II SA/Gl 787/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J.D. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się ze świadczenia emerytalnego uzyskiwanego w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podkreśliła, że ze względu na wiek oraz schorzenia nie ma możliwości uzyskania jakiegokolwiek zatrudnienia. W oparciu o podane przez stronę informacje ustalono również, że zamieszkuje ona w budynku mieszkalnym o pow. 60 m2, który stanowi jedyny składnik majątku. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani tez przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że wniosek skarżącej, w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jest obecnie bezzasadny, gdyż postanowieniem z dnia 16 września 2010 r. J. D. została zwolniona z tych kosztów w całości. Konsekwencje tego orzeczenia rozciągają się zaś na całe postępowanie sądowe, co oznacza, że o ile sytuacja materialna strony nie ulegnie poprawie, nie będzie ona zobowiązana do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. Wobec tego, w tym zakresie postępowanie w przedmiocie prawa pomocy należało umorzyć. Odnosząc się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata dla J. D. uznano, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie tego rodzaju wydatku, co uzasadnia wyłożenie środków na ten cel przez Skarb Państwa. Przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku, wymagającą opieki lekarskiej, co niewątpliwie wiąże się z wyższymi aniżeli przeciętne wydatkami na leczenie. Jedynym dochodem J. D. jest zaś świadczenie emerytalne uzyskiwane w wysokości [...] zł miesięcznie. Tak kwota pozwala na zaspokojenie jedynie elementarnych potrzeb życiowych, natomiast trudno oczekiwać, że strona będzie w stanie wygospodarować z niej środki na opłacenie usług świadczonych przez fachowego pełnomocnika. Jego udział należy zaś uznać za niewątpliwie uzasadniony, gdyż wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r. Sąd oddalił skargę J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie scalenia gruntów. W tej sytuacji, pamiętając o istnieniu przymusu adwokackiego przy ewentualnym zaskarżeniu tego rozstrzygnięcia, odmowa ustanowienia adwokata z urzędu zamknęłaby skarżącej drogę do weryfikacji tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.