II SA/Gl 777/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-09-30

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów postępowania sądowego w całości lub w części, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny. Ocena sytuacji materialnej strony polega na porównaniu dochodu z wydatkami, uwzględniając ich niezbędność dla zaspokojenia potrzeb egzystencjalnych. W przypadku skarżącej, mimo posiadania pewnych aktywów i dochodów, zwolnienie od wpisu od skargi było uzasadnione ze względu na trudności w wygospodarowaniu nawet tej kwoty, podczas gdy dalsze koszty postępowania nie były na tyle znaczące, aby wymagały całkowitego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżąca A.T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżąca wraz z rodziną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, posiada nieruchomość rolną i budynek gospodarczy. Jej dochody pochodzą z emerytury i zasiłku przedemerytalnego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dokumenty dotyczące wydatków. Referendarz sądowy częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącą z wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie oddalił.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści formularza wynika, że wraz z mężem oraz córką prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 143 m2. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość rolna o pow. 93 a oraz budynek gospodarczy (stodoła). Wnioskodawczyni zadeklarowała, iż nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się jej rodziny jest świadczenie emerytalne A. T. w kwocie 1386 zł oraz zasiłek przedemerytalny jej małżonka w wysokości 1027 zł. Strona zaznaczyła, że jej córka kontynuuje naukę. Na wezwanie referendarza strona nadesłała szereg dokumentów obrazujących wysokość oraz poziom stałych, miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. W oparciu o ich treść ustalono, że łączny dochód netto w rodzinie strony wynosi 2040 zł, zaś udokumentowane, stałe wydatki kształtują się na poziomie około 451 zł i składają się na nie: 165 zł za gaz (w ujęciu miesięcznym); 166 zł – woda (za kwartał); 120 zł (odprowadzanie ścieków – średnio miesięcznie). Do tego dochodzą wydatki związane z opłaceniem podatków od nieruchomości oraz koszty edukacji córki, studiującej poza miejscem zamieszkania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena sytuacji materialnej strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Zarazem analizie poddawane są wszelkie wydatki z uwzględnieniem ich charakteru, a więc niezbędności z punktu widzenia zaspokajanie potrzeb egzystencjalnych. Oceniając z tej perspektywy sytuację materialną strony uznano, że zasadnym będzie zwolnienie skarżącej z wpisu od skargi, albowiem w jej sytuacji materialnej nawet uiszczenie kwoty 300 zł może nastręczać znaczące problemy. Dochód netto strony, po odjęciu wydatków przeznaczanych na utrzymanie się wynosi bowiem około 1500 – 1600 zł, co przy uwzględnieniu ilości osób w rodzinie daje stosunkowo niewielkie kwoty pozostające do ich dyspozycji. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie uznano, że dalsze, ewentualne koszty postępowania sądowego, a więc ewentualna opłata za sporządzenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem (100 zł – czego na obecnym etapie nie sposób przesądzić) oraz wpis o skargi kasacyjnej (150 zł – który strona poniesie o ile wyrok nie będzie dla niej satysfakcjonujący) nie są na tyle znaczące aby skarżąca miała problemy z wygospodarowaniem środków na ich poniesienie. Wobec tego, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło