II SA/Gl 788/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpadów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący A. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, wniosek swój motywując trudną sytuacją materialną. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawca nie posiada obecnie żadnych dochodów, ani też majątku (papiery wartościowe, oszczędności, przedmioty o wartości przekraczającej 3.000 euro), pozostając na utrzymaniu rodziców, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe. Łączny dochód jego rodziców to 2644 zł miesięcznie, jednakże jest on pomniejszany o wydatki związane z bieżącymi kosztami utrzymania (media), spłatą zaciągniętych zobowiązań kredytowych a także stosunkowo wysokimi wydatkami na lekarstwa. Do druku formularza A. S. dołączył szereg dokumentów (przede wszystkim wydruki z rachunku bankowego) potwierdzających podniesione przezeń okoliczności. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W punkcie wyjścia wskazać przyjdzie, że w postępowaniach toczących się przed tut. Sądem A. S. już dwukrotnie uzyskał prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wobec tego skarżący miał możliwość zapoznania się z przesłankami, od spełnienia których uwarunkowane jest uwzględnienie złożonego wniosku. Zarazem wspomniane orzeczenia mogą być traktowane jedynie jako wskazówki odnośnie sytuacji materialnej strony i nie mają bezpośredniego wpływu na wynik niniejszego postępowania. W realiach rozpoznawanej sprawy, z pozoru należałoby przyjąć, że tak jak miało to miejsce poprzednio, stronie należy przyznać prawo pomocy w całym wnioskowanym zakresie. Rozpoznający niniejszy wniosek doszedł jednak do przekonania, że uwzględnienie niniejszego wniosku oznaczałoby w istocie akceptację dla pasywnej postawy skarżącego, który nie uzyskując żadnych dochodów i pozostając na utrzymaniu rodziców oczekuje, że w każdej ze spraw zawisłych przed tut. Sądem przyznane mu będzie prawo pomocy w pełnym zakresie. Tego rodzaju oczekiwanie należy traktować jako nadużycie prawa podmiotowego – prawa do sądu, a wobec tego nie może być ono zaakceptowane. W druku formularza wnioskodawca nie podał jakiejkolwiek przyczyny, dla której nie może znaleźć zatrudnienia. Co więcej, nie wskazał również aby jego stan zdrowia bądź tez sytuacja rodzinna wymagały rezygnacji z zatrudnienia. W sytuacji, w której zdrowy, pełnoletni mężczyzna, bez zobowiązań rodzinnych (względem dzieci lub współmałżonka) biernie oczekuje na przyznanie prawa pomocy, nie podejmując jakichkolwiek prób zmiany swojego położenia materialnego nie można uznać, że wnioskodawca wyczerpał wszelkie możliwości zdobycia środków na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Oprócz tego wskazać przyjdzie, że konieczność regulowania zobowiązań w instytucjach bankowych nie może oznaczać, że skarżący nie powinien przeznaczać środków finansowych np. na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej lub kosztów fachowego pełnomocnika. Zasadą jest, że zobowiązania cywilnoprawne nie mogą być przedkładane przed zobowiązania publicznoprawne. Powodowałoby to nieuzasadnione przerzucenie obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt II FZ 640/11 - Lex nr 1070105). Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.