II SA/Gl 787/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-09-16

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, gdy nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania lub utrzymania rodziny. W przedstawionej sprawie, zważywszy na sytuację majątkową i życiową skarżącej, zwolnienie od kosztów sądowych było zasadne.
Stan faktyczny
Skarżąca J.D. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą nieważności decyzji w sprawie scalenia gruntów. Wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz powołania biegłego rzeczoznawcy z zakresu geodezji. Skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 616 zł miesięcznie, zamieszkuje w budynku o powierzchni 60 m2, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów przekraczających 3.000 euro, a ze względu na wiek i schorzenia nie może podjąć zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie scalenia gruntów w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J.D. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz "powołanie biegłego rzeczoznawcy z zakresu geodezji". Wniosek ten potraktowano jako żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) nie przewiduje możliwości przyznania prawa pomocy w postaci powołania biegłego. Z treści formularza wynika, że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się ze świadczenia emerytalnego uzyskiwanego w wysokości 616 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podkreśliła, że ze względu na wiek oraz schorzenia nie ma możliwości uzyskania jakiegokolwiek zatrudnienia. W oparciu o podane przez stronę informacje ustalono również, że zamieszkuje ona w budynku mieszkalnym o pow. 60 m2, który stanowi jedyny składnik majątku. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani tez przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze podane przez stronę informacje, dotyczące jej stanu majątkowego oraz sytuacji życiowej należało uznać, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie, że względu na przedmiot skargi, wpis wynosi 200 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jest to zarazem zasadniczy wydatek, do poniesienia którego strona jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania. Biorąc więc pod uwagę jego wysokość i zestawiając z wysokością dochodu skarżącej, uznać przyjdzie, że uiszczenie tego rodzaju opłaty leży poza jej możliwościami finansowymi. Wpis w opisanej wyżej wysokości stanowi bowiem 1/3 dochodu wnioskodawczyni. Jeżeli uwzględni się przy tym, że jest ona osobą w podeszłym wieku, wymagającą opieki lekarskiej, to uznać trzeba, że cały wspomniany dochód przeznaczany jest na zaspokajanie bieżących, niezbędnych potrzeb. Stan majątkowy skarżącej wyklucza zaś zdobycie dodatkowych środków na pokrycie wspomnianych wydatków. Odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby w rezultacie pozbawić stronę prawa do sądu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło