II SA/Gl 760/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. U. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajęta pod drogę publiczną na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić adwokata. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] J. U. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wyznaczonym terminie skarżący złożył powyższy wniosek na urzędowym formularzu określając jego zakres jako zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż jedyne źródło jego utrzymania stanowi [...] w wysokości [...] zł. Ponadto, mimo, że jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha nie czerpie z tego tytułu żadnego dochodu ze względu na zły stan zdrowia nie jest bowiem w stanie prowadzić jakichkolwiek prac w gospodarstwie rolnym. Powyższe grunty są natomiast przedmiotem dzierżawy w zamian za opłatę przez dzierżawcę podatku rolnego. Z oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, iż prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe (jest osobą bezdzietną i nie pozostaje w związku małżeńskim), zamieszkuje w lokalu o powierzchni [...] m2, nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani wartościowego majątku ruchomego. Dodatkowo skarżący zaakcentował, że jego sytuacja finansowa jest bardzo trudna ze względu na konieczność zakupu lekarstw. W uzupełnieniu danych zawartych w formularzu wniosku referendarz sądowy pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do nadesłania odpisu umowy dzierżawy, w oparciu o którą nieruchomość wchodząca w skład majątku skarżącego znajduje się we władaniu osoby trzeciej. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał wymagany odpis umowy dzierżawy, z której wynika, iż wysokość czynszu dzierżawnego wynosi [...] żyta. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2007 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. J. U. w ustawowym terminie wniósł od powyższego postanowienia sprzeciw. W jego uzasadnieniu zaakcentował, iż od [...] r. jako osoba [...] pobiera [...] oznacza to zatem, iż jest nie zdolny całkowicie do pracy w gospodarstwie rolnym i z tego powodu wobec konieczności płacenia podatków skarżący wydzierżawił nieruchomość rolną będącą przedmiotem jego własności. Skarżący podkreślił, iż nie czerpie żadnych wymiernych korzyści z tytułu dzierżawy, a umowę w tym przedmiocie zawarł, aby nie popaść w zadłużenie związane z koniecznością ponoszenia opłat publicznoprawnych, na dowód czego załączył oświadczenie dzierżawcy S. K. z dnia [...] r. Jak wynika z tego oświadczenia S. K. w zamian za dzierżawę nieruchomości będącej własnością J. U. płaci podatki, natomiast ze względu na niską opłacalność uprawy przedmiotowego pola strony odstąpiły od umowy dzierżawy w zakresie poboru czynszu dzierżawnego w postaci [...] żyta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącego, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata , następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższą regulację na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zauważyć, że powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została w stosunku do skarżącego spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego przez niego wniosku. Należy przede wszystkim podkreślić, iż zgodnie z ustawą wartość przedmiotu zaskarżenia, która w niniejszej sprawie wynosi [...] zł, jest podstawą do obliczenia kosztów sądowych. W oparciu o powyższe na obecnym etapie postępowania skarżący obowiązany jest do uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł (stosownie do treści § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm./). Nie ulega wątpliwości i kwota ta jest znacznej wysokości i przekracza możliwości finansowe skarżącego, który prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe dysponuje [...] w wysokości ok. [...] zł, z której musi pokryć koszty utrzymania zajmowanej przez niego nieruchomości oraz sfinansować podstawowe wydatki na żywność, lekarstwa, środki czystości. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż miesięczny dochód skarżącego nie pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, które oprócz wpisu od skargi mogą obejmować także opłaty kancelaryjne oraz wpisy od ewentualnych środków odwoławczych. Wskazane okoliczności przemawiały jednocześnie za przyznaniem stronie fachowego pełnomocnika. Mając na uwadze przytoczoną argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 ustawy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy, orzekł jak w sentencji