II SA/Gl 79/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R., M. F., W. R. – R. jako następców prawnych M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu w kwestii wniosku skarżącej W. R. – R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy W.R. – R. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na swoją sytuację majątkową oraz ryzyko poniesienia znacznej szkody majątkowej w razie konieczności partycypowania w kosztach sądowych. Uzasadniając swój wniosek skarżąca podkreśliła, że w sumie wniesione zostały 63 tożsame rodzajowo skargi na rozstrzygnięcia SKO w K., a łączna wysokość wpisów wynosi około 40.000 zł. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z małżonkiem oraz dwoma synami. Wraz mężem są współwłaścicielami udziału (41%) w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, wielorodzinnym o pow. 330 m2 położonym w K. przy ul. [...]. Nadto w skład ich majątku wchodzi współwłasność nieruchomości rolnej o pow. 0,35 ha położonej w SA. oraz udziałów w nieruchomościach odziedziczonych po M. R., położonych w G. przy ul. [...]. Skarżąca zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, natomiast w skład majątku jej rodziny wchodzi samochód osobowy marki [...] z [...] r. Dalej strona zaznaczyła, że jej bieżące wydatki to: - spłata kredytu =obrotowego zaciągniętego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej – rata w wysokości 2700 zł, - spłata kredytu zaciągniętego na zakup sprzętu RTV– rata w wysokości 484 zł, - spłata kredytu zaciągniętego na zakup sprzętu medycznego – rata 108 zł - czesne za przedszkole syna – 600 zł - koszty utrzymania domu (energia elektryczna, gaz, dostawy wody, usługi telekomunikacyjne) to kwota około 700 zł, - zakup żywności, środków czystości, odzieży i paliwa – minimum około 5.000 zł, - ubezpieczenie na życie [...]– 379 zł, - ubezpieczenie na życie [...]– 143 zł Wnioskodawczyni podkreśliła, że wraz z pozostałymi spadkobiercami przejęła po zmarłym ojcu zobowiązania pieniężne – kredyty, za spłatę których odpowiada solidarnie z pozostałymi spadkobiercami. Miesięczne raty tych zobowiązań wynoszą: - 9.500 zł – kredyt hipoteczny w [...] S.A., - 500 zł – kredyt obrotowy w działalności gospodarczej – [...] S.A., - 1500 zł – kredyt na zakup pojazdu specjalistycznego – [...] S.A., - 500 zł - spłata karty kredytowej, - 3600 zł - leasing na zakup pojazdu specjalistycznego [...], - 1061 - spłata kredytu zaciągniętego na zakup pojazdu marki [...]. W druku formularza zaznaczono, że skarżąca uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 9.000 zł miesięcznie, natomiast działalność gospodarcza jej małżonka nie przynosi dochodów. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty obrazujące wysokość oraz strukturę wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, w tym m.in., kopie umów kredytowych wraz z harmonogramem spłat ich rat, kopię zestawienia przychodów i rozchodów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą oraz jej małżonka, z którego wynika, że w 2013 r. działalność ta przyniosła W.R. – R. dochód w wysokości 91.635,15 zł, natomiast działalność gospodarcza jej małżonka wygenerowała stratę rzędu 36.235,96 zł. Dodatkowo ujawniono, że wraz z rodziną skarżącej zamieszkuje I. C. uzyskująca świadczenie emerytalne w wysokości 1791 zł netto miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena możliwości finansowych strony, a także jej sytuacji materialnej jest dokonywana poprzez analizę zadeklarowanych dochodów oraz wydatków i porównanie środków pozostałych do dyspozycji wnioskodawcy z wysokością kosztów, do poniesienia których strona może być ewentualnie zobowiązana. Trzeba w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi. Na względzie trzeba mieć to, że w rozpoznawanej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 16.341 zł, wpis stanowi kwota 491 zł – ustalona w oparciu o § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Oceniając z tej perspektywy wniosek skarżącej nie znaleziono podstaw do jego uwzględnienia. Przede wszystkim daleko idące wątpliwości budzi wysokość udokumentowanych, miesięcznych wydatków w zestawieniu ze zobowiązaniami, do ponoszenia których strona jest zobligowana. Wedle przedłożonych dokumentów rodzina W. R. – R. jej rodzina utrzymuje się obecnie wyłącznie z jej dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w przeciętnej wysokości około 9.000 miesięcznie oraz ze świadczenia I. C. Udokumentowane wydatki przeznaczane na utrzymanie się kształtują się na poziomie około 2337 zł (opłaty za wodę, gaz, energię elektryczną, przedszkole dla dziecka i ubezpieczenie dla całej rodziny). Do tego dochodzą raty zaciągniętych zobowiązań kredytowych oraz wydatki na polisy ubezpieczeniowe w łącznej wysokości 3814 zł miesięcznie. Odnosząc się do powyższego należało stwierdzić, że sytuacja majątkowa skarżącej jest dobra, a wobec tego brak jest podstaw do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Stronę stać bowiem na opłacenie wpisu od skargi, którego wysokość w zestawieniu z jej dochodami nie jest na tyle duża aby można było stwierdzić, że leży to poza granicami jej możliwości finansowych. Zauważyć przyjdzie, że wnioskodawczyni przedstawiła kopie umów kredytowych zawartych przez jej ojca oraz kopie ugód zawartych przez spadkobierców M. R. z bankami. Równocześnie nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu, który wskazywałby na problemy w spłacie również i tych zobowiązań, których miesięczne raty, co wymaga podkreślenia, wynoszą w sumie ponad 15.000 zł. W tym miejscu raz jeszcze podkreślić trzeba, że analiza informacji dostarczonych przez stronę opiera się m.in. na badaniu wysokości oraz struktury wydatków, które można traktować jako stałe pozycje w jej budżecie. Przyglądając się bliżej dokumentacji dostarczonej przez W. R.– R. ustalono, że największe ze zobowiązań – kredyt hipoteczny – konsolidacyjny w wysokości 952.377,25 zł został przeznaczony na spłatę innych kredytów: kredytu w [...] S.A. na kwotę 91.710 zł, kredytu konsumpcyjnego na dowolny cel w wysokości 669.591 zł , kredytu 10.000 zł na spłatę karty kredytowej w [...] S.A., 10.000 zł na spłatę karty kredytowej w [...], 44.900 zł na spłatę kredytu w [...] S.A., 3.799 zł na spłatę kredytu w [...] S.A. Mając to na uwadze wskazać przyjdzie, że dostatecznej podstawy do zwolnienia kogokolwiek od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nie może stanowić konieczność spłaty kredytu zaciągniętego na cele konsumpcyjne, czy też spłaty zobowiązań z kart kredytowych bądź tez bliżej niezidentyfikowanych innych kredytów. Koszty sądowe stanowią należność Skarbu Państwa i jako takie winny mieć pierwszeństwo względem zobowiązań wobec podmiotów prywatnoprawnych, zwłaszcza jeżeli nie wykazano, aby te ostatnie były związane bezpośrednio czy to z prowadzoną działalnością gospodarczą, czy też z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych. Na koniec wreszcie podnieść wypada, że suma wpisów we wszystkich sprawach skarżących, zarejestrowanych dotychczas w tut. Sądzie wynosi 26.330 zł a więc nie przekracza dwukrotnej wysokości zobowiązań, do ponoszenia których skarżąca jest zobligowana. Tym samym uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.