II SA/Gl 786/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. działając na podstawie art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 1 i art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) oraz § 45 ust. 1 i 2, § 35 rozp. MRRiB z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034), orzekł o aktualizacji z urzędu bazy danych ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni działki nr ewid. 1, stanowiącej własność skarżącego M.K. z [...] ha na [...] ha (ubytek pow. [...] m2). Organ I instancji wyjaśnił, że przedmiotowa działka powstała w wyniku podziału nieruchomości z działki nr 2 na podstawie decyzji z dnia [...] r. Na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych, szkiców i pomiarów geodezyjnych, sporządzonych przez geodetę uprawnionego, organ stwierdził, że działka ta ma niewłaściwie określonąpowierzchnię. Ze względu na brak wniosku właściciela nieruchomości, należało zatem dokonać z urzędu aktualizacji danych w tym zakresie. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił, że zmniejszenie powierzchni jego działki wynika z faktu, że Gmina C. sprzedając swoje działki deweloperowi, pozbawiła do drogi dojazdowej do jego nieruchomości. Podał, że zawsze opłacał podatek od większej powierzchni i do tej pory nie stwierdzono niezgodności na mapach. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy po zacytowaniu treści art. 2 pkt 8 i art. 7d pkt 1 ustawy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) oraz §§ 44 pkt 2, 60, 61 i 62 rozp., stwierdził bowiem, że to przebieg granic decyduje o powierzchni działki. Jeżeli powierzchnia obliczona za pomocą dokładniejszej metody różni się od powierzchni wykazanej np. w księdze wieczystej lub akcie własności, to nie ma podstaw do utrzymywania nieaktualnego już zapisu. To dane zawarte w ewidencji, są podstawą do dokonania zmian oznaczenia lub powierzchni w księdze wieczystej. Zdaniem organu odwoławczego, przyjęcie operatu nr [...] do zasobu, obligowało zatem organ do aktualizacji danych w zakresie powierzchni przedmiotowej działki. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego skarżący, nie kwestionując dokładności obecnych pomiarów podniósł, że nieruchomość została mu przyznana w [...] r. jako grunt zamienny i została ujawniona w księdze wieczystej jako działka o pow. [...] m2. Od takiej też powierzchni opłacał należne podatki. Obecnie zaś zaniżono powierzchnię działki. Jego zdaniem, został w ten sposób pokrzywdzony przez Skarb Państwa i przysługuje mu z tego tytułu rekompensata. Dodał też, że wskutek sprzedaży przez Gminę działek sąsiednich, został pozbawiony dojazdu do nieruchomości, co znacząco obniżyło jej wartość. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 7, 8, 10 i 77 kpa oraz §§ 35, 45 i 46 rozp. w sprawie ewidencji gruntów. Jej zdaniem, operat będący podstawą wpisu do ewidencji, nie mógł spowodować zmiany powierzchni działki skarżącego. Wydane decyzje stanowią obejście przepisów dotyczących wywłaszczenia gruntów, pozbawiając skarżącego należnego odszkodowania. Wyjaśniła, że wyodrębnienie przedmiotowej działki nastąpiło na początku [...]., a drugą działkę przeznaczono do sprzedaży. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Podał, że działka nie uległa zmniejszeniu, a jedynie jej powierzchnia została ponownie zmierzona, a różnica jest efektem dokładniejszego pomiaru. Skarżący nie kwestionuje zaś przebiegu granicy działki, lecz tylko jej powierzchnię. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji obu instancji nie uchybiły regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do aktualizacji z urzędu operatu ewidencji gruntów w zakresie powierzchni przedmiotowej działki. Podstawę wprowadzenia zmian stanowił przywołany przez organ odwoławczy operat, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierający dane pomiarowe oraz wykaz danych ewidencyjnych. Geodeta dokonał analizy dokumentacji otrzymanej z zasobu oraz wyznaczył położenie punktów granicznych ujawnionych w ewidencji gruntów. Następnie dokonał pomiaru terenowego punktów wymaganą obecnie dokładnością. Na podstawie obliczanych współrzędnych geodeta obliczył powierzchnię przedmiotowej działki ewidencyjnej oraz rozliczył rodzaj użytków gruntowych (§§ 60, 61 i 62 cyt. rozp., które to przepisy zacytowano w zaskarżonej decyzji). Jak wynika z akt postępowania, zgłoszenie prac geodezyjnych miało na celu podział nieruchomości, obejmujący szereg działek, m.in. przedmiotową działkę celem wydania decyzji w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Geodeta w sprawozdaniu technicznym (pkt 2) podał, że powierzchnia przedmiotowej działki ujawniona w ewidencji, została pierwotnie obliczona przez odjęcie, tzn. nie była liczona w oparciu o współrzędne punktów granicznych. Na skutek obliczenia pola powierzchni w oparciu o współrzędne punktów granicznych, geodeta stwierdził ubytek powierzchni [...] m2. Geodeta sporządził też jednostronny protokół z przyjęcia granic na podstawie stanu uwidocznionego w tej ewidencji. Zatem nie doszło do zmiany położenia punktów granicznych, czyli granic nieruchomości, lecz jedynie dokonano pomiarów i obliczono powierzchnię działki w dotychczasowych granicach. Skarżący pismem z dnia [...] r. został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji bazy danych w oparciu o powyższy operat. Zawiadomienie doręczono skarżącemu w dniu [...] r. (k. 13 akt adm.) Kolejnym pismem z dnia [...] r., doręczonym skarżącemu w dniu [...] r. (k. 8), został on pouczony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni. W wyznaczonym terminie skarżący nie skorzystał z tych uprawnień. Stąd też po upływie 7 dni zapadła decyzja organu I instancji. W tym stanie rzeczy całkowicie bezpodstawny jest zarzut pozbawienia skarżącego gwarancji procesowych i naruszenia art. 10 kpa. Chybione są też zarzuty naruszenia art. 7, 8 i 77 kpa. Podnoszone przez skarżącego kwestie, dotyczące opłacania podatków od większej powierzchni i przyznania mu w postępowaniu wywłaszczonym nieruchomości zamiennej od takiej powierzchni, nie mają żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Decyzja w przedmiocie zmiany danych co do powierzchni działki ewidencyjnej – bez zmiany jej granic, nie ma charakteru wywłaszczenia. O ile zaś skarżący kwestionuje wynik obliczenia powierzchni, wykonany w operacie, może zlecić geodecie własne pomiary. Nie ma też prawnego znaczenia fakt, że przedmiotowy operat sporządzono na użytek podziału nieruchomości z urzędu, a nie na zlecenie skarżącego. Operat ten obejmował działkę skarżącego i został przyjęty do państwowego zasobu. Zatem z mocy § 35 pkt 1 oraz § 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 cyt. rozp. winien stanowić źródło aktualizacji danych ewidencji. Przepis § 44 pkt 2 rozp. nakłada zaś na organ ewidencyjny obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Oznacza to działanie z urzędu, o ile właściciel nie wykazuje inicjatywy w tym zakresie. W takim też wypadku wprowadzenie zmian następuje w drodze decyzji administracyjnej zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt c i ust. 2b pkt 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, wyżej powołanej, oraz § 46 ust. 2 pkt 2 cyt. rozp. Skoro w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany przebiegu granic przedmiotowej działki, bezzasadny jest zarzut naruszenia § 36 rozp. Wreszcie, nieistotne są zarzuty skarżącego pod adresem Gminy. Organy ewidencyjne nie są też władne do oceny decyzji, wydanych w postępowaniu wywłaszczeniowym, w którym przyznano skarżącemu nieruchomość zamienną. O ile faktycznie nieruchomość ta miała mniejszą powierzchnię, to skarżący może domagać się wzruszenia w nadzwyczajnych trybach decyzji o wywłaszczeniu, co ewentualnie otworzy drogę do dochodzenia odszkodowania w razie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Sprawa zwrotu ewentualnych nadpłaconych podatków od nieruchomości również leży poza ramami niniejszej sprawy. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. ec