II SA/Gl 79/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant referent - stażysta Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 4 grudnia 2023 r. nr SKO.4106.1379.2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Po rozpatrzeniu wniosku R. S. Wójt Gminy K. decyzją z dnia 3 listopada 2023 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną ciotką. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść art. 17 ust. 1 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że na odwołującym względem niepełnosprawnej ciotki nie spoczywa obowiązek alimentacyjny. Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat. Wskazał, że orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje pogląd iż "dalszym krewnym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko w przypadku, gdy nie ma osób bliższych spokrewnionych w pierwszym stopniu albo są one małoletnie lub same legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie zaskarżoną obecnie decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy podzielając pogląd zaprezentowany przez Wójta Gminy K. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił organowi odwoławczemu "naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną interpretację a to zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1 i la ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uwzględniając okoliczności, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje pogląd, iż "dalszym krewnym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko w przypadku, gdy nie ma osób bliższych spokrewnionych w pierwszym stopniu albo są one małoletnie lub same legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 13 kwietnia 2023 roku, sygn. akt II SA/Gd 4/23)". Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 323 – dalej "u.ś.r.") w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania rozstrzygnięć przez organy administracji "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji". W przypadku skarżącego można rozważać jedynie przypadek przewidziany w hipotezie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. czyli, czy skarżący jest osobą, na której względem niepełnosprawnej ciotki spoczywa obowiązek alimentacyjny w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Treść art. 128 tego aktu stanowi jednak wyraźnie, że obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zatem na skarżącym, jako krewnym w linii bocznej obowiązek alimentacyjny względem ciotki nie istnieje. W konsekwencji nie przysługuje mu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Odnosząc się do zarzutu skargi Sąd wyjaśnia, że przytoczona przez składy orzekające w powołanych przez skarżącego wyrokach odnosi się jedynie do osób zobowiązanych alimentacyjnie. Czyli w przypadku, gdy dziecko nie może świadczyć na rzecz rodzica, obowiązek ten przechodzi na wnuki. Ale nie przechodzi na krewnych w linii bocznej. Z tych względów na podstawie art. 151 orzeczono jak w sentencji.