II SA/Gl 785/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-09-23

Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Bonifacy Bronkowski, Tomasz Dziuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla budynku, który jest przedmiotem ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki?
Ratio decidendi
Organ administracji nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla budynku, wobec którego orzeczono ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki. W takiej sytuacji nie można również przyjąć zgłoszenia o zmianę sposobu jego użytkowania ani wydać decyzji o zmianie sposobu użytkowania. Wniosek o wydanie takiego zaświadczenia może być zatem załatwiony odmownie.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wydanie zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla budynku gospodarczego. Prezydent Miasta odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że wniosek dotyczy nowego obiektu, a nie obiektu objętego nakazem rozbiórki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kpa i Prawa budowlanego, wskazując, że wniosek dotyczy legalizacji samowoli budowlanej i późniejszej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Asesor WSA Tomasz Dziuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. We wniosku z dnia 5 lutego 2021 r. działająca przez pełnomocnika M. W. (dalej jako skarżąca) wniosła o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej jako plan zagospodarowania) w odniesieniu do parterowego budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5m x 4m, usytuowanego na działce nr 1 obręb L. przy ul. [...] w B. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 219 Kpa Prezydent Miasta B. (dalej jako Prezydent) odmówił wydania zaświadczenia o wskazanej wyżej treści. W uzasadnieniu wskazał, że faktycznie wnioskodawczyni żąda od organu przeprowadzenia interpretacji przepisów prawa i wskazania, czy możliwa jest lokalizacja określonej inwestycji na nieruchomości, dla której obowiązuje plan zagospodarowania. Stanowiłoby to rozstrzygnięcie o istnieniu uprawnień lub obowiązków właściciela podejmowane w formie decyzji, a nie poprzez wydanie zaświadczenia. O możliwości lokalizacji na danym terenie określonej inwestycji rozstrzyga właściwy organ w toku postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę lub w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia budowy lub robót budowlanych, których realizacja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zaświadczenie o zgodności z planem zagospodarowania organ może wydać jeżeli wymaga tego konkretny przepis, która to sytuacja w niniejszej sprawie zdaniem Prezydenta nie zachodzi. Wniosek dotyczy bowiem nowego obiektu, a nie usytuowanego na objętej wnioskiem działce budynku rekreacji indywidualnej, w stosunku do którego organy nadzoru budowlanego wydały nakaz rozbiórki. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącej wnosząc o jego uchylenie zarzucił, że zostało ono wydane w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, poprzez przyjęcie, że wniosek dotyczy nowego budynku, podczas gdy dotyczy on obiektu, co do którego orzeczono decyzjami organów nadzoru budowlanego nakaz rozbiórki. Wniosek został złożony w trybie art. 49b ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego "tj. w trybie legalizacji samowoli budowlanej". W tym względzie pełnomocnik skarżącej podkreślił, że w postępowaniu legalizacyjnym zakończonym orzeczeniem o nakazie rozbiórki nie mając dostatecznej wiedzy w zakresie przepisów prawa budowlanego oraz planach inwestora, przekazał organom nadzoru nieprawidłowe informacje o przeznaczeniu budynku, wskutek czego organ nakazał rozbiórkę. W konsekwencji inwestor pragnie poddać się dobrowolnie karze w postaci opłaty legalizacyjnej, co pozwoliłoby mu na realizację pierwotnego celu, jakim było umiejscowienie na działce nr 1 małego budynku mieszkalnego. Przedmiotowy budynek został co prawda wybudowany bez wymaganego do tego zgłoszenia, jednakże ze względu na jego charakter nie jest on niezgodny z obowiązującym w jednostce MN-12 miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nadto pełnomocnik wskazał, że w przyszłości na działce nr 1 realizowana będzie inwestycja polegająca na budowie małego budynku mieszkalnego, który to budynek na mocy § 8 obowiązującego planu zagospodarowania z dnia [...] r., byłby z tym planem zgodny. Będzie to wymagać zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu (znajdującego się obecnie na działce nr 1), co z kolei na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego wymaga przedłożenia zaświadczenia, które było przedmiotem wniosku z dnia 5 lutego 2021 r., wydania którego organ odmówił zaskarżonym postanowieniem. Konkludując pełnomocnik stwierdził, że zaskarżone postanowienie czyni niemożliwym zarówno zalegalizowanie samowoli budowlanej na działce nr 1, jak i późniejszą zmianę sposobu użytkowania znajdującego się na tej nieruchomości obiektu, co z kolei stanowi podstawę do jego uchylenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej jako SKO lub Kolegium) zażalenia tego nie uwzględniło i zaskarżonym postanowieniem z dnia [....] r., nr [...], wydanym z powołaniem się m.in. na treść art. 217, art. 218, art. 219 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa, postanowienie Prezydenta utrzymało w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że wbrew stanowisku