II SA/Gl 792/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Protokolant Magdalena Matuszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. K. i Z. K. na decyzję Wojewody S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Wojewody S. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i J. Z. pozwolenia na rozbudowę nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Objęty decyzją obiekt został posadowiony na działce nr [...] położonej we W. przy ul. [...], gmina P. W podstawie prawnej decyzji organ administracji architektoniczno-budowlanej wskazał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W decyzji tej oznaczony został obszar oddziaływania obiektu obejmujący tylko działkę inwestorów. W krótkim uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustawą Prawo budowlane oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy P. zatwierdzonego uchwalą Rady Gminy P. z dnia [...] ( Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. Nr [...], poz. [...]). Z decyzją tą nie zgodzili się Z. i A. K. współwłaściciele sąsiedniej nieruchomości zabudowanej m.in. bliźniaczym budynkiem mieszkalnym, posiadającym wspólną ścianę graniczną oraz wspólny dach z budynkiem przewidzianym do rozbudowy i nadbudowy. Zarzucili, że zatwierdzony decyzją Starosty projekt budowlany został oparty na nieprawidłowych ustaleniach. W szczególności w projekcie tym jest mowa o nieistniejącej belce głównej umieszczonej w szczycie dachu, która dzieli dach bliźniaczych budynków na dwie części. W związku z tą sytuacją, w ocenie odwołujących się, rozbudowa i nadbudowa sąsiedniego budynku narusza zasady bezpiecznego budownictwa, bowiem konstrukcja dachu ich budynku opierać się będzie na [...] cm ściance oddzielającej dotychczasowe strychy budynków. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że dołączony do wniosku inwestorów projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt ten został opatrzony, wymaganym przepisem art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, oświadczeniem jego autora posiadającego uprawnienie projektanta. Na projekt ten składa się także ekspertyza określająca stan techniczny budynku wymagana przepisami § 11 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. Nr 120, poz. 1133) w przypadku przebudowy, rozbudowy i nadbudowy obiektu budowlanego. Odnosząc się do zarzutu kwestionującego istnienie belki kalenicowej położonej na ścianie oddzielającej strychy obu budynków Wojewoda wskazał, że przedmiotowa ścianka została wykonana z pustaków żużlowo-betonowych, które mogą zasłaniać tę belkę . Ścianka ta jest oparta na ścianie nośnej i wraz ze słupami podtrzymującymi płatwie stanowi podporę konstrukcji dachu. Dołączony do odwołania rysunek odzwierciedla zaś w znacznym stopniu stan określony w inwentaryzacji dołączonej do projektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego zaprojektowane rozwiązania techniczne nie mogły w jakimkolwiek stopniu wpłynąć na pogorszenie stanu technicznego oraz bezpieczeństwa konstrukcji dachu w przedmiotowym budynku, co potwierdza również dołączona do projektu ekspertyza techniczna. Z ekspertyzy tej wynika w szczególności, że projektowane roboty budowlane nie zmienią statyki istniejącego budynku, jak również nie wpłyną na stan budynku w zabudowie bliźniaczej znajdującego się na sąsiedniej działce. W skardze A. i Z. K. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie decyzji udzielającej J. Z. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku. Uzasadniając to żądanie skarżący podali, że przewidziany do rozbudowy i nadbudowy obiekt oraz ich budynek powstały w latach [...] –tych XX wieku i stanowią jedną całość. Z uwagi na brak belki kalenicowej objęty udzielonym pozwoleniem budynek nie stanowi samodzielnej konstrukcji. Do skargi zostały dołączone zdjęcia potwierdzające brak przedmiotowej belki i dowodzące, że belki poprzeczne obu części dachu łączą się ze sobą tylko na zasadzie zacisku. Tym samym – w ocenie skarżących - nadbudowa sąsiedniego budynku wymaga ingerencji w konstrukcję istniejącego dachu, na co kategorycznie nie wyrażają zgody. Skarżący oświadczyli także, że nie wyrażą zgody, o jakiej mowa w art. 47 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, na wejście na teren ich nieruchomości. W ich ocenie Wojewoda [...] naruszył dyspozycję art. 78 § 1 k.p.a. nie odnosząc się w sposób prawidłowy do podniesionych przez nich wątpliwości i nie przeprowadzając wizji lokalnej. Ścianka oddzielająca strychy obu budynków powstała w [...] r. ze wspólnych środków właścicieli obu budynków. Jest ona prowizoryczna oraz nie ma żadnego związania z murem zewnętrznym czy kominem. Skarżący podnieśli, że słupy podtrzymujące konstrukcję dachu w wyniku prowadzonych robót zostaną usunięte, aby powiększyć pomieszczenia w części nadbudowywanej, co może spowodować katastrofę budowlaną. Nie zgodzili się wreszcie z ustaleniami zamieszczonymi w dołączonej do projektu budowlanego ekspertyzie technicznej, w której stwierdzono dobry stan techniczny budynku. Ustaleniom tym w ich ocenie przeczą istniejące pęknięcia muru oraz widoczne wszędzie szczeliny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał na ich bezzasadność. Wyjaśnił, że zrealizowane w zabudowie bliźniaczej budynki stanowią dwie odrębne i niezależne od siebie nieruchomości oddzielone ścianą nośną oraz ścianką opartą na ścianie nośnej, która wraz ze słupami podtrzymującymi płatwie stanowi podporę konstrukcji dachu. Z projektu budowlanego wynika, że bez zmian pozostanie część frontowa dachu, natomiast w części południowej, nad projektowaną rozbudową, zaprojektowano nowy dach jednospadowy. Z inwentaryzacji przedmiotowego budynku wynika, że belka kalenicowa dachu istnieje Poza tym w świetle przyjętych rozwiązań projektowych kalenica dachu nie zostanie naruszona, a zaprojektowana przy niej druga belka stanowić będzie dodatkowe wzmocnienie, poprawiające bezpieczeństwo konstrukcji dachu. Nieprawdą jest także, że usunięte zostaną słupy podtrzymujące konstrukcję dachu, bowiem z zatwierdzonego projektu (rys. 7) wynika, iż pozostaną one bez zmian. W części nadbudowanej zaprojektowana została natomiast nowa belka stropowa wraz ze słupami. Tym samym projektowane rozwiązania techniczne, w ocenie organu, nie mogą w jakimkolwiek stopniu wpłynąć na pogorszenie stanu technicznego lub bezpieczeństwo konstrukcji dachu oraz na stan budynku w zabudowie bliźniaczej. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że skarżący wyprowadzili nieprawidłowy wniosek z treści art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego, przepis ten odnosi się bowiem nie do etapu ubiegania się o pozwolenie na budowę lecz do etapu rozpoczęcia robót budowlanych. Wskazał także, że w przedmiotowej sprawie przy wykonywaniu robót budowlanych zgodnie z zatwierdzonym projektem i udzielonym pozwoleniem nie będzie konieczne wejście do sąsiedniego budynku. W odrzuconym przez Sąd zażaleniu na postanowienie o odmowie wstrzymania decyzji Starosty [...] udzielającej przedmiotowego pozwolenia na budowę skarżący powołali się na treść protokołu oględzin terenu spornej inwestycji przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w dniu [...]r. potwierdzającego zgłoszony przez nich zarzut dotyczący braku belki kalenicowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności decyzja ta utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] została wydana z naruszeniem norm proceduralnych odnoszących się do zbierania, utrwalania i oceny materiałów dowodowych. Odnosząc się do żądania skarżących domagających się wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie udzielonego A. i J. Z. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują, w zakresie swojej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 1 § 2 cytowanej ustawy kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia naruszenia zaskarżonym aktem administracyjnym przepisów prawa nakłada to na sąd obowiązek oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) w przypadku, gdy dojdzie do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy wreszcie naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części. Sąd administracyjny władny jest wreszcie stwierdzić nieważność bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu w przypadku, jeśli zachodzą okoliczności przewidziane w art. 156 k.p.a lub innych przepisach. Z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. kontrolę legalności zaskarżonego aktu sąd przeprowadza, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przechodząc do omówienia wyników kontroli zaskarżonej decyzji w pierwszym rzędzie należy wskazać, że w świetle art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane nadbudowa i rozbudowa obiektu budowlanego została zaliczona do budowy, a zatem w trakcie realizacji tego rodzaju robót budowlanych dopuszczalna jest w odróżnieniu od przebudowy zmiana charakterystycznych parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji ( art. 3 pkt 7a tej ustawy a contrario). W przypadku, gdy projektowana nadbudowa i rozbudowa ma dotyczyć budynku zrealizowanego w zabudowie bliźniaczej na organach administracji architektoniczno-budowlanej spoczywa wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 1, pkt 3 oraz pkt 9 ustawy Prawo budowlane obowiązek zachowania szczególnej staranności w toku zatwierdzania przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że tego rodzaju roboty budowlane bez wątpienia oddziaływają na sąsiedni bliźniaczy obiekt, który co jest oczywiste znajduje się w obszarze oddziaływania nadbudowywanego i rozbudowywanego obiektu (nota bene organ I instancji swojej decyzji uznał, że oddziaływanie nadbudowywanego obiektu sprowadzać się będzie tylko do działki inwestorów). Z obowiązku tego, w ocenie Sądu, organ odwoławczy nie wywiązał się jednak w sposób należyty, zanalizował on bowiem jedynie przedłożoną przez inwestorów dokumentację projektową nie odnosząc się w sposób właściwy do podniesionych przez odwołujących się zastrzeżeń. Z przepisu § 11 ust. 2 pkt 3 in fine rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego wynika obowiązek dołączenia do projektu budowlanego oceny technicznej obiektu, który ma zostać przebudowany, rozbudowany bądź nadbudowany. Mimo powołania się na przepis § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, organ odwoławczy podszedł jednak lekceważąco do stwierdzeń odwołujących się wskazujących na błędy w dołączonej do projektu ekspertyzie technicznej. W szczególności Wojewoda nie zbadał, do czego był zobligowany przepisami art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., stwierdzeń dotyczących braku belki kalenicowej we wspólnym dachu obu budynków. Zbadania wymagało także czy przyjęte w projekcie opisane rozwiązanie nie narusza § 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Przepis ten nakazuje odprowadzanie wód opadowych na własny teren, tymczasem jak wskazali na rozprawie skarżący realizacja zaprojektowanej konstrukcji połaci dachowej powoduje przy silnym wietrze zsuwanie się śniegu z dachu budynku inwestora na dach ich budynku. . Konkludując należy stwierdzić, że zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przywołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd był zobowiązany uchylić zaskarżoną decyzję a ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] uzupełni postępowanie dowodowe zgodnie ze wskazaniami Sądu. W przypadku ukończenia już robót budowlanych na przedmiotowym obiekcie, Wojewoda uchyli orzeczenie organu I instancji i umorzy jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę i przekaże sprawę Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w C. W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200, art. 202 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. su.