II SA/Gl 770/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren nieruchomości na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a pozostawić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W związku z wniesioną skargą na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2015 r. wezwał skarżącego W.A. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500,00 zł. W terminie wyznaczonym na dokonanie przedmiotowej opłaty sądowej, skarżący wystąpił na druku składanym w sprawach cywilnych z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Uzasadniając powyższe wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 18 września 2015 r. Przewodniczący Wydziału zarządził o przesłaniu skarżącemu urzędowego formularza druku PPF celem jego wypełnienia, zobowiązując jednocześnie do jego zwrotu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W terminie zakreślonym do nadesłania druku, skarżący oświadczył, że nie ubiegał się o przyznanie prawa pomocy, zaś wszelkie koszty powinien ponieść sąsiad, któremu udzielono zaskarżonym rozstrzygnięciem zgody na wejście na teren jego działki i wykonanie docieplenia ściany budynku. Następnie zarządzeniem z dnia 7 października 2015 r. Przewodniczący Wydziału wyjaśnił skarżącemu, że to na nim - wobec zainicjowania postępowania sądowego - spoczywa obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Zaznaczył także, że strona, która nie ma dostatecznych środków umożliwiających prowadzenie sprawy może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy, przy czym warunkiem rozpatrzenia takiego wniosku jest złożenie go na urzędowym formularzu. Wychodząc stronie naprzeciw, ponownie wysłano skarżącemu druku PPF celem jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni. Wobec niedochowania przewidzianej prawem formy, starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarządzeniem z dnia 10 listopada 2015 r. pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw. Przedstawiając swoje stanowisko podniósł, że przedmiotem skargi jest przywołana na wstępie decyzja Wojewody Śląskiego, a nie jak to zostało wskazane w sentencji skarżonego zarządzenia - decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Nadto zaprzeczył, jakoby zwrócił się w zawisłej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Ze względu na datę wszczęcia postępowania sądowego, zastosowanie znajdował przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., a to ze względu na normę intertemporalną zawartą w art. 2 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). I tak w myśl art. 260 zd. 1 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przyznanie prawa pomocy jest pismem kwalifikowanym. Oznacza to, że oprócz wymogów przypisanych mu na mocy art. 46 p.p.s.a. i następnych, powinien zostać złożony na właściwym druku. Stosownie do art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek taki składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei art. 256 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że wzór i sposób udostępniania urzędowego formularza, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a., odpowiadającego wymaganiom przewidzianym dla pism w postępowaniu sądowym, szczególnym wymaganiom postępowania o przyznaniu prawa pomocy, zawierającego niezbędne pouczenie co do sposobu jego wypełnienia i skutków niedostosowania się do określonych wymagań oraz klauzulę, o której mowa w art. 252 § 1a p.p.s.a. określa w drodze rozporządzenia Rada Ministrów. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257) przewidziano w § 1, że dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej właściwy będzie wzór urzędowego formularza PPF. Zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, przesyła się go stronie w celu jego wypełnienia. Niezachowanie natomiast wymogu wynikającego z art. 252 § 2 p.p.s.a. uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do zgłoszonego żądania. Z kolei na podstawie art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu pozostawia się bez rozpoznania. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżący na druku składanym w sprawach cywilnych, przywołując sygnaturę zawisłej sprawy, zwrócił się o "zwolnienie opłat sądu". Bezskuteczne są zatem twierdzenia skarżącego w pismach z dnia [...]r., że z takim wnioskiem nie występował. Sąd nie mógł także oświadczeń tych uznać za cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z akt sprawy, ostatnie wezwanie do wypełnienia i odesłania urzędowego formularza PPF - w dniu 16 października 2015 r., w imieniu skarżącego odebrała jego żona. W świetle przepisu art. 72 § 1 p.p.s.a. korespondencję sądową należało uznać za skutecznie doręczoną. Oznacza to, że wyznaczony termin upłynął w dniu 23 października 2015 r. (tj. w piątek). Jednakże do dnia dzisiejszego skarżący nie nadesłał wypełnionego formularza druku. W ocenie Sądu, uwzględniając przytoczoną argumentację należało na mocy art. 252 § 2 p.p.s.a., art. 257 p.p.s.a. i art. 260 p.p.s.a. pozostawić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Na marginesie dodać należy, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...]. Natomiast w sentencji zarządzenia z dnia 10 listopada 2015 r., referendarz sądowy na skutek oczywistej omyłki pisarskiej wskazał, że skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Zdaniem Sądu, wobec treści art. 260 p.p.s.a nie było podstaw, by ową omyłkę sprostować z urzędu. Podkreślić przy tym wypada, że data i numer zaskarżonego aktu zostały przywołane właściwie.