II SA/Gl 774/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.),, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Parafii [...] w G. na zarządzenie pokontrolne Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr 44/2024 w przedmiocie pomiaru hałasu i wykorzystywania instalacji nagłaśniającej 1. uchyla zaskarżone zarządzenie pokontrolne, 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym nr 44/2024 z dnia 16 kwietnia 2024 r., wydanym wobec Parafii A w G. (dalej również jako skarżąca), na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 425 ) zarządził: - 1) wykonać okresowe pomiary hałasu, emitowanego do środowiska z terenu Parafii A w G. i przekazać wyniki pomiarów hałasu do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach oraz Prezydenta Miasta G. – termin realizacji : 15 czerwca 2024 r. - 2) ograniczyć wykorzystanie instalacji nagłaśniającej, z której emitowany jest dźwięk dzwonu i melodii o charakterze religijnym, do zdarzeń wymienionych w art. 156 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. 2024 poz. 54) tj. okazjonalnych uroczystości, uroczystości związanych z kultem religijnym, imprez sportowych, handlowych, rozrywkowych i innych legalnych zgromadzeń, a także do podawania do publicznej wiadomości informacji i komunikatów służących bezpieczeństwu publicznemu. - termin realizacji: od dnia otrzymania zarządzenia. W uzasadnieniu zarządzenia organ wskazał, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach w Parafii A w G. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził ich usunięcie. Organ podniósł, że zgodnie z § 8.1 i 3 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (tekst jedn. Dz.U. 2023 poz. 1706), okresowe pomiary hałasu w środowisku, który jest wyrażony wskaźnikami hałasu mającymi zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska (LAeq D i LAeq N), prowadzi się dla zakładu, na którego terenie są eksploatowane instalacje lub urządzenia emitujące hałas, dla którego została wydana decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu. Okresowe pomiary hałasu w środowisku, w tym hałasu impulsowego, prowadzi się raz na dwa lata, licząc od daty, w której decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu lub pozwolenie zintegrowane stały się ostateczne, z uwzględnieniem specyfiki pracy źródeł hałasu. Zgodnie natomiast z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. 2024 poz. 54) wyniki pomiarów, prowadzący instalację i użytkownik urządzenia przedstawiają organowi ochrony środowiska oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska, jeżeli pomiary te mają szczególne znaczenie ze względu na potrzebę zapewnienia systematycznej kontroli wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 grudnia 2020 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych zbieranych w wyniku monitorowania procesów technologicznych oraz terminów i sposobów prezentacji - termin przekazania wymaganych pomiarów wynosi 30 dni od dnia ich zakończenia. Organ dodał, że dla Parafii A zlokalizowanej przy ul.[...], [...] G., została wydana przez Prezydenta Miasta G. decyzja Nr [...] o dopuszczalnym poziomie hałasu z dnia 17.11.2010 r. Organ podniósł, że w toku kontroli ustalił, iż urządzenie nagłaśniające, z którego emitowany jest dźwięk dzwonu i melodii o charakterze religijnym, użytkowany przez parafię, wygrywa dźwięki melodii religijnych poza uroczystościami o charakterze religijnym. W związku z tym, że dźwięk ten nie jest odtwarzany w ramach któregokolwiek ze zdarzeń (uroczystości, imprez}, wymienionych w art. 156 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, w szczególności podlega on pod generalny zakaz użytkowania instalacji i urządzeń nagłaśniających na publicznie dostępnych terenach miast i terenach zabudowanych. Strona skarżąca wniosła skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne, nie wskazując zarzutów dotyczących wymienionego rozstrzygnięcia. Podniosła tylko, że nie zgadza się z zarządzeniem pokontrolnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia z uwagi na treść art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej, będący adwokatem, podtrzymał skargę. Podniósł, że w świetle art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, zarządzenie pokontrolne może zostać skierowane wyłącznie do kierownika jednostki organizacyjnej lub do osoby fizycznej Niedopuszczalne jest kierowanie takiego zarządzenia do jednostki organizacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest zarządzenie pokontrolne z dnia 16 kwietnia 2024 r., wydane przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 425), zwanej dalej również ustawą o Inspekcji Ochrony Środowiska lub u.i.o.ś. Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Natomiast według art. 12 ust. 2 tej ustawy, kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Z przytoczonych przepisów wynika, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Według utrwalonej linii orzecznictwa, zarządzenie pokontrolne jest aktem administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a., ponieważ ma ono charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie to wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ niewykonanie tego zarządzenia lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu, zagrożone jest odpowiedzialnością karną, o czym stanowi art. 31a ust. 1 u.i.o.ś. W orzecznictwie przyjmuje się, że z uwagi na to, iż przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych na podstawie wyników dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie podmiotu kontrolowanego, określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r., II OSK 2036/09). W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego według kryterium zgodności z prawem stwierdzić należało, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przy wydaniu wymienionego zarządzenia organ naruszył bowiem przepis art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., poprzez błędne oznaczenie podmiotu, do którego skierowane zostało przedmiotowe zarządzenie. Według cytowanego wyżej art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Natomiast w niniejszej sprawie organ oznaczył podmiot, do którego skierowane jest zarządzenie jako Parafię A przy ul. [...] w G., zamiast skierować przedmiotowy akt administracyjny do Proboszcza tej Parafii. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane z naruszeniem wyżej wymienionego przepisu. W wyniku przeprowadzonej w określonych wyżej ramach, kontroli zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego stwierdzić zatem należało, że wystąpiły przesłanki zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Wobec tego, należało orzec jak w sentencji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe wskazania i i zgodnie z nimi wyda rozstrzygnięcie. Przepis art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. stanowił podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania, na które składał się wpis, wynagrodzenie pełnomocnika i opłata skarbowa od pełnomocnictwa.