znajdującej się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy sytuacja materialna strony jest trudna, ale nie wyjątkowo ciężka, a dochody rodziny pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych, sąd może uwzględnić wniosek jedynie częściowo, np. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, oddalając wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Skarżący wraz z żoną i małoletnim synem utrzymuje się z zasiłku rodzinnego w wysokości 77 zł miesięcznie, mieszkając w lokalu matki, której emerytura wynosi 1589 zł netto, a czynsz za lokal to 544 zł miesięcznie. Żona skarżącego otrzymuje zasiłek rodzinny na dziecko wraz z dodatkiem w wysokości 477 zł. Sąd pierwszej instancji zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, ale oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata) z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści formularza wynika, że A. G. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i małoletnim synem, nie posiada żadnego majątku a jedynym źródłem utrzymania się jego rodziny jest zasiłek rodzinny uzyskiwany przez jego syna w wysokości 77 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący wyjaśnił, że zamieszkuje wraz ze swoją rodziną w lokalu należącym do jego matki, która uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 1589 zł netto miesięcznie (co zostało potwierdzone wyciągiem z rachunku bankowego), a jego żona otrzymuje zasiłek rodzinny na dziecko wraz z dodatkiem z tytułu urlopu wychowawczego w wysokości 477 zł (vide nadesłana przez stronę kopia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]). Czynsz za zajmowany lokal mieszkalny wynosi 544 zł miesięcznie. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Treść przywołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wobec osób znajdujących się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowych. Sytuacja materialna A. G., jakkolwiek może być uznana za trudną, to nie jest na tyle ciężka aby jego wniosek zasługiwał na uwzględnienie w całości. Miesięczne dochody czteroosobowej rodziny rzędu niemal 2.000 zł pozwalają na zaspokojenie potrzeb egzystencjalnych. Jednakże, mając na względzie fakt, że wpis od skargi wynosi 200 zł, a strona może być zobligowana do poniesienia innych wydatków (np. wpisu od skargi kasacyjnej, opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem) uznano, że zasadnym będzie uwzględnienie wniosku w części dotyczącej kosztów sądowych. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano, że sytuacja materialna rodziny wnioskodawcy nie jest wyjątkowo trudna. Nie podano bowiem żadnych okoliczności, które uniemożliwiają znalezienie i podjęcie pracy przez małżonkę skarżącego, co niewątpliwe mogłoby poprawić sytuację materialną jego rodziny. Zgromadzony materiał dowodowy uniemożliwia więc uznanie, że zasadnym byłoby przyznanie prawa pomocy w całości. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło