II SA/Gl 756/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant referent Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...]roku K. Z. zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( ARiMR) o przyznanie mu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (OB) oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ONW). Oba rodzaje płatności oparte są na powierzchni użytków rolnych. Wnioskodawca zadeklarował do płatności ONW następujące działki ewidencyjne : nr [...] ( obręb: S., gmina : K., powiat: K., woj. [...] ), nr [...] ( obręb: C., gmina: Ś., powiat: Ś., woj. [...]), nr [...] ( obręb: L., gmina: Ś., powiat: Ś., woj. [...]) i położone na nich działki rolne, oznaczone odpowiednio symbolami B, G, H o łącznej powierzchni wykorzystywanej w celu rolniczym – uprawy trawy na gruntach ornych wynoszącej [...]ha. W dniu [...]roku ( data stempla pocztowego ) K. Z. skierował do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. kolejny wniosek o przyznanie mu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. We wniosku wskazano taką samą powierzchnię działek ewidencyjnych, co we wniosku z dnia [...]roku oraz takie samo oświadczenie o wykorzystywanej powierzchni. Wniosek ten wpłynął do Biura Powiatowego AR i MR w dniu [...] roku ( prezentata ). Natomiast na samym wniosku jako data jego wypełnienia widnieje [...] roku. Pismem z dnia [...] roku Kierownik Biura Powiatowego AR i MR wezwał K. Z. do złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości wykrytych we wniosku. Wskazał bowiem, iż w roku gospodarczym można złożyć tylko jeden dokument wniosku, a nadto poinformował, iż suma powierzchni działek rolnych zgłoszonych przez K. Z. do płatności z tytułu prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ONW) jest mniejsza od powierzchni, za którą w/w otrzymał już płatność z tego samego tytułu, ale w pierwszym roku okresu zobowiązania. W odpowiedzi na wezwanie K. Z. złożył w dniu [...]roku kolejny wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wraz z oświadczeniem, iż w 2005 roku użytkował rolniczą powierzchnię niezmienioną jak w 2004 roku, tj. [...]ha. Decyzją z dnia [...]roku – Nr [...]Kierownik Biura Powiatowego AR i MR, działając jako organ I instancji, odmówił przyznania K. Z. płatności za rok 2005 z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwaną dalej "płatnością ONW". W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności ONW wynosiła [...]ha, podczas gdy powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wyniosła jedynie [...]ha. Wyliczona procentowa różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej wyniosła zatem [...]. Wobec powyższego, organ odmówił przyznania płatności ONW jako, że stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią działek zgłoszonych do płatności ONW przekroczyła 20 %. Od decyzji organu I instancji K. Z. wniósł odwołanie do Dyrektora[...]Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wyrażając niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Odwołujący się podniósł, iż nie zgadza się z wynikami kontroli, tj. uznaną powierzchnią i oceną wykonanych prac agrotechnicznych na działkach C,D,G,H. Jednocześnie wskazał, iż jest początkującym rolnikiem nie posiadającym własnego sprzętu rolniczego, a prace na w/w działkach były przez niego zlecane innym rolnikom. Odwołujący się podkreślił również, iż w chwili obecnej mieszka na [...], jest w trakcie "przestawiania" gospodarstwa na ekologiczne, a odmowa przyznania płatności może to uniemożliwić. Do pisma z dnia [...]roku, stanowiącego uzupełnienie wniesionego odwołania, K. Z. dołączył oświadczenia [...] rolników, którzy mieli wykonywać na w/w działkach prace. Decyzją z dnia [...]roku – Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ drugoinstancyjny wskazał w pierwszej kolejności przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach ONW objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. z 2004 roku, Nr 73, poz. 657 z późn. zm.) oraz przepisy prawa wspólnotowego : Rozporządzenie Komisji ( WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. Ur.L. 153 z dnia 30.04.2004 r. z późn. zm.), które regulują zasady przeprowadzania kontroli gospodarstw rolnych co do których wystąpiono o przyznanie płatności, zasady ustalania podstaw obliczania płatności, jak też zasady obliczania obniżek i wyłączeń w przypadku stwierdzenia uchybień we wnioskach będących podstawą przyznania płatności oraz rozporządzenia Komisji ( WE ) Nr 796/2004 w odniesieniu do płatności obszarowych, tj. płatności przyznawanych na bazie powierzchni gruntów rolnych, a zatem i w odniesieniu do płatności ONW. W myśl zawartych w rozporządzeniu Nr 796/2004 norm stwierdzenie przez organ prowadzący postępowanie nieprawidłowości w zakresie deklarowanych we wniosku danych skutkuje wykluczeniem zawyżonej powierzchni, a w przypadku różnicy wynoszącej powyżej 20 % stwierdzonego obszaru – odmową płatności. Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji w dalszej kolejności stwierdził, iż organ odwoławczy dokonał ponownej weryfikacji i oceny zasadności klasyfikacji nieprawidłowości stwierdzonych na kontrolowanym gruncie w dniu [...]–[...]roku. I tak, analizując wyniki wpisane do protokołu odnośnie działki rolnej H podczas kontroli na miejscu stwierdzono, że jest ona zachwaszczona, na działce D dokonano ponownie pomiaru i stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia była większa od stwierdzonej, natomiast na działce G część działki również była silnie zachwaszczona i porośnięta krzewami żarnowca. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że celem kontroli na miejscu jest stwierdzenie rzeczywistego stanu działki rolnej, a nie zamiarów producenta rolnego co do ich użytkowania bądź umowy z innymi rolnikami na wykonanie zabiegów agrotechnicznych. Dodatkowo zaznaczono, iż w treści formularza wniosku zawarte jest stosowne pouczenie o tym, że wpisanie we wniosku nieprawidłowych danych dotyczących deklarowanych działek ewidencyjnych lub rolnych może spowodować nałożenie sankcji bądź wykluczyć z przyznania płatności. Na zakończenie, organ odwoławczy podkreślił, iż przepisy zarówno prawa krajowego, jak i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu [...]roku K. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzje organu II instancji, podnosząc w uzasadnieniu, iż zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa na ( jego ) gruntach na początku [...] 2005 roku – bez bliższego jednakże uzasadnienia. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w obszernym uzasadnieniu argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podkreślił, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach ONW objętej planem rozwoju obszarów wiejskich warunkiem uzyskania płatności ONW jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zwanych obszarami ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1,00 ha. Wnioskodawca, zdaniem organu odwoławczego, nie spełniał jednego z w/w warunków, a mianowicie działalność rolnicza nie była przez niego prowadzona na wszystkich zadeklarowanych we wniosku do płatności ONW działkach rolnych, w konsekwencji czego wykluczenie z łącznej deklarowanej powierzchni gruntów powierzchni nie kwalifikujących się do płatności ONW skutkować musiało zmniejszeniem powierzchni uprawnionej do płatności, nałożeniem redukcji kwoty płatności, a na koniec – odmową płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a tylko pod tym względem podlega kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Przede wszystkim należy stwierdzić prawidłowość ustalenia przez organy orzekające stanu faktycznego sprawy. Ustaleń tych skutecznie skarżący nie zakwestionował ani w odwołaniu, ani tym bardziej w skardze do Sądu podając "że zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa na jego gruntach na początku [...]2005 roku". Warunkiem uzyskania płatności ONW jest zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. 2003 r., nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie wsparcia z tytułu prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich( Dz. U. 2004, nr 73, poz. 657 z zm.) posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zwanych obszarami ONW, na których jest prowadzona działalność rolnicza, o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Zasady przeprowadzenia kontroli gospodarstw rolnych, co do których wystąpiono o przyznanie płatności oraz zasady ustalania podstaw obliczania płatności, zasad obliczania obniżek i wyłączeń w przypadku stwierdzenia uchybień we wnioskach o przyznanie płatności regulują przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności rozporządzenie Komisji ( WE ) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. Ur.L. 153 z 30 kwietnia 2004 r.). Artykuł 70 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji ( WE ) 817/2004 r. nakazuje stosowanie m.innymi art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji ( WE ) 796/2004 w odniesieniu do płatności obszarowych, a więc także do płatności ONW. Zgodnie z wyżej wskazanym art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji ( WE ) 796/2004 – jeżeli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica ta wynosi 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. W sytuacji gdy różnica przekracza 20 % stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie może zostać przyznana żadna pomoc obszarowa. Przy tym należy w tym miejscu podkreślić, że za daną grupę uważa się obszary ONW. Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji dokonał kontroli w miejscu położenia zgłoszonych działek ( protokół kontrolny z [...]r. i [...] – [...]r.), która wykazała mniejszą powierzchnię działek B, D, G, niż zadeklarowana przez skarżącego oraz brak użytkowania rolniczego działek C.M. W konsekwencji obszar powierzchni działek spełniających warunki do przyznania płatności ONW wyniósł [...]ha przy zadeklarowanej powierzchni [...]ha. Oznacza to, że różnica pomiędzy obszarem stwierdzonym, a obszarem zadeklarowanym we wniosku wyniosła [...]% . Ponownej weryfikacji i oceny poprawności sporządzania protokołów kontroli i zasadności klasyfikacji nieprawidłowości stwierdzonych na kontrolowanym gruncie dokonał organ odwoławczy, potwierdzając ustalenia w tym zakresie organu I instancji. Powyższe ustalenia musiały skutkować zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia 796/2004 odmową przyznania płatności ONW. Zarzuty skarżącego zgłoszone dopiero przed sądem ( na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. ) nie mogą wpłynąć na ocenę legalności decyzji. W szczególności obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu faktycznego na działkach objętych wnioskiem o płatność jest obowiązkiem organów orzekających w tym przedmiocie. Za stan działek odpowiada producent rolny, który deklaruje grunty do dopłat podając zarówno powierzchnię, jak i uprawę na działce rolnej które powinny odpowiadać stanowi faktycznemu. Dlatego na ocenę spełnienia przez skarżącego warunków do uzyskania dopłaty ONW nie może mieć wpływu nie wykonanie przez osoby trzecie prac rolnych do których się one zobowiązały w stosunku do skarżącego, czy też czyny niedozwolone osób trzecich, których przedmiotem było gospodarstwo rolne skarżącego. Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.), oddalił skargę.