wyrażonemu w zażaleniu, wniosek dotyczył nowego obiektu określonego jako budynek gospodarczy o wymiarach 5m x 4m, a nie budynku objętego nakazem rozbiórki na mocy decyzji nr [...] PINB dla Miasta B. z dnia [...] r., utrzymanej następnie w mocy ostateczną decyzją ŚWINB w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] . W konsekwencji co do możliwości realizacji tego budynku w odniesieniu do obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego z [...] r. władne są rozstrzygać organy architektoniczno-budowlane w postępowaniach w przedmiocie pozwolenia na budowę. Poprzez wydanie w tym względzie zaświadczenia doszłoby do poczynienia ustaleń i ocen, które następują poprzez wydanie decyzji administracyjnej, co w świetle treści art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 Kpa, nie jest dopuszczalne. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie SKO, reprezentowana przez pełnomocnika skarżąca, wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta oraz o nakazanie organowi wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzuciła, że postanowienie SKO zostało wydane z naruszeniem: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że wniosek dotyczył nowego obiektu – budynku gospodarczego, w sytuacji gdy dotyczył on obiektu, co do którego orzeczono ostateczną decyzją nakaz rozbiórki, - art. 81 Kpa, w sytuacji gdy skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, - prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wniosek o wydanie zaświadczenia został złożony na podstawie art. 217 Kpa, w sytuacji gdy był to wniosek, o którym mowa "w art. 49b ust. 2 pkt 4" lub w art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, - art. 2 Konstytucji RP poprzez odmowę wydania zaświadczenia i pozbawienie skarżącej możliwości przeprowadzenia donośnie objętego postępowaniem budynku procedury legalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, powtarzając co do zasady argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów, a to zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, t.j., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy p.p.s.a. W pierwszej kolejności za niezasadny należało uznać zarzut skargi co do błędnego zakwalifikowania przez Prezydenta wniosku skarżącej z dnia 5 lutego 2021 r. jako wniosku o wydanie zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania nowego budynku gospodarczego, a nie jak było jej zamiarem, wydania zaświadczenia na podstawie art. 49b ust. 2 pkt 3 lub art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 t.j., zwanej dalej Prawem budowlanym lub P.b.). W tym względzie zasadnie bowiem zwróciły uwagę organy obu instancji na różnicę zarówno co do wymiarów podanego we wniosku budynku jak i jego charakteru, w porównaniu z cechami usytuowanego na tej samej działce budynku, co do którego orzeczono ostateczną decyzją nakaz rozbiórki. Przyjmując, że chodzi o nowy budynek zasadnie uznały przy tym organy, że brak jest wynikających z art. 217 § 2 Kpa podstaw do wydania wnioskowanego zaświadczenia. Brak jest bowiem przepisu, który wymagałby przedłożenia przy wniosku o pozwolenie na budowę lub przy zgłoszeniu budowy zaświadczenia o jej zgodności z planem zagospodarowania (art. 217 § 2 pkt 1 Kpa). Nie można też uznać, aby w takim przypadku skarżąca legitymowała się interesem prawnym, o jakim mowa w art. 17 § 2 pkt 2 Kpa, a to gdy weźmie się pod uwagę, jak to prawidłowo przyjęły organy orzekające, że to organy architektoniczno-budowlane, ustalają we własnym zakresie, zarówno w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, jak i w postępowaniu w przedmiocie przyjęcia zgłoszenia budowy (art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 30 ust. 6 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego) zgodność danego zamierzenia budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wnioskowane zaświadczenie w niekwestionowanym stanie faktycznym niniejszej sprawy nie mogło być również wydane, jak to zarzuciła skarżąca, w oparciu o treść art. 49b ust. 2 pkt 3 lub art. 71 ust. 2 pkt 4 P.b., jakkolwiek w tym względzie należy podzielić częściowo zarzuty skarżącej naruszenia przez SKO treści art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Z zażalenia wynikało już bowiem w jednoznaczny sposób, że skarżącej chodzi o wydanie zaświadczenia w celu legalizacji istniejącego już na jej działce budynku, nad czym organ ten przeszedł do porządku. Zdaniem Sądu naruszenie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Brak było bowiem podstaw do wydania zaświadczenia na podstawie art. 49b ust. 2 pkt 3 P.b., w sytuacji gdy odnośnie tego budynku nie toczyło się już postępowanie legalizacyjne, a tym bardziej, gdy dotyczy go prawomocny (podlegający wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej) nakaz rozbiórki. W stosunku do takiego budynku nie można też przyjąć zgłoszenia o zmianę sposobu jego użytkowania (w zw. z treścią art. 71 ust. 2 pkt 4 P.b.), czy też wydać decyzji o zmianie sposobu jego użytkowania (w sytuacji, o jakiej mowa w art. 71 ust. 6 pkt 1 P.b.). Zatem również z tych względów wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia mógł być załatwiony tylko odmownie. W konsekwencji brak jest też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP. Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. mr

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło