II SA/Gl 767/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-10-22
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna znajdująca się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna znajdująca się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Sąd ocenia sytuację materialną i osobistą strony, biorąc pod uwagę dochody, wydatki oraz posiadany majątek.Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w związku z postępowaniem dotyczącym umorzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych. Skarżący uzasadnił wniosek niskim dochodem z renty (1010 zł miesięcznie), wysokimi kosztami utrzymania (ok. 630 zł miesięcznie), brakiem oszczędności oraz separacją z małżonką i prowadzeniem odrębnego gospodarstwa domowego. Informacje te zostały udokumentowane.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że mieszka samotnie, utrzymując się ze świadczenia rentowego w kwocie 1010 zł miesięcznie. Z dokonanego przez stronę zestawienia wydatków wynika, że około 630 zł miesięcznie pochłaniają koszty utrzymania (opłaty za media, wykup lekarstw, usługi telekomunikacyjne). Co istotne, informacje te zostały w sposób obszerny udokumentowane przez stronę. Skarżący nie posiada przy tym żadnych oszczędności, papierów wartościowych jak również przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.
Na wezwanie referendarza sądowego dotyczące sytuacji osobistej, wnioskodawca wyjaśnił, że znajduje się w separacji ze swoją małżonką (na potwierdzenie czego nadesłał kopię wyroku sądu powszechnego z dnia [...] r.) oraz oświadczył, że prowadzi odrębne od niej gospodarstwo domowe (co potwierdzone zostało za pomocą kopii potwierdzenia o zameldowaniu małżonki strony pod innym, niż podawane przezeń adresem). .
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Treść przywołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wobec osób znajdujących się w szczególnie ciężkim położeniu materialnym, które nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowych. Ocena sytuacji osobistej i materialnej skarżącego pozwala stwierdzić, że zasadnym jest uwzględnienie jego wniosku w pełnym zakresie.
W realiach niniejszej sprawy uprawdopodobniono w sposób dostateczny, że wnioskodawca dysponuje skromnym dochodem, którego znaczną część pochłaniają bieżące koszty utrzymania, a do jego dyspozycji pozostaje kwota około 350 zł miesięcznie. Nie budzi przy tym wątpliwości ani fakt samotnego zamieszkania przez stronę ani też brak możliwości samodzielnego zdobycia środków zarówno na opłacenie kosztów postępowania sądowego jak również usług profesjonalnego pełnomocnika. Stąd też uznano, iż zasadnym będzie przychylenie się do prośby strony.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło