II SA/Gl 795/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi E.J. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. We wniosku z dnia 28 czerwca 2017 r. reprezentujący E. J. (dalej jako skarżąca) adwokat zwrócił się do Urzędu Miasta D. o udostępnienie danych z operatu ewidencji gruntów i budynków, w zakresie wskazania numeru księgi wieczystej dla nieruchomości położonej w D. przy ul. [...]. W uzupełnieniu tego wniosku w piśmie procesowym z dnia 17 lipca 2017 r. wskazał, że skarżąca jest osobą uprawnioną do wskazanego we wniosku lokalu na podstawie nabycia spadku po J. S. L., a numer księgi wieczystej jest jej niezbędny celem złożenia stosownego wniosku o wpis do księgi przysługującego jej prawa. We wniosku złożonym w tym przedmiocie na urzędowym formularzu w dniu 25 sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej stwierdził zaś, że numer księgi wieczystej jest jej potrzebny do przeprowadzenia postępowania o podział majątku po jej ojcu M. L. Wyjaśnił, że jakkolwiek lokal nie wchodzi w skład spadku po ojcu skarżącej, to konieczne jest jego wycenienie jako darowizny dokonanej przez ojca na rzecz G. S., który następnie sprzedał mieszkanie osobie trzeciej. W rozpoznaniu wniosku Prezydent Miasta D. działając na podstawie art. 104 i 268a Kpa oraz art. 24 ust. 3 i 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm., zwanej dalej ustawą lub Prawem geodezyjnym lub p.g.k.), decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił udzielenia informacji o numerze księgi wieczystej dla w/w nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, iż uzyskanie informacji o charakterze podmiotowo-przedmiotowym może nastąpić wyłącznie w trybie art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, tj. w przypadku wskazania interesu prawnego, który zobowiązałby organ do wydania żądanych informacji. Wskazał również na rozstrzygnięcia sądów administracyjnych, zgodnie z którymi numer księgi wieczystej należy uznać za dane osobowe w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Informacja, iż numer księgi wieczystej jest niezbędny do przeprowadzenia postępowania sądowego świadczy wyłącznie o istnieniu interesu faktycznego, a nie interesu prawnego. Natomiast jeżeli wypisu z rejestru gruntów będzie żądał Sąd, w toku prowadzenia postępowania, wówczas stanowić to będzie o istnieniu interesu prawnego, a zatem żądanie takie będzie wówczas skuteczne. Ponadto zapisy rejestru lokali prowadzone od 2002 r. nie wskazują, aby M. L. był właścicielem wskazywanej nieruchomości lokalowej. Faktu tego nie potwierdzają także wpisy w księdze wieczystej, której udostępnienia oznaczenia żąda skarżąca. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącej wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 24 ust. 5 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podniósł, że zgodnie z art. 24 ust. 2 tej ustawy informacje zawarte w ewidencji są jawne, dotyczy to także informacji o ujawnionych w ewidencji numerach ksiąg wieczystych. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach (dalej jak ŚWINGiK) odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 76 ust. 2 pkt 2 p.g.k., decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że jakkolwiek zgodnie z art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece księgi wieczyste są jawne, to we wniosku o wydanie odpisu księgi wieczystej należy podać jej numer jako sposób identyfikacji tej księgi. Oznacza to, że dysponowanie adresem, numerem działki, czy danymi opisującymi właściciela lub władającego nieruchomością, nie jest wystarczające, aby uzyskać dostęp do danych zawartych w księdze wieczystej. Aby przeglądać księgi wieczyste za pośrednictwem portalu http://ekw.ms.gov.pl również należy posiadać numer księgi wieczystej. Księga wieczysta zawiera cztery działy, z których drugi obejmuje wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Tym samym podmiot, który uzyska numer księgi wieczystej danej nieruchomości, będzie mógł z łatwością uzyskać dostęp do danych osobowych właściciela, użytkownika wieczystego, czy też uprawnionego do tej nieruchomości, takich jak: imię, nazwisko, imiona rodziców, numer ewidencyjny PESEL. W konsekwencji uzyskanie numeru księgi wieczystej umożliwia więc uzyskanie obszernej informacji o właścicielu nieruchomości. Z tego też względu w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że numer księgi wieczystej stanowi informację przedmiotowo-podmiotową zawierającą m.in. dane podmiotów ujawnionych w ewidencji. Te zaś mogą być udostępniane przez starostów prowadzących ewidencję na zasadach o jakich mowa w art. 24 ust. 5 p.g.k. W odniesieniu do odwołującej się oznacza to, że powinna się ona wykazać w tym zakresie interesem prawnym o jakim mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, którego również zdaniem ŚWINGiK nie wykazała. Powoływanie się na zamiar wystąpienia z wnioskiem o podział majątku spadkowego oznacza jedynie powoływanie się na interes faktyczny, a nie prawny, dotyczący przy tym zdarzenia przyszłego i niepewnego. Nadto, organ odwoławczy podkreślił, że nie zostało wykazane prawo, wskazanych przez skarżącą w oparciu o dołączone do akt postanowienia spadkowe, jej spadkobierców, do objętej wnioskiem nieruchomości. Osoby te nie figurują bowiem ani w prowadzonej dla tej nieruchomości księdze wieczystej ani też w ogóle w prowadzonej od 2002 r. ewidencji wskazywanego we wniosku lokalu. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ŚWINGiK reprezentowana przez adwokata skarżąca, wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniosła, że wbrew stanowisku organów orzekających wykazała swój interes prawny do żądania podania jej numeru księgi wieczystej, którą objęty jest wskazywany lokal mieszkalny, jako niezbędny do podania w sprawie o podział majątku. Zgodnie bowiem z art. 680 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, w przypadku gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, spadkobierca domagający się działu spadku zobowiązany jest przedstawić dowody własności na rzecz spadkodawcy. Nadto, zaakcentowano, że skoro księgi wieczyste są jawne to również ich numery nie są objęte "żadną klauzulą tajności z uwagi na rolę jaką księgi wieczyste spełniają". W odpowiedzi na skargę ŚWINGiK wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu 16 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącej wnosząc dodatkowo o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania nadto podniósł, że wywodzi ona swój interes prawny z faktu, iż w objętym wnioskiem mieszkaniu zamieszkiwali jej rodzice i traktowali go jak własne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości i również strona skarżąca tego nie kwestionuje, że z przyczyn wskazanych szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uzyskanie numeru księgi wieczystej prowadzonej dla danej nieruchomości oznacza dostęp do ujawnionych w księdze danych osobowych właściciela, użytkownika wieczystego, czy też uprawnionego do tej nieruchomości, a więc danych podmiotów o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy. W konsekwencji skoro żądanie podania numeru księgi wieczystej skierowane jest do organu prowadzącego rejestr gruntów i budynków to w tym zakresie organ ten jest związany treścią art. 24 ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Obowiązywania zawartych w tej normie prawnej przepisów nie wyłącza, wbrew stanowisku skarżącej, ogólna zasada jawności ksiąg wieczystych statuowana w art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Ponieważ jednocześnie skarżąca nie należy do podmiotów o jakich mowa w art. 24 ust. 5 pkt 1 p.g.k. to zasadnie w świetle jednolitego w tym względzie orzecznictwa organy powołały się w zakresie żądania skarżącej na treść pkt 3 ust. 5 tego artykułu ustawy. Zgodnie z tym przepisem dla uzyskania z ewidencji gruntów i budynków numeru księgi wieczystej prowadzonej dla wskazywanego lokalu mieszkalnego skarżąca powinna wykazać się przysługującym jej w tym zakresie interesem prawnym. Ponieważ pojęcie to nie zostało zdefiniowane ani w ustawie p.g.k. ani w Kpa, to jak to przyjął m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 332/15 (Lex nr 1758142), jest to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, którego cechami będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżąca przysługującego jej w tym znaczeniu interesu prawnego, również zdaniem Sądu, nie wykazała. Powołując się na prawa spadkowe po swoich rodzicach J. S. L. i M. L. w żaden sposób nie uprawdopodobniła nawet, że do objętego wnioskiem lokalu mieszkalnego przysługiwało im prawo wchodzące czy to w skład spadku po nich czy też mogące być zbyte (w tym w formie darowizny) jako prawo majątkowe za ich życia. Podkreślenia wymaga też przy tym w tym względzie, że osoby te (rodzice skarżącej) nie były ujawnione w prowadzonej odnośnie przedmiotowego lokalu ewidencji ani też w obejmującej ten lokal księdze wieczystej. Z samego faktu (zgłoszonego dopiero na rozprawie sądowej i też w żaden sposób nie uprawdopodobnionego), że rodzice skarżącej w lokalu tym mieszkali nie można wyprowadzić wniosku, że przysługiwało im (lub jednemu z nich) zbywalne prawo majątkowe mogące być m.in. przedmiotem darowizny podlegającej rozliczeniu w dziale spadku. Trudno też przyjąć, żeby interes związany z obowiązkami obciążającymi strony w postępowaniu o dział spadku był w odniesieniu do skarżącej aktualny, skoro nie zostało wykazane aby takie postępowanie przed sądem powszechnym się toczyło. W zakresie interesu prawnego o jakim mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy skarżąca w okolicznościach niniejszej sprawy nie może powoływać się też skutecznie na treść art. 680 § 2 Kpc. W odniesieniu do tego przepisu powinna ona bowiem chociaż uprawdopodobnić, że objęty wnioskiem o ujawnienie numeru księgi wieczystej lokal mieszkalny stanowił własność jej spadkodawców, czego jak stwierdzono wcześniej w postępowaniu administracyjny nie uczyniła. Nadto, zdaniem Sądu należy wziąć w tym względzie pod uwagę również treść art. 684 Kpc, zgodnie z którym "skład i wartość spadku podlegającego podziałowi ustala sąd". Oznacza to, że w tym względzie sąd cywilny działa z urzędu. Taka też jest powszechna w tych sprawach praktyka orzecznicza. Zatem w sytuacji gdyby w postępowaniu podziałowym skarżąca uprawdopodobniła, że do jego prawidłowego zakończenia potrzebne jest uzyskanie numeru wnioskowanej księgi wieczystej, celem zapoznania się na użytek postępowania działowego z jej treścią, to z wnioskiem w tym przedmiocie sąd cywilny będzie się miał obowiązek (wobec treści art. 684 Kpc) i prawo zwrócić do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 2 p.g.k. Z tych wszystkich względów brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów. Wniosek skarżącej zmierzał w istocie do poszukiwania mogącego podlegać rozliczeniu w sprawie o dział spadku majątku, co w trybie udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków jest niedopuszczalne. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. ec