II SA/Gl 776/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-12-17

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez stronę postępowania sądowo-administracyjnego, który nie został złożony na urzędowym formularzu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, a następnie czy osoba znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, jeśli strona mimo wezwania nie uzupełni braków. Jednakże, jeśli strona następnie złoży wniosek na właściwym formularzu i wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sytuacja materialna, zdrowotna i brak wsparcia ze strony rodziny mogą stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący H.P. wniósł skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, jednak zamiast tego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wniosek ten, złożony niezgodnie z wymogami formalnymi, został pozostawiony bez rozpoznania. Po ponownym wezwaniu, skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu, domagając się zwolnienia od kosztów i ustanowienia "obrońcy" z urzędu. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną, zdrowotną i brak wsparcia rodzinnego skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W zakreślonym przez Sąd terminie H. P. nadesłał pisma procesowe, z których treści wynika, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl art. 252 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) tego rodzaju wniosek winien być złożony na urzędowym formularzu. Z treści § 2 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) wynika, że w sytuacji, w której osoba fizyczna nie złoży wspomnianego formularza, jest on jej przesyłany celem wypełniania. Wykonując dyspozycję wskazanego wyżej przepisu skarżącemu został przesłany druk formularza PPF z informacją o konieczności jego wypełnienia i przesłania do Sądu w siedmiodniowym terminie, z pouczeniem, iż jego uchybienie będzie skutkowało pozostawieniem złożonego wniosku bez rozpoznania. Skarżący, w wyznaczonym terminie nie złożył wniosku w opisanej wyżej formie, stąd też, zarządzeniem z dnia 3 października 2008 r. jego wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. W kolejnych pismach procesowych H. P. ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy – w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Tym razem, na wezwanie Sądu nadesłał druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zwrócił się tylko o zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego referendarz sądowy wezwał skarżącego do sprecyzowania zakresu wniosku. W odpowiedzi, strona wyjaśniła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie "obrońcy" z urzędu. W oparciu o dane zawarte w formularzu oraz inne, nadesłane przez skarżącego dokumenty ustalono, że jest on osobą bezrobotną, pozbawiona prawa do zasiłku. H. P. utrzymuje się ze świadczeń pomocy społecznej (decyzją z dnia [...] r. otrzymał zasiłek celowy w wysokości [...] zł ), a ze względu na stan zdrowia podlega leczeniu w szpitalu [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż ze względu na stały konflikt skarżący nie może liczyć na pomoc rodziny. Wnioskodawca nie posiada stałego miejsca zamieszkania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Sytuacja materialna skarżącego, jego wiek oraz stan zdrowia przemawiają za uwzględnieniem złożonego wniosku. H. P. utrzymuje się z doraźnej pomocy ze środków publicznych (zasiłki pomocy społecznej) przeznaczanej na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Jego stan zdrowia ([...]) wskazuje na to, iż trudnym może być znalezienie stałego zatrudnienia, a co za tym idzie, źródła dochodu, zwłaszcza że z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r. wynika, że H. P. nie jest zdolny do pracy. Trwały konflikt rodzinny, leżący u podstaw wymeldowania wskazuje na to, iż wnioskodawca nie może liczyć na wsparcie materialne ze strony najbliższych. W takiej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby oznaczać zamknięcie skarżącemu drogi do dochodzenia ochrony swoich praw. Wnioskodawca nie posiada bowiem środków na opłacenie kosztów sądowych ani też na poniesienie wydatku związanego z wynagrodzeniem fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło