II SA/Gl 762/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant referent Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2007 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie Dz.U. z 2006 r. Nr 150 poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym/ nakazał P. M. usunąć reklamę o treści "[...]" usytuowaną w miejscowości P. przy trasie DK-[...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że postępowanie w sprawie przedmiotowej reklamy zostało wszczęte w następstwie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K.. W jego toku w oparciu o przeprowadzone w dniu [...]r. oględziny ustalono, że sporna reklama znajduje się w odległości 8,0 m od krawędzi jezdni oraz w odległości 102,5 m od skrzyżowania. Stanowi ona tablicę reklamową wolno stojącą ustawioną na rurkach metalowych. Ponieważ nie można jej zaliczyć do urządzeń reklamowych to jej ustawienie powinno być poprzedzone zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego zgłoszeniem, czego P. M. nie dokonał. W konsekwencji nakaz rozbiórki reklamy należało orzec na podstawie art. 49b Prawa budowlanego. Nie ma bowiem możliwości legalizacji reklamy, która ustawiona jest niezgodnie z treścią art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 71 z 2000 r. poz. 838, zwanej dalej ustawą o drogach publicznych/, zgodnie z którym tablica reklamowa musi znajdować się w odległości nie mniejszej niż 10 m od krawędzi bitumicznej jezdni /teren zabudowany/ oraz 150 m przed lub za skrzyżowaniem. W odwołaniu od tej decyzji P. M. wniósł o jej uchylenie zarzucając, że wbrew zawartemu w niej stanowisku przedmiotowa tablica nie jest tablicą reklamową tylko szyldem oznaczającym przedsiębiorcę. Dlatego też nie podlegała ona obowiązkowi zgłoszenia, gdyż obowiązek taki nie wynika z obowiązujących przepisów. Podniósł nadto, że nakazu rozbiórki nie orzeczono w stosunku do innych podobnych tablic informacyjnych usytuowanych przy tej samej drodze w podobnych odległościach. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielił ustalenia faktyczne organu niższej instancji oraz ich ocenę prawną. Dodatkowo stwierdził w odniesieniu do treści odwołania, że sporna tablica nie może być utożsamiana z szyldem, gdyż nie jest umieszczona przy wejściu na budynku gospodarstwa, o którym informuje, lecz z dala od tego gospodarstwa. Byłaby szyldem wówczas gdyby była zamontowana na obiekcie, o którym informuje. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję odwoławczą P. M. podtrzymał wszystkie zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu. Dodatkowo stwierdził, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 10 kpa. Zarzucił również, że uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie podano w nim konkretnych przepisów prawa, na których decyzja została oparta. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdzono, że skarżący miał zapewniony udział w postępowaniu administracyjnym, w którym nie zgłaszał żadnych wniosków dowodowych, nie kwestionował ustaleń faktycznych domagając się jedynie innej oceny materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja ostać się nie może albowiem została wydana zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie proceduralne wzięte przez Sąd pod uwagę poza zarzutami skargi mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a./. Opierając nakaz rozbiórki objętej postępowaniem reklamy na treści art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego nie dokonał organ odwoławczy żadnej bliższej analizy tego przepisu z punktu widzenia ustaleń faktycznych. Zasadny jest zatem co do zasady zarzut skarżącego co do lakoniczności w tym względzie uzasadnienia zaskarżonej decyzji. /w zw. z treścią art. 107 § 3 kpa/. Uchybienie to nie miałoby wpływu na wynik sprawy tylko wówczas gdyby stan faktyczny nie budził wątpliwości i podlegał jednoznacznej kwalifikacji w odniesieniu do obowiązujących przepisów. Taka sytuacja jednak zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Przede wszystkim należy bowiem podnieść, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika w dostateczny sposób czy sporna tablica reklamowa powstała w wyniku budowy czy też w następstwie innych robót budowlanych, a to w związku z treścią art. 3 pkt 6 i 7 oraz art. 49b ust. 1, art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Wydanie decyzji opartej na treści art. 49b ust. 1 byłoby zasadne tylko wówczas /pomijając pozostałą treść tego artykułu/ gdy tablica ta stanowiła obiekt budowlany tj. obiekt o jakim mowa w art. 3 pkt 1. Nad tą istotną kwestią organy obu instancji przeszły do porządku. Biorąc pod uwagę treść art. 3 pkt 1 – 3 Prawa budowlanego w grę może przy tym wchodzić zdaniem Sądu, jedynie zaliczenie tej reklamy do budowli o jakiej mowa w art. 3 pkt 3. Z treści tego przepisu wynika zaś, że taki charakter mają jedynie wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Konieczną przesłanką uznania spornej tablicy za budowlę byłoby wcześniejsze ustalenie, że jest ona trwale związana z gruntem. Takiego jednak ustalenia w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji organu I instancji nie ma. Nie wynika ono również z treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności nie można poczynić takiego ustalenia w oparciu o protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu [...]r., w którym odnotowano jedynie /pomijając jej usytuowanie/, że tablica reklamowa ustawiona jest na rurkach metalowych. Brak jest natomiast informacji czy rurki te są trwale związane z gruntem, co pozwoliłoby ewentualnie na jej zakwalifikowanie do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ I instancji stwierdził przy tym w swojej decyzji, czy tablicy tej nie można zaliczyć do urządzenia reklamowego, a pomimo tego swoje rozstrzygnięcie oparł na treści art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Gdyby tablica nie była trwale związana z gruntem to postępowanie w stosunku do niej mogłoby się toczyć jedynie na podstawie art. 50 i 51 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 i art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Z przepisów tych wynika bowiem, że regulacjom tego Prawa podlega również instalowanie tablic reklamowych nie będących obiektami budowlanymi. Tylko wówczas można by przyjąć, że tablica taka została zrealizowana w następstwie robót budowlanych polegających na jej instalowaniu, które to roboty mogłyby zostać zrealizowane po ich wcześniejszym zgłoszeniu – zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2. Brak takiego zgłoszenia, co w sprawie jest bezsporne, dawałby podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania zgodnie z treścią art. 51 Prawa budowlanego /wobec bezspornego wykonania robót budowlanych związanych z powstaniem tablicy – w zw. z art. 51 ust. 1/. W tej sytuacji rozważenia wymagałaby kwestia czy możliwe jest doprowadzenie robót budowlanych związanych z instalacją tablicy do stanu zgodnego z prawem. Wówczas bowiem organy orzekające powinny wydać decyzję opartą na treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Określony w takiej decyzji obowiązek mógłby przy tym polegać m.in. na przesunięciu położenia tablicy w miejsce, które odpowiadałoby obowiązującym przepisom, jeżeli skarżący wykazałby się prawem dysponowania tym miejscem na cele budowlane /w zw. z treścią art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane/. W szczególności usytuowanie takiej tablicy powinno odpowiadać przepisom ustawy o drogach publicznych. W tym względzie należy podnieść, że z treści art. 43 ust. 1 tej ustawy, na którą powołały się organy obu instancji, wynika jedynie odległość obiektu budowlanego od zewnętrznej krawędzi jezdni. Przepis ten nie normuje zatem odległości od skrzyżowania, co uszło uwadze organów orzekających. W świetle takiego przepisu rozważenia będzie wymagała też okoliczność, nad którą organy przeszły do porządku, czy dotyczy on wszystkich reklam, czy też tylko reklam stanowiących obiekty budowlane. Nie może ulegać przy tym wątpliwości, że na gruncie postępowania przed organami nadzoru budowlanego pojęcie to /"obiekty budowlane"/ może być rozumiane jedynie zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W odniesieniu do zarzutów skargi Sąd nie podziela stanowiska, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem treści art. 10 kpa. Jak to bowiem zasadnie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę skarżący nie wykazał udziału w jakich czynnościach został pozbawiony oraz czy i jakie dowody chciałby zgłosić. Z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę Sąd nie podziela też stanowiska skarżącego, że sporna tablica stanowi szyld a nie tablicę reklamową. Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a. W przedmiocie jej wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy. Wytyczne co do postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. W pierwszej kolejności należy ustalić, czy sporna tablica jest trwale związana z gruntem i czy jej wykonanie stanowiło budowę czy też została zrealizowana w następstwie innych robót budowlanych. Przesądzi to o zastosowaniu trybu legalizacji z art. 49b względnie z art. 51 Prawa budowlanego. Dalej należy zaś rozważyć czy jej usytuowanie narusza obowiązujące i jakie przepisy prawa, a jeżeli tak to czy możliwe jest doprowadzenie jej usytuowania /względnie również jej stanu technicznego/ do stanu zgodnego z tymi przepisami i w jaki sposób.