II SA/Gl 756/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł – stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – skarżący w pismach procesowych z dnia 4 października 2007 r. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, zwracając się równocześnie o przesłanie druku urzędowego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po otrzymaniu wspomnianego druku S. Z. w wyznaczonym przez Sąd terminie, odesłał go wskazując, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z uiszczeniem wpisu i opłaceniem usług fachowego pełnomocnika, gdyż mieszkając sam utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżący wskazał, iż jest właścicielem budynku mieszkalnego o pow. [...] m2 (w stanie surowym zamkniętym) oraz mieszkania o pow. [...] m2. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §2 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając, w kontekście przywołanych wyżej regulacji, stan majątkowy S. Z. stwierdzić przyjdzie, iż złożony przezeń wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie. Trzeba bowiem zauważyć, że konieczność uiszczenia wpisu od skargi we wskazanej wyżej wysokości w sposób istotny wpłynęłaby na sytuację materialną wnioskodawcy. Zestawiając bowiem wysokość tej opłaty z uzyskiwanym przez skarżącego dochodem stwierdzić przyjdzie, iż jest ona zbyt wysoka w stosunku do możliwości finansowych wnioskodawcy. Z nadesłanych dokumentów nie wynika zarazem, aby S. Z. miał możliwość szybkiego zbycia jakichkolwiek składników swojego majątku i w ten sposób wygospodarował środki na ten cel. Uzasadnionym było zatem zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie można tracić z pola widzenia faktu, iż wnioskodawca uzyskuje dochód ze stałego źródła oraz jest właścicielem dwóch nieruchomości (domu w stanie surowym i mieszkania zajmowanego przez wnioskodawcę). Fakt, iż stan techniczny jednej z nich był przedmiotem poddanego kontroli Sądu postępowania administracyjnego nie świadczy jeszcze o tym, iż ten składnik majątkowy nie może być zbyty. Okoliczność ta ma szczególne znaczenie w przypadku badania przesłanek ustanowienia adwokata z urzędu, gdyż w tego rodzaju przypadkach to Skarb Państwa ponosi za stronę wydatki związane z udziałem takiego pełnomocnika w postępowaniu. Jeżeli zatem strona posiada środki majątkowe, których zbycie lub obciążenie mogłoby przynieść określony dochód, to tym samym nie sposób oczekiwać, iż ze środków publicznych pokryty zostanie udział fachowego pełnomocnika. Wywody te należy uzupełnić również o spostrzeżenie, iż na obecnym etapie postępowania udział takiego pełnomocnika nie jest niezbędny, a niniejsze orzeczenie nie wyklucza możliwości złożenia ponownego wniosku w tym zakresie, o ile skarżący będzie miał zamiar dokonać czynności obarczonej wymogiem udziału profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt. 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.