II SA/Gl 796/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant ref. Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie opłaty legalizacyjnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega wykonaniu w całości, 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...]/[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 59f ust. 1, 2, 3 i 5 i art. 59g ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016/, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. nałożył na "A" Sp. z o.o. w J. opłatę legalizacyjną w kwocie [...] zł w związku z samowolnie wybudowanym murem oporowym zlokalizowanym między [...] a [...] na działce położonej w J. przy ulicy [...]. W wyniku zażalenia wniesionego od powyższego postanowienia przez "A" Sp. z o.o. w J. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], z powołaniem się na art. 134 kpa stwierdził "niedopuszczalność zażalenia z powodu jego wniesienia z uchybieniem terminu do jego wniesienia". W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone żalącemu się w dniu [...] r., co oznacza, że ustawowy termin do złożenia zażalenia upłynął w dniu [...] r. Tymczasem zażalenie zostało wniesione /złożone przez gońca w siedzibie organu pierwszej instancji/ dopiero w dniu [...] r. Skoro żalący się nie złożył jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności należało "wniesione zażalenie pozostawić bez rozpoznania". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" Sp. z o.o. w J. wniosła o uchylenie postanowienia organu drugiej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej Spółki postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa polegającym na niezastosowaniu art. 141 § 2 kpa przy błędnym zastosowaniu art. 129 kpa i niewłaściwym zastosowaniu art. 134 kpa, a ponadto z naruszeniem proceduralnych norm art. 6, art. 7 i art. 8, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca Spółka przyznała, że zażalenie zostało wniesione w dniu [...] r. jednakże wbrew stanowisku organu zażalenie to złożone zostało w ustawowym terminie, skoro postanowienie organu pierwszej instancji doręczone zostało w dniu [...] r. Wydając zaskarżone postanowienie organ oparł się na błędnie przyjętym stanie faktycznym sprawy, który wynikał z faktu, że pod tą samą sygnaturą /[...]/ prowadzone są trzy odrębne postępowania dotyczące muru oporowego, zbiornika na wodę i nawierzchni parkingu. Brak było podstaw do przyjęcia, by postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie muru oporowego doręczone zostało w dniu [...] r. O fakcie doręczenia tego postanowienia w dniu [...] r. świadczy dodatkowo prezentata wpływu do skarżącej na kopii postanowienia i zapisy w księdze podawczej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Zauważył, że zapisy widniejące na kopii postanowienia i księdze podawczej nie są wiarygodne, rozstrzygające znaczenie ma data doręczenia widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W toku postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 stycznia 2005 r. oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, zaś postanowieniem z dnia 30 czerwca 2005 r. – wniosek o zmianę tego orzeczenia. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienie środka odwoławczego od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest po pierwsze – dopuszczalność takiego środka i po drugie – złożenie go z zachowaniem ustawowego terminu do wniesienia środka. Czynności mające na celu poczynienie ustaleń w tym zakresie winien dokonać organ odwoławczy w ramach postępowania wstępnego. Ustalenie, że odwołanie od decyzji jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych obliguje ten organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, zaś ustalenie, iż doszło do wniesienia odwołania z uchybieniem terminu – do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania /art. 134 kpa/. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do zażaleń od postanowień organu pierwszej instancji /art. 144 kpa/. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu odwoławczego, którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia z powodu wniesienia go z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Tymczasem z pisemnych motywów tego postanowienia nie wynika, by w ocenie organu odwoławczego zażalenie było niedopuszczalne, wszak na postanowienie organu o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej osobie, do której kierowane jest to postanowienie służy zażalenie /art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./. Skoro wyłącznym powodem wydania zaskarżonego postanowienia było, w ocenie organu, wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu należało w osnowie ograniczyć się do takiego rozstrzygnięcia bez potrzeby i konieczności orzekania o niedopuszczalności zażalenia z wymienionej przyczyny. Zdaniem Sądu uchybienie to, jak również niepowołanie w podstawie prawnej przepisu art. 144 kpa, co trafnie zarzuca skarżąca, w ostatecznym wyniku mogłoby nie dyskwalifikować zaskarżonego postanowienia, gdyby istniały warunki do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia przez skarżącą zażalenia od postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Za bezsporne między stronami należy uznać jedynie to, że skarżąca zażalenie od wskazanego postanowienia wniosła w dniu [...] r. Spór odnosi się zaś do podstawowej kwestii, a mianowicie daty doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji, co jest zrozumiałe, jeśli weźmie się pod uwagę, że zgodnie z art. 141 § 2 kpa zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie. W pierwszej kolejności zauważyć przyjdzie, że oddzielnemu doręczeniu podlegały wydane w dniu [...] r. dwa postanowienia o ustalenie opłaty legalizacyjnej /pierwsze – z związku z wybudowaniem muru oporowego między [...] a [...] i drugie – w związku z wykonaniem ocieplenia i obmurowania zbiornika na wodę/. Oba postanowienia zostały zaopatrzone w ten sam numer sprawy /[...]/, co już samo w sobie mogło spowodować wątpliwości co do ustalenia właściwej daty doręczenia. Na marginesie jedynie wskazać przyjdzie, że organ pierwszej instancji wydal jeszcze w innym dniu trzecie postanowienie opatrzone tym samym numerem sprawy /[...] r./ o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w związku z wykonaniem nawierzchni z kostki betonowej. W aktach sprawy znajdują się dwa dowody doręczenia postanowienia z dnia [...] r. o podanym numerze sprawy: z [...] r. zaopatrzone w pieczęć skarżącej Spółki i podpis oraz z [...] r. bez pieczęci z nieczytelnym w pełni podpisem, w obu wypadkach bez adnotacji doręczyciela o sposobie doręczenia. Wbrew stanowisku organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie można było przyjąć, by nastąpiło skuteczne doręczenie postanowienia w dniu [...] r. W myśl bowiem art. 45 kpa doręczenie pisma podmiotom wymienionym w tym przepisie, zatem również skarżącej Spółce, mogło nastąpić tylko w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma. Zwrotne potwierdzenie odbioru pisma, na które powołuje się organ, nie spełnia tego wymogu. Wątpliwość dotyczy kwestii, czy doręczenie nastąpiło w siedzibie Spółki i czy osoba, która podpisała pismo była do tej czynności upoważniona, a ponadto, które z dwóch postanowień o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, które zostały wydane w dniu [...] r., miało zostać doręczone dnia następnego. Z dołączonej do skargi uwierzytelnionego fragmentu książki kancelaryjnej za [...] r. wynika, że do siedziby Spółki w dniu [...] r. zostało doręczone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o numerze [...] w sprawie "opłaty [...] zł", zatem opłaty legalizacyjnej w związku z wybudowaniem muru oporowego. Pismo zarejestrowano w książce pod nr [...], co koresponduje z adnotacją, tak co do numeru i daty widniejące na fotokopii postanowienia. Jeśli się dodatkowo weźmie pod uwagę, że w drugiej sprawie dotyczącej wykonania ocieplenia i obmurowania zbiornika na wodę organ odwoławczy uznał, że zażalenie wniesione przez Spółkę w dniu [...] r. zostało złożone w terminie /vide materiał zawarty w aktach II SA/Gl 795/04/, to nie może już być kwestionowane, że doręczenie postanowienia w niniejszej sprawie nie mogło nastąpić w dniu [...] r. Dla porządku wypadnie zasygnalizować, że w drugiej z wymienionych spraw zapisy w książce podawczej i na dostarczonym postanowieniu wyraźnie wskazują, że doręczenie do siedziby Spółki nastąpiło w dniu [...] r., nr w książce [...]. Całokształt rozważań skłania do konkluzji, iż brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że doręczenie skarżącej postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w sprawie wybudowania muru oporowego nastąpiło w dniu [...] r. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącej, iż skuteczne doręczenie tego postanowienia miało miejsce w dniu [...] r., a skoro zażalenie wniesione zostało w dniu [...] r. to oczywistym jest, iż zażalenie zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 kpa. Skarga zatem zasługuje za uwzględnienie, gdyż nie do odparcia okazał się postawiony w niej zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z obrazą art. 134 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł więc o uchyleniu kontrolowanego aktu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1570 ze zm./. Stosownie do wyniku postępowania sądowego Sąd orzekł również, iż zaskarżony akt nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku /art. 152 ustawy/, a ponadto zasądził od organu, którego działania zaskarżono, na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego /art. 200 ustawy/. Koszty te sprowadzają się do wpisu od skargi, kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego. Stosując się do wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku rozpozna merytorycznie organ odwoławczy zażalenie skarżącej od postanowienia organu pierwszej instancji przyjmując, że zażalenie wniesione zostało w ustawowym terminie.