II SA/Gl 756/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) w dniu [...] r., znak [...], działając w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej k.p.a.) oraz na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm. – dalej u.g.n.), po rozpatrzeniu wniosku użytkownika wieczystego "A" Sp. z o.o. o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w T., składającej się z działek ewidencyjnych nr 1, 2, 3, dokonanej wypowiedzeniem-ofertą Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], orzekło o oddaleniu wniosku. W uzasadnieniu podano m. in., że wypowiedzenie zostało doręczone użytkownikowi wieczystemu w dniu 14 sierpnia 2020 r. Użytkownik wieczysty w dniu 18 września 2020 r. złożył w Starostwie Powiatowym w B. wniosek z dnia 15 września 2020 r. o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej tytułu użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona lub zasadna w innej wysokości. Wniosek został złożony przez użytkownika wieczystego po terminie ustawowym. Użytkownik wieczysty może w terminie 30 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia złożyć do SKO wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości. Bieg trzydziestodniowego terminu do wniesienia wniosku rozpoczął się 15 sierpnia 2020 r. i upłynął 14 września 2020 r. (poniedziałek). Użytkownik wieczysty złożył wniosek (datowany na dzień 15 września 2020 r.) w dniu 18 września 2020 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Sprzeciw od powyższego orzeczenia złożyła ww. Spółka, kwestionując rozstrzygnięcie. Podano, że odbiorem i wysyłką korespondencji zajmuje się wyznaczona pracownica, która w okresie od dnia 10 sierpnia do dnia 20 sierpnia 2020 r. przebywała na urlopie wypoczynkowym. W czasie nieobecności biuro było nieczynne, a ewentualną korespondencję odbierali przypadkowi pracownicy firmy, odkładając ją na biurko. Po powrocie z urlopu, segregując dokumenty pracownica ta zauważyła list od Starosty z wypowiedzeniem wysokości dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Wniesiono o przywrócenie terminu do złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], wydanym na podstawie art. 59 §1 k.p.a., odmówiło przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku. W uzasadnieniu podano m. in., że bieg trzydziestodniowego terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości rozpoczął się 15 sierpnia 2020 r. i upłynął 14 września 2020 r. (poniedziałek). Użytkownik wieczysty złożył wniosek (datowany na dzień 15 września 2020 r.) w dniu 18 września 2020 r., zaś złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło dopiero w sprzeciwie z dnia 27 listopada 2020 r. (złożony w organie dnia 1 grudnia 2020 r.). Tym samym należy uznać, że użytkownik nie spełnił przesłanki wniesienia podania o przywrócenie terminu w wyznaczonym ustawowo trzydziestodniowym terminie, zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Ponadto Kolegium wskazuje, że nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Uchybienie nastąpiło w związku z przebywaniem pracownicy biura zajmującej się odbiorem poczty na urlopie wypoczynkowym. Skargę na powyższe postanowienie złożyła ww. Spółka, kwestionując rozstrzygnięcie. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 39 w zw. z art. 58 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w sposób bezpośredni zdeterminowało procesowy sposób zakończenia postępowania w sprawie, tj. doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia, pozbawiając tym samym skarżącego prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Z tych powodów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podano m. in., że obsługą biura, w tym odbiorem i wysyłką korespondencji zajmuje się wyznaczony pracownik, który w okresie od dnia 11 do dnia 20 sierpnia przebywał na urlopie wypoczynkowym. W czasie nieobecności biuro było nieczynne, a ewentualną korespondencje odbierali przypadkowi pracownicy "placu betoniarni", odkładając ją na biurko. Dotyczyło to tylko listów zwykłych. List odebrał wieloletni pracownik firmy w randze "mistrz budowy - specjalista BHP". Osoby upoważnionej nie było raptem kilka dni. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Procesowa instytucja przywracania terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Instytucja ta została unormowana co do zasady w art. 58 i 59 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., przywrócenie terminu następuje na prośbę zainteresowanego, a przesłanką podjęcia takiego rozstrzygnięcia jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ponadto, skuteczność prośby uzależniona jest od jej wniesienia w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz od jednoczesnego dopełnienia uchybionej czynności (§ 2). Z kolei zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Pewną modyfikację przewiduje obecnie art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z nim "W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu." Dotyczy to przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego wskazanych tam terminów. Art. 15zzzzzn2 dodany został przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255), zmieniającej ustawę dopiero z dniem 16 grudnia 2020 r. Bieg trzydziestodniowego terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, w świetle art. 78 ust. 2 u.g.n. rozpoczął się 15 sierpnia 2020 r. i upłynął 14 września 2020 r. (poniedziałek). Użytkownik wieczysty złożył wniosek (datowany na dzień 15 września 2020 r.) w dniu 18 września 2020 r., z kolei wniosek o przywrócenie terminu złożył dopiero w sprzeciwie z dnia 27 listopada 2020 r. (złożonym w organie dnia 1 grudnia 2020 r.). Tym samym należy uznać, że użytkownik nie spełnił przesłanki wniesienia podania o przywrócenie terminu w wyznaczonym ustawowo ww. terminie. Dodatkowo, skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia ww. wniosku. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu złożenia wniosku o przywrócenie terminu (tak wyrok WSA w Łodzi z 23 października 2014 r., II SA/Łd 573/14). Ciężaru postępowania w omawianym zakresie na pewno nie można przerzucać na organ, bowiem byłoby to sprzeczne z treścią art. 58 k.p.a. Organ słusznie uznał, że dokumentacja zgromadzona w aktach i przedłożona przez stronę jest wystarczająca do wydania rozstrzygnięcia. Strona powinna zatem bardziej starannie zadbać o swoje interesy i w sposób należyty prowadzić własne sprawy, a nie przerzucać odpowiedzialność na organ. Skoro pracownik przebywał na urlopie, należało zapewnić zastępstwo poprzez odpowiednio przeszkolonego pracownika. Braki kadrowe nie są tu usprawiedliwieniem. Działalność gospodarcza powinna być zorganizowana tak, by nie dochodziło do uchybień terminom ustawowym. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 8, art. 58, 59 k.p.a., ani też innych przepisów, w tym wyżej przywołanych, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.