II SA/Gl 761/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-02-27

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Bonifacy Bronkowski, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może udzielić zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, w tym od warunków usytuowania budynku przy granicy działki, w sytuacji gdy nie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, a jedynie wynika to z chęci realizacji obiektu o określonych gabarytach?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, w tym od warunków usytuowania budynku przy granicy działki, może być udzielona jedynie w przypadku szczególnie uzasadnionym, wynikającym z bezwzględnej konieczności. Samo zaplanowanie przez inwestora obiektu o określonych gabarytach, które uniemożliwiają zachowanie przepisów technicznych, nie stanowi takiego przypadku, zwłaszcza gdy istnieje możliwość zaprojektowania inwestycji o mniejszych parametrach. W związku z tym, Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę, odmawiając zatwierdzenia projektu budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o pozwolenie na budowę budynku warsztatowo-garażowego usytuowanego w granicy działki. Starosta, po uzyskaniu zgody na odstępstwo od warunków technicznych, udzielił pozwolenia na budowę. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że nie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek do udzielenia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. status strony postępowania Gminy M. oraz zasadność odmowy udzielenia odstępstwa. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. B., J. P. i R. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. We wniosku do Starosty P. (dalej też jako Starosta) z dnia [...] r. (według daty wpływu) M. B. (dalej też jako skarżąca lub inwestorka), powołująca się na umowę użyczenia z dnia [...] r., sporządzoną na jej rzecz przez współwłaścicieli działki nr [...] (jej rodziców), wniosła o udzielenie jej pozwolenia na budowę na tej działce, w oparciu o dołączony do wniosku projekt budowlany, budynku warsztatowo – garażowego usytuowanego w granicy z działką sąsiednią nr [...], przy ul. [...] w miejscowości W. Wcześniej, bo postanowieniem z dnia [...] r., Starosta po rozpoznaniu wniosku skarżącej oraz w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 22 stycznia 2016 r. udzielił jej zgody na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1442, zwanego dalej rozporządzeniem lub rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych), umożliwiając usytuowanie ściany projektowanego budynku bez otworów okiennych i drzwiowych na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę Starosta decyzjami z dnia [...] r. i z dnia [...] r. zatwierdził przedłożony projekt budowlany i udzielił skarżącej pozwolenia na budowę na działce nr [...] w rejonie ul. [...] w W., budynku warsztatowo-garażowego, zgodnie z jej zamiarem bezpośrednio przy granicy z działką budowlaną nr [...]. W następstwie rozpoznania odwołań wniesionych od tej decyzji przez Gminę M., jako właściciela działki nr [...], zostały one uchylone wraz z poprzedzającymi je postanowieniami o zgodzie na odstępstwo od warunków wynikających z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (z dnia 5 lutego i 28 listopada 2016 r.), a sprawę przekazano organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia decyzjami Wojewody Śląskiego, odpowiednio z dnia [...] r. i z dnia [...] r. W uzasadnieniu tej drugiej decyzji Wojewoda m.in. za nieprzekonujący uznał argument Starosty, że lokalizacja przedmiotowego obiektu w granicy działki inwestora z działką nr [...] jest uzasadniona, gdyż stanowi osłonę akustyczną dla osiedla mieszkaniowego. W sytuacji, gdyby budynek warsztatowo-garażowy został usytuowany zgodnie z przepisami warunków technicznych, ściana bez otworów okiennych w minimalnej odległości 3 m od granicy ww. działek, również stanowiłby bowiem osłonę akustyczną przed hałasem. Nie podzielił też poglądu Starosty, że za udzieleniem zgody na odstępstwo od warunków technicznych przemawia fakt, iż projektowany obiekt będzie powodował niewielkie zacienie działki sąsiedniej. W toku kolejnego rozpoznania sprawy Starosta postanowieniem z dnia [...] r. ponownie udzielił inwestorce zgody na proponowane przez nią odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, umożliwiające jej usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, że "Lokalizacja budynku warsztatowo-garażowego na działce nr [...] ścianą oddzielenia pożarowego bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną była działaniem zamierzonym i uwzględniającym zminimalizowanie oddziaływania na tereny zabudowy wielorodzinnej – Osiedle [...] Taka lokalizacja zapewnia: - osłonę akustyczną w kierunku osiedla dla istniejącej na tej działce stacji kontroli pojazdów, jak i dla nowoprojektowanego budynku warsztatowo-garażowego. Z uwagi na prace projektowanego warsztatu samochodowego jedynie w godzinach dziennych oraz generowany niski poziom jego emisji, związany z zastosowaniem systemu wentylacji mechanicznej, zostaną dochowane dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów sąsiednich. Szczegółowa analiza hałasu emitowanego przez projektowany obiekt znalazła się w odpowiedzi projektanta na pismo Urzędu Wojewódzkiego w K. nr [...] z dnia [...] r. - spełnienie warunków usytuowania ze względu na bezpieczeństwo pożarowe względem działki nr [...] oraz ułatwienie zagospodarowania tej działki z uwagi na przepisy § 271-273 Warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, - spełnienie wymogów bezpieczeństwa ludzi i mienia, - dostępność dla osób niepełnosprawnych (obiekt parterowy)". Zaakcentował też Starosta, że lokalizacja projektowanego budynku w odległości 3m od granicy z działką [...] uniemożliwi realizację przedstawionego przez inwestorkę "schematu układu komunikacyjnego na działce nr [...]", jak również będzie mniej korzystna dla oddziaływania na budynki wielorodzinne "Osiedla [...]" (w przypadku usytuowania obsługujących obiekt miejsc parkingowych w innym miejscu). Następnie rozpoznając sprawę po raz trzeci Starosta decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, zwanej też dalej Prawem budowlanym, ustawą lub p.b.), ponownie zatwierdził przedłożony projekt budowlany i udzielił skarżącej pozwolenia na budowę, zgodnie z tym projektem, przewidującym realizację budynku bezpośrednio przy granicy z działką nr [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przy uwzględnieniu udzielonego w/w postanowieniem z dnia [...] r. odstępstwa od § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, inwestorka spełniła wszystkie warunki wynikające z przepisów Prawa budowalnego, przepisów o ochronie środowiska, wymagań określonych w obowiązującym na terenie inwestycji miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu położonego między ul. [...] i [...] w W., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy w M. z dnia [...] r. (oznaczonym symbolem 3UM – teren zabudowy usługowo-mieszkaniowej). W odwołaniu od tej decyzji Gmina M. sprzeciwiła się budowie objętego postanowieniem budynku warsztatowo-garażowego w granicy z jej działką gminną nr [...] Podniosła m.in., że inwestorka miała pełną świadomość co do powierzchni zakupionej działki oraz możliwości jej zabudowy wynikające z istniejącego dla tego terenu planu zagospodarowania przestrzennego. Po rozpoznaniu tego odwołania Wojewoda Śląski zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylił decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie tego organu z dnia [...] r. (znak: [...]) udzielające zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pn "Budowa budynku warsztatowo-garażowego" zlokalizowanego w W. w rejonie ul. [...]., na działce nr [...], bezpośrednio w granicy z działką budowlaną nr [...]". W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania w sprawie stwierdził, że dotyczy ono budowy budynku warsztatowo-garażowego, w skład którego wchodzi: 5 garaży jednostanowiskowych, warsztat z dwoma stanowiskami naprawczymi oraz zaplecze socjalne dla pracowników, na działce nr [...], zlokalizowanej w W. przy ul. [...] Powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wynosi [...] m². Działka inwestycyjna o nr [...] zabudowana jest już budynkiem stacji kontroli pojazdów, usytuowanym w środkowo-zachodniej jej części. Na działce tej znajduje się 8 miejsc postojowych dla klientów i pracowników stacji. Projektowany obiekt zlokalizowany został: od strony północnej - bezpośrednio w granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...], stanowiącą własność Gminy M., od strony wschodniej - w odległości 3,18m od granicy działki nr [...] oraz od strony zachodniej - w odległości 3,40m od granicy działki nr [...]. Odległość pomiędzy projektowanym budynkiem warsztatowo-garażowym, a istniejącym budynkiem stacji kontroli pojazdów wynosi 9m. Odnosząc się do zgody na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych, udzielonej przez Starostę postanowieniem z [...] r., Wojewoda stwierdził, że z uzasadnienia jego postanowienia nie wynika, iż w omawianej sprawie wystąpił przypadek szczególnie uzasadniony, w stosunku do którego dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Kwestia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych została uregulowana w art. 9 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym "w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych" . W orzecznictwie sądowym podkreśla się przy tym, że odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych może być udzielone przez organy administracji architektoniczno-budowlanej tylko w sytuacji bezwzględnej konieczności, gdy rzeczywiście bez jego dokonania niemożliwe jest zrealizowanie obiektu. Za taki przypadek w rozumieniu art. 9 ust.1 ustawy należy uznać sytuację, kiedy inwestor - pomimo wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i przeznaczenia terenu, na którym położona jest ta nieruchomość, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na takie cele - nie może zrealizować swojego prawa podmiotowego, jakim jest prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, ze względu na obowiązujące przepisy techniczno-budowlane " (tak NSA w wyroku z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 381/06). Za niezasadny uznał Wojewoda zawarty w motywach ocenianego postanowienia argument Starosty, że lokalizacja przedmiotowego obiektu w granicy działki inwestora z działką nr [...] jest uzasadniona, gdyż stanowi osłonę akustyczną dla osiedla mieszkaniowego. W sytuacji bowiem gdyby budynek warsztatowo-garażowy został usytuowany zgodnie z przepisami warunków technicznych, ścianą bez otworów okiennych w minimalnej odległości 3m od granicy tej działki, to również stanowiłby osłonę akustyczną przed hałasem. Za udzieleniem zgody na odstępstwo od warunków technicznych nie może przemawiać również fakt, że spełnione zostały warunki usytuowania budynku z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe względem działki [...], wymogi bezpieczeństwa dla życia ludzi i mienia oraz dostępność dla osób niepełnosprawnych. Okoliczności te nie stanowią bowiem o szczególnie uzasadnionym przypadku, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 ustawy. Organ wydający pozwolenie na budowę zobowiązany jest je bowiem rozważyć w każdym przypadku orzekania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a niespełnienie któregokolwiek z tych warunków skutkuje odmową wydania pozwolenia na budowę. Spełnienie zatem warunków wymaganych w każdym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie może być traktowane jako szczególny przypadek uzasadniający wydanie zezwolenia na odstępstwo od obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Również okoliczność, że inwestor zaplanował na danej nieruchomości budowę obiektu o takich gabarytach i powierzchni, które powodują, iż niemożliwe jest zachowanie przewidzianych w przepisach odległości budynku od granicy sąsiedniej działki, nie może przesądzać o konieczności udzielenia zgody na odstępstwo. Zgodnie bowiem z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 1025/11 "Nie można mówić o szczególnie uzasadnionym przypadku w rozumieniu art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy inwestor mógł zaplanować budowę obiektu o mniejszych rozmiarach, który spełniałby wymagania przepisów techniczno-budowlanych ". W konsekwencji, zdaniem Wojewody brak jest podstaw prawnych do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, jeżeli istnieje możliwość zaprojektowania planowanej inwestycji o zmniejszonych parametrach bez naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody, wniesionej na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.), reprezentowani przez adwokata M. B., J. P. i R. P. (dalej jako skarżący) wnieśli o stwierdzenie jej nieważności w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine Kpa, ewentualnie o jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i umorzenie odwoławczego postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., a nadto o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. Wnieśli również o dopuszczenie w postępowaniu sądowym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z dołączonej do skargi ekspertyzy oraz z aktu notarialnego umowy sprzedaży działki nr [...] z dnia [...] r. oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zarzucili, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem: 1 . prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. a. art. 28 ust 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowalne - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące bezpodstawnym uznaniem Wójta Gminy M. za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 tej ustawy, w którym zapadła zaskarżona decyzja, pomimo że nieruchomość stanowiąca własność gminy nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu planowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, b. art. 35 ust 4 p.b. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie odmowę zatwierdzenia przedłożonego projektu budowalnego oraz odmowę udzielenia pozwolenia na budowę, pomimo że zostały spełnione wszystkie warunki określone w art. 32 ust 4. i art. 35 ust 1 ustawy, w szczególności co do wymaganej zgodności projektu budowlanego z ustaleniami [...], c. art. 35 ust 4 w zw. z art. 9 ust 1 i 2 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące bezpodstawnym uznaniem, że nie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek, uzasadniający odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7, a nadto przekroczenia uprawnień organu do ingerencji w złożony projekt budowlany, polegający na interpretacji organu, co do tego co przewidział projektant i inwestor, polegający na stwierdzeniu, że istniała możliwość zaprojektowania planowanej inwestycji o zmniejszonych parametrach bez naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, 2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a. art. 7, art. 77 § 1, art, 107 5 3 w zw. z art. 140 Kpa oraz art. 136 i art. 15 Kpa poprzez odstąpienie przez Wojewodę, będącego organem odwoławczym, od powtórnego merytorycznego rozpoznania sprawy w zakresie ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania - w szczególności nieustalenie, że nieruchomość stanowiąca własność Gminy M. nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu planowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b.- wraz z ewentualnym przeprowadzeniem uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie, a przynajmniej braku odniesienia się do w/w kwestii w uzasadnieniu decyzji, b. art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 Kpa - poprzez nieprzedstawienie przez Wojewodę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakichkolwiek merytorycznych argumentów, które przemawiałby za uznaniem Gminy M. za stronę postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją, c. art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 przy zast. art. 15 Kpa - poprzez pominięcie zasady ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, polegającej na braku odniesienia się przez Wojewodę do przedstawionych przez inwestora argumentów, w szczególności braku możliwości poruszania się samochodów klasy średniej (brak możliwości lokalizacji projektowanego budynku w odległości 3,00 m od granicy z działką [...]), wymienionych w piśmie z dnia [...] r. oraz całkowitym pominięciu okoliczności powiązań osobowych Wójta Gminy M. z osobą prowadzącą niemalże identyczną ze skarżącymi, konkurencyjną działalność gospodarczą. d. art. 128 § 1 i art. 16 Kpa - poprzez rozpoznanie odwołania wniesionego przez podmiot nieuprawniony - Gminę M., niebędącą stroną postępowania w rozumieniu art. 28 ust 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. i w rezultacie bezpodstawne uchylenie decyzji Starosty, pomimo że stała się ona ostateczna, gdyż nie została zaskarżona przez żadną z uprawnionych stron postępowania - a tym samym rażące naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, e. art. 138 § 1 pkt 2 1 Kpa poprzez jego zastosowanie i w rezultacie bezpodstawne uchylenie decyzji, pomimo że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony - Gminę M., niebędącą stroną postępowania w rozumieniu art. 28 ust 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b., f. art. 138 § 1 pkt 2 Kpa - poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i uchylenie przez Wojewodę decyzji Starosty, pomimo że decyzje (obie) odpowiadały prawu, oraz istniały szczególnie uzasadnione okoliczności zastosowania tzw. reguły odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych wyrażonych w art. 9 p.b., g. art. 35 § 3 Kpa w stopniu rażącym - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji po upływie miesięcznego terminu od dnia otrzymania odwołania, braku zawiadomienia stron o niezałatwieniu sprawy w terminie - które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem ogólnej zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8 Kpa, h. art. 8 Kpa - poprzez naruszenie zasady równego traktowania uczestników postępowania, polegające na odwoływaniu się przez Gminę M. od decyzji Starosty [...], w sytuacji kiedy Gmina M. sprzedała nieruchomość obejmującą działkę nr [...] R. i J. małżeństwu P. i gdy w umowie sprzedaży w/w działka nabywana była w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą oraz w sytuacji, kiedy to odwołująca się określiła w MPZP linię zabudowy od drogi w odległości co najmniej 20m, tym samym ograniczając możliwość zabudowy działki nr [...] przez inwestora. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z treścią art. 120 w zw. z art. 119 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych, nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że dowolne i pozbawione prawnego uzasadnienia jest wynikające z wielu sformułowanych w skardze zarzutów stanowisko, jakoby Gmina M. jako właściciel działki nr [...], w granicy której inwestorka zamierzała realizować sporną inwestycję nie posiadała przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Jest bowiem oczywiste, że każda budowa w granicy może powodować różnorakie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej wynikające chociażby z wymogów dotyczących usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (Rozdział 7 Działu VI rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), czy też wymogów dotyczących naturalnego oświetlenia pomieszczeń (§ 13, § 57 i § 60 rozporządzenia), które ewentualnie w przyszłości na działce sąsiedniej mogłyby być zrealizowane. Ograniczenia w zagospodarowaniu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy mogą być też przykładowo związane z zacienieniem działki sąsiedniej, czy też z możliwością naruszenia granicy i utraty oparcia nieruchomości sąsiedniej (art. 147 Kodeksu cywilnego). Za uznaniem, że przy budowie w granicy działka sąsiednia zawsze znajduje się w obszarze oddziaływania objętego budową obiektu przemawia też jednoznacznie treść § 12 ust. 2 rozporządzenia. Należy podnieść, że skarżący kwestionując przymiot Gminy jako strony w żaden sposób nie odnieśli się w tej kwestii bliżej do treści art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 2 ustawy. Należy też podnieść, że stroną postępowania była Gmina M., a nie Wójt tej Gminy, który tylko jako jej organ wykonawczy reprezentuje ją na zewnątrz, zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym. Wobec powyższego za bezpodstawne należało też uznać zarzuty co do wydania zaskarżonej decyzji z odwołania podmiotu niemającego przymiotu strony i co do nierozważenia i niewyjaśnienia w tej kwestii przez organy obu instancji. W konsekwencji rozstrzygnięcie sprawy i skargi sprowadza się do oceny legalności stanowiska Wojewody, że na gruncie stanu faktycznego sprawy brak było podstaw do udzielenia inwestorce przez Starostę na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy, zgody na odstąpienie od warunku z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, przez udzielenie zgody na usytuowanie objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę budynku bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...]. W tym względzie Sąd w świetle treści art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego jednoznacznie aprobuje w realiach niniejszej sprawy stanowisko organu odwoławczego, które też zostało w zaskarżonej decyzji trafnie i wystarczająco szeroko (z powołaniem się na orzecznictwo sądowe) uzasadnione. Zgodzić się bowiem trzeba z Wojewodą, że w sprawie nie zachodzi i nie został przez inwestorkę wykazany szczególnie uzasadniony przypadek o jakim w tym przepisie mowa. W szczególności, z przyczyn wskazanych trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że za przyjęciem szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy nie przemawiają okoliczności powołane przez Starostę w postanowieniu o udzieleniu zgody na odstępstwo z dnia [...] r. Za taki przypadek nie może być też uznana okoliczność, że przy spełnieniu wymogów z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, niemożliwe jest zrealizowanie na działce nr [...] planowanej budowy, zgodnie z przedstawionym projektem, w szczególności gdy chodzi o możliwość usytuowania na tej działce wymaganej ilości miejsc postojowych i możliwości poruszania się po niej samochodów o odpowiednim tonażu. Ograniczenia te wynikają bowiem z rozmiaru projektowanej inwestycji, która przecież nie musi być w ogóle realizowana, względnie nie musi być realizowana w takim rozmiarze, jeżeli miałoby do tego dojść z naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Wynikające z art. 4 ustawy prawo zabudowy jest bowiem ograniczone zgodnością zamierzenia budowlanego z przepisami. Należy przy tym podnieść, że ograniczenia te nie były przez Wojewodę negowane i z tego powodu nie było potrzeby dopuszczania na tę okoliczność dowodu z ekspertyzy biegłego. Należy mieć też w tym względzie na uwadze obszar działki skarżących oraz jej wymiary (ok. 37m x 40m) i umożliwiające niewątpliwie uzupełnienie istniejącej już na niej zabudowy bez odstępstw od obowiązujących warunków technicznych. W świetle treści art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego nie ma też prawnego znaczenia okoliczność, że na realizację budowy w granicy nie wyraziła zgody Gmina M. jako właściciel działki sąsiedniej. W świetle obowiązujących przepisów zgoda taka i tak nie miałaby prawnego znaczenia. Zgoda taka nie stanowi bowiem szczególnie uzasadnionego przypadku o jakim mowa w art. 9 ust. 1 p.b. W konsekwencji bez takiego znaczenia jest też akcentowane w skardze powiązanie personalne Wójta Gminy z osobą prowadzącą konkurencyjną ze skarżącymi działalność gospodarczą. Niezrozumiałe jest też, w odniesieniu do treści art. 9 ust. 1 ustawy, powoływanie się na treść aktu notarialnego umowy sprzedaży działki nr [...] (z dnia [...] r.) w powiązaniu z linią zabudowy tej działki wynikającą z miejscowego planu zagospodarowania. Jak wynika bowiem z tego aktu jego przedmiotem była niezabudowana nieruchomość. Tymczasem została już na niej zrealizowana przez skarżącego i funkcjonuje stacja kontroli pojazdów. Oznacza to, wbrew twierdzeniom skarżących, że cel nabycia tej działki od Gminy został już zrealizowany (nawet, gdyby przyjąć, że okoliczność ta w świetle treści art. 9 ust. 1 ustawy ma prawne znaczenie). W konsekwencji zostało też przynajmniej częściowo zrealizowane prawo jej zabudowy. Przy przyjęciu niedopuszczalności odstępstwa od wymogu z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia brak było też podstaw w świetle treści art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego do zatwierdzenia objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę projektu budowlanego. Uzasadniało to orzeczenie przez Wojewodę na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa o odmowie zatwierdzenia tego projektu i o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Skutkuje to przyjęciem, że (wbrew sformułowanym w skardze zarzutom) brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło