II SA/Gl 780/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-02
Skład orzekający: Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który dysponuje oszczędnościami i stałym dochodem, ale deklaruje, że środki te są przeznaczone na inne cele (np. studia wnuczki), może zostać zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Dysponowanie oszczędnościami znacznie przekraczającymi wysokość wymaganego wpisu oraz stałym dochodem, nawet jeśli środki te są przeznaczone na inne cele, nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia z kosztów, jeśli nie wykazano, że ich uszczuplenie spowodowałoby uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący przedstawił swoją sytuację finansową i majątkową, wskazując na dochody, oszczędności oraz wydatki. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że skarżący dysponuje wystarczającymi środkami. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że ponosi większe wydatki i że oszczędności są przeznaczone na studia wnuczki.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2017 r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2017 r.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżący wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W treści tego formularza oświadczył, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką, córką oraz dwojgiem wnucząt. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 75 m 2 oraz drugi budynek mieszkalny (wedle deklaracji strony w remoncie) oraz środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym w kwocie 24.000 zł i samochód [...] z [...] r. o wartości około 6.000 zł. Córka i wnuczka skarżącego są współwłaścicielkami budynku mieszkalnego o wartości około 150.000 zł. Łączny dochód w rodzinie wnioskodawcy wynosi 5854 zł netto miesięcznie i składają się nań emerytura skarżącego i jego małżonki w łącznej wysokości 3948 zł, świadczenie pielęgnacyjne na wnuka- przyznane córce wnioskodawcy w kwocie 1406 zł oraz alimenty w kwocie 500 zł. Ze sporządzonego w druku formularza zestawienia stałych wydatków wynika, że opał w skali rocznej kosztuje rodzinę wnioskodawcy 3200 zł, wydatki na energię – 150 zł miesięcznie; koszty utrzymania samochodu – 250 zł; dostawy wody – 120 zł; media – 41 zł, ubezpieczenie samochodu – 800 zł rocznie.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2017 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazano, że rodzina skarżącego posiada stały miesięczny dochód w wysokości 5854 zł netto, udokumentowane miesięczne wydatki wynoszą około 900 zł, a także dysponuje środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym w kwocie 24.000 zł, dlatego trudno uznać, że uiszczenie wpisu w wysokość 500 zł od skargi przekracza możliwości finansowe strony skarżącej.
Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył sprzeciwem. W sprzeciwie skarżący podniósł, że ponosi większe wydatki niż ustalono w zaskarżonym postanowieniu oraz, że nie może wypłacić pieniędzy z konta oszczędnościowego gdyż są to pieniądze przeznaczone na studia wnuczki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżący nie wykazał bowiem w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Referendarz sądowy, słusznie przyjął, że skoro skarżący dysponuje oszczędnościami znacznie przekraczającymi wysokość wymaganego wpisu a ponadto stałym dochodem, to nie jest zasadne zwolnienie go z kosztów sądowych tylko dlatego, że nie chce uszczuplić tych oszczędności.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło