II SA/Gl 778/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-02-28
Skład orzekający: Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał pozwolenie na użytkowanie samowolnie dobudowanego obiektu, mimo braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki lub wykonania zmian i przeróbek?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że pozwolenie na użytkowanie samowolnie dobudowanego obiektu zostało wydane prawidłowo. Wcześniejszy prawomocny wyrok sądu przesądził o braku podstaw do nakazu rozbiórki lub wykonania zmian i przeróbek. Skoro nie nałożono żadnych obowiązków w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., podstawą do wydania pozwolenia było jedynie stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, co potwierdzono przedłożoną dokumentacją.Stan faktyczny
H. M. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie dobudowanego pomieszczenia mieszkalnego i ganku. Skarżący domagał się uchylenia decyzji i nakazania rozbiórki obiektów, zarzucając naruszenie prawa budowlanego i stronniczość urzędników. Wcześniej sąd oddalił skargę H. M. na decyzję w przedmiocie legalności tych robót budowlanych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2007 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 r.) oraz art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ), po rozpatrzeniu wniosku H. M. decyzją z dnia [...]r. orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w przedmiocie przeprowadzonych przez D. i J. małż. K. robót przy dobudowie pomieszczenia mieszkalnego i ganku do budynku mieszkalnego, położonego w S. przy ul. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania H. M. – właściciela nieruchomości sąsiedniej, decyzją z dnia [...]r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy w mocy decyzję organu I instancji, zaś po rozpoznaniu jego skargi na decyzję ostateczną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 590/04, skargę tę oddalił. Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 14 kwietnia 2006 r.
Następnie po rozpatrzeniu wniosku J. K. z dnia [...]r. decyzją podjętą w dniu [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. udzielił wnioskodawcy pozwolenia na użytkowanie pomieszczenia mieszkalnego i ganku, stanowiącego dobudowę do budynku mieszkalnego na działce nr A w S. przy ul. [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepis art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, iż J. K. na wezwanie przedłożył dokumenty w postaci :
- inwentaryzacji geodezyjnej zrealizowanych w warunkach samowoli pomieszczenia mieszkalnego i ganku,
- oceny technicznej wykonanych elementów budowlanych,
- protokołów badań i sprawdzeń przewodów kominowych : wentylacyjnych, spalinowych i dymowych, instalacji elektrycznej wewnętrznej, odbioru przyłącza wodno – kanalizacyjnego i elektrycznego.
Na tej podstawie organ orzekający stwierdził, iż inwestor spełnił wymagania określone w art. 41 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., co uzasadniało udzielenie pozwolenia na użytkowanie
w świetle decyzji [...]. WINB z dnia [...]r. nr [...].
W odwołaniu od decyzji H. M. domagał się jej anulowania
i wydania nakazu rozbiórki wszystkich obiektów, wybudowanych samowolnie na działce nr B w S. przy ul. [...] z naruszeniem prawa jego własności.
Zaskarżoną decyzją, wydaną w up. [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, organ odwoławczy stwierdził bowiem, iż z przedłożonej przez inwestora dokumentacji wynika, że ganek i pomieszczenie mieszkalne zostały wybudowane zgodnie ze sztuką budowlaną i mogą być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem. Stąd też w ocenie organu, należało zlikwidować stanu samowoli budowlanej przez udzielenie inwestorowi pozwolenia na użytkowanie. Zatem odwołania nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego H. M. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, domagając się nadto nakazania wyrokiem rozebrania każdej budowli na działkach nr A i C w S. przy ul. [...]. Zdaniem skarżącego, wydane decyzje naruszają prawo budowlane i zapadły wskutek stronniczego działania urzędników na korzyść inwestora.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym poparł również uczestnik postępowania J. K. ( k. [...]i [...]akt sądowych ).
Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie jest uzasadniona, zaś zawarte w niej żądanie wydania wyroku o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych, nie mogło odnieść skutku. Wyjaśnić bowiem przyjdzie, iż kompetencje sądu administracyjnego są wyłącznie kasacyjne, zaś uwzględnienie skargi następuje w razie stwierdzenia naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu była zaś wyłącznie decyzja organu nadzoru budowlanego o udzieleniu J. K. pozwolenia na użytkowanie pomieszczenia mieszkalnego i ganku, dobudowanego do budynku mieszkalnego na działce nr A w S.. Stąd też sprawa innych robót budowlanych, zrealizowanych na działkach sąsiednich, nie mogła być przedmiotem rozważań sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie istotne jest, iż prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia
30 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 590/04 oddalono skargę H. M. na decyzję z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie legalności powyższych robót budowlanych. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w motywach przywołanego wyroku, skoro samowola budowlana została popełniona przed dniem 1 stycznia 1995 r., podlegała trybowi likwidacji z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Na tej podstawie właściwy organ wydaje nakaz rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego lub jego części jedynie w razie stwierdzenia, że samowolnie wykonana budowa :
- znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju albo
- powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia ( art. 37 ust. 1 ustawy z 1974 r.).
Poza tymi przypadkami wydania nakazu rozbiórki należało do uznania organów nadzoru budowlanego, czy zastosowanie tego rodzaju sankcji było uzasadnione innymi ważnymi przyczynami ( art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.).
Jeżeli zaś nie zachodziły przesłanki, wymienione w art. 37 ustawy, wówczas właściwy organ zobligowany był do nakazania inwestorowi w oparciu o art. 40 tego prawa, wykonania w określonym terminie zmian i przeróbek, mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jednakże stan samowoli budowlanej likwiduje dopiero decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., wydawana na wniosek inwestora.
Mając na uwadze fakt wydania prawomocnego wyroku w sprawie II SA/Gl 590/04, stwierdzić zatem przyjdzie, iż przesądzona została już kwestia braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanej dobudowy, jak i wydania nakazu zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wszak organy nadzoru budowlanego w poprzednim postępowaniu w sprawie legalności wykonanych robót, orzekły o jego umorzeniu, a sąd administracyjny stwierdził zgodność decyzji prawem. Prawomocny wyrok Sądu posiada zaś walor wiążący z mocy art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu administracyjnym. Nadto, wskazać przyjdzie, iż w powyższej sprawie sądowej wyjaśniono już, że brak tytułu prawnego do dysponowania przez inwestora nieruchomością, nie stanowił przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego, a kwestie własnościowe powinny być dochodzone przez skarżącego w postępowaniu przed sądem powszechnym.
W konsekwencji, w niniejszej sprawie badaniu podlegało jedynie spełnienie przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnej dobudowy.
Skoro na inwestora nie nałożono żadnych obowiązków w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie było jedynie stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu (art. 42 ust.3 ustawy ). Tymczasem taki stan samowolnie zrealizowanej dobudowy nie jest negowany. Wyjaśnić też przyjdzie, iż inwestor na wezwanie organu I instancji przedłożył dokumenty, wymienione w jego decyzji, zgodnie z wymogiem z art. 41 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Nadto, zauważyć należy, iż nie zostało wydane rozporządzenie wykonawcze w trybie delegacji ustawowej, zawartej w art. 42 ust. 4 ustawy z 1974 r., które miało m.in. określać zasady stwierdzenia zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Stąd też brak podstaw do ferowania zarzutu naruszenia prawa w stosunku do organów nadzoru budowlanego, które oparły się w tym względzie na złożonej przez inwestora dokumentacji, wykonanej przez osoby, legitymujące się uprawnieniami zawodowymi w zakresie prawa budowlanego.
Wreszcie, gdy idzie o zawarty w skardze zarzut stronniczości działania urzędników, wyjaśnić przyjdzie, iż przesłanki i tryb wyłączenia pracownika reguluje przepis art. 24 kpa. Jednakże skarżący nie złożył w toku postępowania administracyjnego wniosku o wyłączenie pracownika, zaś podstawą wznowienia postępowania w świetle art. 145
§ 1 pkt 3 kpa, jest dopiero stwierdzenie faktu wydania decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia reguły procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania, skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadniał przepis art. 120 w zw. z art. 119 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło