II SA/Gl 794/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-11-14
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, której dochody z umów zlecenia wyniosły 530 zł we wrześniu, a miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około 200 zł, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jej trudna sytuacja materialna, potwierdzona zgromadzonym materiałem dowodowym, uprawdopodabnia wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Jej miesięczne wydatki na podstawowe potrzeby wynoszą około 200 zł, a dochody z umów zlecenia są bardzo skromne, co nie pozwala na samodzielne poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca M. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. Wnioskodawczyni podała, że poza gruntem nie posiada majątku, a jej dochody z umów zlecenia we wrześniu wyniosły 530 zł. Przedstawiła zestawienie miesięcznych wydatków na poziomie około 200 zł. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną, a na wezwanie sądu przesłała dodatkowe dokumenty.Rozstrzygnięcie
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku podała, że poza gruntem o pow. 1,4 ha nie posiada żadnego majątku, jej źródłem utrzymania się są dochody z umów zlecenia (we wrześniu wyniósł on 530 zł). Skarżąca sporządziła zestawienie swoich wydatków, z którego wynika miesięczne wydatki na wodę to koszt rzędu 7 – 8 zł; wywóz śmieci to wydatek 11 zł; wydatki na energię elektryczną – 60 – 70 zł, wykup lekarstw – około 40 zł; koszt zakupu opału – około 170 zł. Do druku formularza dołączono kopię decyzji z dnia 8 września 2017 r. o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej kopię faktury za zakup lekarstw – opiewającą na kwotę 75,32 zł kopię rachunku za gospodarowanie odpadami, kopię rachunku za wodę, kopie rachunków za energię elektryczną.
Na wezwanie referendarza sądowego strona przesłała dodatkowe dokumenty potwierdzające okoliczności podniesione w druku formularza.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobowiązana jest wpis od skargi, który ze względu na przedmiot sprawy wynosi 100 zł – § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Instytucja prawa pomocy została wprowadzona jako wyjątek od generalnej zasady odpłatności postępowania i w swoim założeniu służyć ma zapewnieniu prawa do sądu tym osobom, które przy najdalej idących wysiłkach nie będą w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym.
Powołane przez stronę informacje, które znalazły potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym wskazują na trudną sytuację materialną strony, co zdaniem oceniającego wniosek, dostatecznie uprawdopodabnia wystąpienie przesłanek wskazanych a rt. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Łączne wydatki wnioskodawczyni kształtują się bowiem na poziomie około 200 zł i obejmują opłaty za media, odbiór odpadów oraz wykup lekarstw. Strona jest osobą bezrobotną (czyli odzyskała ów status), jednakże nie przysługuje jej prawo do zasiłku. Źródłem utrzymania się są natomiast umowy zlecenia. Wedle jednej z nich (przedstawionej na wezwanie referendarza sądowego) skarżąca otrzymuje stawkę 17,20 brutto za godzinę pracy, a umowa obowiązywała jeden dzień. Oznacza to, że po wykonaniu owej umowy pozostają jej bardzo skromne środki, zasadniczo pozwalające na pokrycie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Potwierdza to tym samym informacje podane przez stronę w druku PPF na temat źródeł jej utrzymania, i jakkolwiek nie daje pełnego obrazu wysokości dochodów w ciągu miesiąca, to zarazem nie można z góry zakwestionować wiarygodności jej twierdzeń w tym zakresie.
W świetle wskazanych wyżej okoliczności nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, a wobec tego działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło