II SA/Gl 783/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-09-07
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący niewielkie gospodarstwo rolne i posiadający niewielkie dochody, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, będący osobą fizyczną, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie, mimo otrzymania dopłaty bezpośredniej, skarżący wykazał, że środki te zostały przeznaczone na zakup środków ochrony roślin i nawozów, a jego jedynym źródłem utrzymania jest dochód z niewielkiego gospodarstwa rolnego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego, a jego rodzina (żona i córka) żyje z dochodu w kwocie 276 zł miesięcznie. Złożył dokumenty potwierdzające brak dochodów podlegających opodatkowaniu, decyzję o przyznaniu dopłaty bezpośredniej w kwocie 1.317,14 zł, którą przeznaczył na zakup środków ochrony roślin i nawozów.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 7 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych;
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M.P. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W treści wniosku skarżący oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i córką (uczennica), zaś jedynym źródłem utrzymania jest dla nich dochód uzyskiwany z prowadzonego gospodarstwa rolnego, w kwocie 276 zł miesięcznie. Nadto wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Jest natomiast właścicielem domu o powierzchni 55 m2 (rok budowy 1917), nieruchomości rolnej o powierzchni 2,31 ha (grunty IV i V klasy) a także drewnianej stodoły, obory i szopy.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwania do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 30 lipca i 17 sierpnia 2012 r.) M.P. nadesłał między innymi dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych kosztów utrzymania, zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. potwierdzające fakt, iż on sam jak i jego małżonka nie wykazali w roku 2011 przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nadesłał nadto decyzję o przyznaniu mu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w kwocie ogółem 1.317,14 zł oraz pismo procesowe datowane na 26 sierpnia 2012 r., w którym oświadczył, że kwotę tą przeznaczył na zakup oprysków i nawozów sztucznych.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku M. P. godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo spieniężony, zaś jedynym źródłem utrzymania jego trójosobowej rodziny jest dochód z niewielkiego gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,31 ha obejmującego grunty IV i V klasy. Jakkolwiek przy tym trzeba odnotować, że wyżej wymieniony otrzymał dopłatę bezpośrednią ze środków unijnych, w kwocie 1.317,14 zł, to jednak nastąpiło to na długo przed wniesieniem skargi, to jest w grudniu 2011 r. (vide: nadesłana decyzja o przyznaniu tych płatności), a w rezultacie nie mógł on przewidzieć, że nastąpi konieczność uiszczenia wymaganej opłaty sądowej w postaci wpisu i rozdysponował tę kwotę na zakup nawozów sztucznych i oprysków.
W tym stanie rzeczy, uznano, że wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, iż pokrycie pełnych kosztów postępowania przekracza jego możliwości płatnicze i mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego rodziny. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło