II SA/Gl 788/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.A., R.K. i W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew w kwestii wniosku skarżącego J.A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J.A. wystąpił o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w druku formularza wynika, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym wraz ze swoją małżonką – S.A. oraz małoletnią wnuczką – S.A. Źródłem ich utrzymania się są świadczenia emerytalne uzyskiwane w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Z dokonanego przez stronę zestawienia wydatków wynika, że co miesiąc na czynsz za zajmowany lokal mieszkalny przeznacza kwotę [...] zł, na opłaty za gaz i energię elektryczną – [...] zł, za usługi telekomunikacyjne (TV oraz telefon) - [...] zł, na wsparcie udzielane chorej krewnej – J.K. przeznaczana jest kwota około [...] zł miesięcznie, zaś wsparcie udzielane córce – B.Ś. na utrzymanie wnuczki wynosi co miesiąc około [...] zł. Łącznie wspomniane wydatki kształtują się na poziomie około [...] zł. J.A. zaznaczył, że jego rodzina nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, papierami wartościowymi ani też przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącego nie pozwoliły stwierdzić, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu oraz możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie kosztów z tym związanych. Co do zasady chodzi więc o te przypadki, w których strona wykaże, że przy najdalszych wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na wskazany wyżej cel. Stan majątkowy rodziny skarżącego nie uzasadnia twierdzenia, że jego sytuacja materialna jest bardzo ciężka, co uzasadniałoby przychylenie się do złożonego wniosku. Z zestawiania wydatków dokonanego przez J.A. wynika, że nawet po odliczeniu wszystkich kosztów, które traktuje on jako niezbędne, do dyspozycji jego rodziny pozostaje kwota około [...] zł, co pozwala uiścić niezbędne koszty sądowe. W tym kontekście trzeba zauważyć, że zasadność niektórych wydatków budzi zastrzeżenia. Brak jest bowiem jakichkolwiek wiarygodnych powodów, dla których wnioskodawca winien co miesiąc przeznaczać kwotę [...] zł na wsparcie dla wnuczki – N.Ś., której matka (córka skarżącego) jest "niezaradna życiowo". Pominąwszy wątpliwości dotyczące użytego przez skarżącego sformułowania: "niezaradna życiowo", gdyby nawet przyjąć, że tak jest w istocie, to istnieją instytucje, które w tego rodzaju sytuacjach udzielają wsparcia takim osobom. Oczekiwanie, że tego rodzaju wydatek winien mieć pierwszeństwo przed należnościami publicznoprawnymi jest nieuzasadnione. Na marginesie można przy tym podnieść, że skarżący nie wskazał powodu, dla którego ojciec jego wnuczki nie partycypuje w kosztach jej utrzymania. Analogiczna uwaga odnosi się do drugiej wnuczki – S.A. Z treści formularza wynika, że pozostaje ona na utrzymaniu skarżącego i jego małżonki, natomiast skarżący sam wskazał, że osoba ta po rozwodzie syna mieszka wraz z nim. Rodzi się więc pytanie czy i w jakim stopniu biologiczni rodzice S.A. partycypują w kosztach jej utrzymania, natomiast jeżeli tego nie robią, to z jakiego powodu. Okoliczności te mają istotne znaczenie dla ustalenia zdolności finansowej rodziny strony. Abstrahując od poczynionych wyżej uwag, stwierdzić wypada, że koszty, do poniesienia których strona jest zobowiązana w niniejszym postępowaniu nie są na tyle wysokie aby można było mówić, że leży to poza zakresem jej możliwości finansowych. Biorąc zaś pod uwagę fakt, że zasadniczo tego rodzaju wydatki sprowadzają się do wpisu od skargi - na tym etapie postępowania sądowego wynosi on 200 zł – zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) nie można przyjąć, że jest to kwota, której poniesienie byłoby dla skarżącego zbyt trudne bądź też powodowało zagrożenie dla utrzymania się jego rodziny. Pozostałe koszty związane z postępowaniem sądowym mają co do zasady charakter potencjalny (opłata kancelaryjna za sporządzenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem oraz wpis od skargi kasacyjnej) co oznacza, że nie zawsze strona będzie zobowiązana je ponieść (w istocie są one związane z wynikiem postępowania). Jednakże, nawet gdyby skarżący był zobowiązany do ich poniesienia nie są one na tyle znaczące, aby J.A. nie był w stanie ich opłacić. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.