II SA/Gl 761/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi Spółdzielni "A" w W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania 200 (dwieście) złotych. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej (orzekając w sprawie ponownie po uchyleniu decyzji tego organu z dnia [...] roku przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] roku) decyzją nr [...] z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2009 roku, nr 12, poz. 68 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa") w związku z uchybieniem naruszającym przepisy przeciwpożarowe opisanym w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniach 7-8 czerwca 2011 roku na terenie osiedla [...] w W., nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. wykonanie dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] drogi pożarowej zgodnie z obowiązującymi przepisami, wskazując podstawę prawną § 12 i § 13 [2]. Z kolei pod oznaczeniem [2] organ orzekający przywołał rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 roku, nr 124, poz. 1030, dalej powoływane jako "rozporządzenie"). Decyzja zawiera także pouczenie o treści § 13 ust. 4 rozporządzenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]. Zarzuciła niewykonalność decyzji oraz nieuwzględnienie przez organ orzekający okoliczności faktycznych. Niewykonalność jest zdaniem odwołującej się związana z faktem, że teren nieruchomości nr [...] będący w wieczystym użytkowaniu Spółdzielni, kończy się w odległości około 6 m od analizowanego budynku. Nadto, po przedstawieniu istniejącego dojazdu do budynku, strona wskazała na planowaną inwestycję "Budowa miejsc postojowych wraz z drogą dojazdową przy budynku nr [...] na osiedlu [...]" polegającą na budowie drogi dojazdowej do pobliskiego osiedla, przebiegającą z tyłu za przedmiotowym budynkiem. Natomiast do czasu realizacji tej inwestycji Spółdzielnia zaproponowała rozwiązanie zastępcze w postaci wykorzystania istniejącego parkingu, który jest połączony z odcinkiem drogi przebiegającym wzdłuż dłuższego boku rozpatrywanego budynku nr [...] i umożliwia wykonywanie manewrów cofania. Kwestionując wydaną decyzję odwołująca się wniosła o dopuszczenie w/w rozwiązania zamiennego. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej z powołaniem się między innymi na art. 138 § 2 kpa, zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu odwołał się przede wszystkim do zapisów protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z którego wynika, że droga istniejąca do budynku nie jest zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m i w przypadku korzystania z przedmiotowej drogi przez pojazdy ochrony przeciwpożarowej konieczne będzie wykonywanie manewru cofania na całej jej długości. W związku z tym zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest słuszna, wyczerpująco uzasadniona, oparta na prawidłowych podstawach prawnych. Ustosunkowując się do argumentów odwołania organ stwierdził, że strona powinna skorzystać z możliwości jakie daje § 13 ust. 4 rozporządzenia, dopuszczający zastosowanie tak zwanych "rozwiązań zamiennych". W tym celu winna jednak sporządzić odpowiedni wniosek zawierający rozwiązania zamienne i wniosek taki złożyć. Odwołanie nie może jednak być potraktowane jako wniosek o którym mowa w § 13 ust. 4 rozporządzenia. Odnośnie własności gruntu na których usytuowane są drogi dojazdowe przy budynku organ powołał się na wyrok z dnia 24 stycznia 2011 roku sygn. akt II SA/GL 747/10 (prawomocny z dniem 5 kwietnia 2011 roku). W skardze na decyzję ostateczną Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji poprzez jej zmianę w postaci umorzenia postępowania, bądź też przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zarzuciła wydanie decyzji przy błędnych ustaleniach stanu terenowo-prawnego, niewykonalność decyzji ze względu na istniejące stosunki terenowo-prawne, brak zastosowania § 12 ust. 10 rozporządzenia i naruszenie § 13 ust. 4 rozporządzenia poprzez nieuwzględnienie wniosku o rozwiązania zastępcze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarżąca powinna skorzystać z zapisów § 13 ust. 4 rozporządzenia, a więc sporządzić odpowiedni wniosek. Równocześnie organ stwierdził, że złożenie tego wniosku, jest prawem skarżącej z którego mogła skorzystać w tym przypadku "gdyż spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu budowlanego było i jest niemożliwe ze względu na występowanie różnego rodzaju trudności i lokalne uwarunkowania". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Komendant Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w W. ustalił w trakcie czynności kontrolnych (protokół z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 8 czerwca 2011 roku), że droga utwardzona istniejąca przy dłuższym boku budynku (21 m) ma szerokość 3,6 m, długość 30 m i jest drogą ślepą. Nie jest zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m i w przypadku korzystania z przedmiotowego odcinka drogi przez pojazdy ochrony przeciwpożarowej konieczne będzie wykonanie manewru cofania na całej jej długości. Ani to ustalenie, ani inne zawarte w protokole z dnia 8 czerwca 2011 roku nie zostały przeniesione do decyzji organu I instancji, a przecież protokół ten nie jest integralną częścią decyzji, a stanowi jedynie dowód w sprawie. Z decyzji I instancji utrzymanej w mocy decyzją ostateczną wynika jedynie nakaz skierowany do skarżącej wykonania w terminie do dnia 31 grudnia 2011 roku dla budynku wielorodzinnego nr [...] drogi pożarowej zgodnej z obowiązującymi przepisami. Wydaje się, że przepisy te według organu to § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 lipca 2009 roku. W istocie w uzasadnieniu tej decyzji wskazano jedynie na fakt, że kontrola wykazała, że dojazd do budynku wielorodzinnego nr [...] nie spełnia wymogów obecnie obowiązujących przepisów odnoszących się do budynków mieszkalnych wielorodzinnych zaklasyfikowanych do grupy obiektów średniowysokich. W decyzji tej nie określono położenia budynku nr [...], nie przedstawiono ustalonego stanu faktycznego i nie odniesiono tego stanu faktycznego do obowiązujących regulacji prawnych, a różnica między stanem faktycznym a przewidzianym przepisem prawa stanowi właśnie przedmiot rozstrzygnięcia. Należy też podkreślić, że decyzja nakazuje wykonanie drogi pożarowej nie określając parametrów tej drogi, a jedynie odsyłając do § 12 i § 13 rozporządzenia. Zdaniem składu orzekającego decyzja ta nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa. Taka właśnie decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, który uzupełnił ją tylko zacytowaniem części protokołu z czynności kontrolno-rozpoznawczych dotyczącym opisu drogi do budynku "... nie jest zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m i w przypadku korzystania z przedmiotowego odcinka drogi przez pojazdy ochrony przeciwpożarowej konieczne będzie wykonanie manewru cofania na całej jej długości" oraz wskazaniem, że decyzja dotyczy drogi pożarowej do budynku mieszkalnego nr [...] usytuowanego w W. na osiedlu [...]. Należy podkreślić, że szczegółowe obowiązki spoczywające na właścicielu, zarządcy lub użytkowniku związane z ochroną przeciwpożarową obiektu budowlanego lub terenu wymienione zostały w art. 4 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Z kolei obowiązki w zakresie dróg pożarowych zostały sprecyzowane w rozdziale 6 rozporządzenia z 24 lipca 2009 roku. Jednakże z zaskarżonej decyzji nie wynika jaką drogę pożarową (parametry) w kontekście regulacji powołanego rozdziału 6 ma wykonać skarżąca. Wskazanie w tym zakresie na § 12 i § 13 rozporządzenia nie czyni zadość wymogom prawidłowej decyzji. Nadto w sprawie było oczywiste już w świetle notatki urzędowej z dnia [...] roku, a następnie odwołania, iż skarżąca nie jest właścicielem terenów poprzez które ewentualnie mogłaby przebiegać droga pożarowa gwarantująca przejazd pojazdów pożarniczych bez wykonywania manewrów cofania i że nie ma możliwości wykonania placu manewrowego o wymiarach 20 m x 20 m z tego właśnie powodu. W związku z tym skarżąca postulowała rozwiązanie zamienne. Jednakże w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji orzeczono jedynie o nakazie wykonania drogi pożarowej, ale nie wskazano na możliwość zastosowania alternatywnego rozwiązania. Skoro w decyzji wskazano termin wykonania obowiązku na dzień 31 grudnia 2011 roku skarżąca powinna w tym okresie podjąć działania w celu uzgodnienia zaproponowanych rozwiązań zamiennych z Komendantem Wojewódzkim i przystąpić do jego realizacji przed upływem w/w terminu. W świetle odpowiedzi na skargę zasadnym staje się także zarzut skarżącej co do niewykonalności decyzji. Organ orzekający przyznał w niej (str. 3/4 odpowiedzi), że spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu "było i jest niemożliwe". W związku z tym wyjaśnienia przez organy wymaga czy przez niemożliwość spełnienia wymagań w zakresie drogi pożarowej należy rozumieć niewykonalność decyzji, o której to niewykonalności stanowi art. 156 § 1 pkt 6 kpa. Pozostawałoby to w sprzeczności z wyrokiem z dnia 24 stycznia 2011 roku sygn. akt II SA/GL 747/10, na który organ odwoławczy się powołuje. Zdaniem składu orzekającego nie jest bowiem tak, że organ może wydawać decyzje, które nie są możliwe do wykonania. Jego obowiązkiem jest bowiem przy uwzględnieniu rozdziału 6 rozporządzenia (w sytuacji dotyczącej drogi pożarowej) poszukiwać rozwiązań, które będą realizowały główny cel jakim jest ochrona przeciwpożarowa i będą możliwe do wykonania przez zobowiązanego, przy czym sposób tego wykonania powinien być w decyzji określony. Postępowanie ponowne winny organy przeprowadzić mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, a decyzje wydane w tym postępowaniu powinny odpowiadać standardom art. 107 § 3 kpa. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c w zw. z art. 135 i 152 ppsa orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa.