II SA/Gl 797/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. Ch.- W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew oddala skargę. Ostateczną decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy P. zezwolił W.C.-W. na wycięcie siedmiu sztuk drzew rosnących na działce nr 1 w C. Decyzja została wydana na wniosek adresatki decyzji, która podała, że drzewa rosną na jej działce i przedłożyła rysunek ilustrujący ich położenie. Po przystąpieniu do wycinki drzew, właścicielka sąsiedniej nieruchomości nr 2, W. S. poinformowała Policję o usunięciu drzew rosnących na jej działce. O zgłoszeniu tym Policja poinformowała Wójta Gminy. W siedzibie urzędu gminy w dniu [...] r. sporządzono notatkę z rozmowy z W. S. Zapisano w niej, że wedle informacji W. S., od lat trwa spór dotyczący przebiegu granicy między działkami 1 i 2. Nigdy nie było przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe. Postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Wójt Gminy P. z urzędu wznowił postępowanie w sprawie wydania W. C.-W. zezwolenia na wycięcie drzew na działce nr 1, zakończone decyzją z [...] r. Natomiast kolejnym postanowieniem z [...] r. nr [...] Wójt Gminy z urzędu wstrzymał wykonanie swojej decyzji z [...] r. zezwalającej na wycinkę. W podstawie prawnej podał przepis art. 152 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w czasie oględzin strona wskazała drzewa przeznaczone do wycięcia, oświadczając że rosną na jej działce. Ujawniony został jednak spór dotyczący przebiegu granicy między działkami, zaś drzewa mogą rosnąć na działce W. S. Nie jest jasne, kto jest właścicielem drzew, w sprawie wznowiono zatem postępowanie. Zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, zatem wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadne. W piśmie z [...] r. Wójt zasugerował obu właścicielkom potrzebę przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Wskazał, że brak jasności co do przebiegu granicy będzie skutkował uchyleniem decyzji ostatecznej o zgodzie na wycięcie drzew i odmową jej udzielenia. W zażaleniu na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej pełnomocnik W. C.-W. podał, że własność działki nr 1 nie jest wątpliwa. Nie ma podstaw do przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego, albowiem wedle wszelkich dokumentów, działka na której rosną drzewa należy do W. C.-W. Między sąsiadami nie ma sporu granicznego. Twierdzenia W. S. w tym zakresie są gołosłowne. Nie ma podstaw do wstrzymywania wykonania decyzji ostatecznej, albowiem nie zachodzi prawdopodobieństwo jej uchylenia. Do zażalenia dołączono wyrys z mapy ewidencji gruntów i wypis z rejestru gruntów. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że stosując art. 152 § 1 k.p.a. organ nie bada stopnia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej, nie musi opierać się na zweryfikowanych dowodach. Wystarczające jest, że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji dotychczasowej w wyniku wznowienia. Uzyskane przez organ I instancji informacje takie prawdopodobieństwo uzasadniają. W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącej W.C.-W. zawnioskował o uchylenie postanowienia organu odwoławczego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 152 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7, 8 i 12 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego i art. 107 § 1 i 3 poprzez wadliwe uzasadnienie. W uzasadnieniu podkreślił, że nie jest wątpliwy tytuł skarżącej do działki 1. podtrzymał zarzuty sformułowane wcześniej w zażaleniu, w tym zanegował istnienie sporu granicznego. Prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej nie zachodzi. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazano, że zgodnie z rysunkiem dołączonym przez skarżącą do wniosku o zezwolenie na wycięcie, drzewa są zlokalizowane wzdłuż granicy z działką sąsiednią. Uczestniczka postępowania W. S. w piśmie procesowym z [...] r. podała, że nie neguje tytułu skarżącej do działki 1, ale twierdzenie, że drzewa rosną na tej działce. Drzewa rosną już na jej działce. Wskazała, że przeprowadziła czynności rozgraniczeniowe, ale skarżąca odmówiła podpisania protokołu granicznego. Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. uczestniczka postępowania podała, że w dacie udzielania zezwolenia na wycięcie, na gruncie nie było znaków granicznych umożliwiających stwierdzenie granicy. Zostały one urządzone dopiero jej staraniem przez geodetę. Okazała decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] r., którą umorzono postępowanie dotyczące ustalenia granic między innymi pomiędzy przedmiotowymi działkami i przekazano sprawę Sądowi Rejonowemu w Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania nadzwyczajnego, po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną zezwalającą skarżącej na wycięcie drzew. Decyzja taka zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220 ze zm.), może być wydana na wniosek posiadacza nieruchomości, za zgodą właściciela tej nieruchomości. Zgoda właściciela nieruchomości gruntowej na wycięcie rosnących na niej drzew znajduje uzasadnienie w art. 47 § 1 w związku z art. 48 kodeksu cywilnego, które przewidują, że drzewa i rośliny stanowią części składowe gruntu, zaś te nie mogą być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Drzewa stanowią zatem własność osoby, której przysługuje własność gruntu. W niniejszej sprawie nie jest okolicznością wątpliwą, komu przysługuje własność każdej z sąsiadujących działek o określonych numerach. Pewność w tym zakresie nie ma jednak decydującego znaczenia w sprawie, przesłanką wznowienia nie były bowiem ujawnione okoliczności związane z wątpliwościami, kto jest właścicielem działki nr 1 ale wątpliwości, czy drzewa rosną właśnie na tej działce, czyli gdzie przebiega jej granica. Tej okoliczności wpisy w księdze wieczystej nie rozstrzygają, jest ona związana z przebiegiem linii granicznej między sąsiadującymi działkami. W niniejszym postępowaniu Sąd nie bada przy tym, czy wznowienie postępowania było zasadne, czy zaistniała przesłanka wznowienia. Badanie przesłanek wznowienia ma miejsce już we wznowionym postępowaniu i podlega weryfikacji poprzez ewentualne zaskarżenie rozstrzygnięcia wydanego w wyniku przeprowadzenia postępowania wznownieniowego. Wznowienie postępowania może dotyczyć tylko postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a zatem podlegającą wykonaniu. Z tego powodu ustawodawca przewidział prewencyjny instrument zapobiegający wykonaniu decyzji, co do której istnieje podejrzenie, że może zostać wzruszona. Instrumentem tym jest właśnie wstrzymanie wykonania przez organ decyzji ostatecznej, uregulowane w art. 152 k.p.a. Przesłanką jego zastosowania są okoliczności sprawy, wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania. Należy mieć na uwadze w związku z tym regulację art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., wskazującą kiedy dochodzi do uchylenia decyzji. Organ, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie którejś z przesłanek wznowienia na podstawie art. 145 § 1, 145a lub 145b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Na przeszkodzie do uchylenia decyzji stoją przesłanki negatywne z art. 146 k.p.a., związane z upływem terminu lub wydaniem decyzji takiej samej treści. Prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia łączy się zatem z oceną prawdopodobieństwa zaistnienia przesłanki wznowienia. W niniejszej sprawie, przesłanką tą są, zgłoszone po wydaniu decyzji ostatecznej, zarzuty do przebiegu granic. Jak wyżej wskazano, zbadanie i wykazanie tej przesłanki nastąpić winno w toku postępowania o wznowienie. Natomiast wstrzymanie wykonania wymaga jedynie uprawdopodobnienia przez organ, że przesłanka istnieje, a zatem że może dojść do uchylenia decyzji. Twierdzenia skarżącej, że spór co do przebiegu granicy nie istnieje, nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Po pierwsze, brak sporu wymaga zgodności stron, tej zaś, wobec zarzutów uczestniczki postępowania, nie ma. Oczywiście w przypadku nieruchomości sam zarzut braku ustalonej granicy, wobec ujawnionych w dokumentach i na gruncie znaków granicznych, nie byłby istotny. W niniejszej sprawie skarżąca jednak nie wykazywała w podnoszonych zarzutach, że znaki takie są ustabilizowane i istnieją dokumenty ustalające ich położenie. Przeczy temu także efekt czynności rozgraniczeniowych, podjętych przez geodetę. Wydane przez wójta gminy postanowienie o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy do sądu powszechnego znajduje oparcie a art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.). Organ umarza administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe i przekazuje sprawę z urzędu sądowi, jeśli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody, a nie ma podstaw do wydania decyzji o jakiej mowa w art. 33 ust. 1 ustawy (wydawanej przez wójta gdy zainteresowani właściciele nie zawarli ugody, ale ustalenie przebiegu granic następuje w oparciu o zebrane dowody lub zgodne oświadczenia stron). Przesłanki, w oparciu o które następuje umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy sądowi wskazują na sytuację sporu granicznego przy braku możliwości ustalenia granicy w oparciu o zebrane dokumenty. Pismo wójta z dnia [...] r. skierowane do stron z wezwaniem do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego także świadczy o tym, że organowi znany był fakt nieuregulowania przebiegu granicy między działkami. W opisanej sytuacji wstrzymanie przez organ, po wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia, wykonalności decyzji ostatecznej zezwalającej na wycięcie drzew nie może zostać ocenione jako arbitralne i pozbawione podstaw. Brak możliwości wykazania przez wnioskodawczynię, jak przebiega granica jej działki, czyni prawdopodobnym istnienie przesłanki wznowieniowej, a w konsekwencji uchylenie decyzji ostatecznej. W takiej sytuacji nie można też mówić o przeszkodzie z art. 146 k.p.a., wydanie decyzji o zezwoleniu wymaga bowiem legitymowania się tytułem do gruntu i związanych z nim drzew. Sąd zwraca przy tym uwagę, że wstrzymania wykonania decyzji ma charakter incydentalny i tymczasowy, związany w postępowaniem wznowieniowym. To w ramach tego postępowania strona winna starać się o wykazanie, że badana przesłanka wznowienia nie istnieje. Jako powód wycięcia strona podawała zagrożenie starych drzew dla wegetacji drzew nowo posadzonych. Mając na względzie konkurujące w tej sytuacji ze sobą interes faktyczny związany z wegetacją młodych drzew i interes związany z ochroną prawa własności, również nie można czynić organowi zarzutu, że zaniechał wnikliwego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu. Mając na uwadze skutki usunięcia starych drzew, organ prawidłowo nie zwlekał, lecz po uzyskaniu wiadomości o podejrzeniu istnienia podstaw do wznowienia postępowania, postępowanie to wznowił i wstrzymał wykonanie decyzji. Strona skarżąca miała możliwość już w zażaleniu wskazać dowody potwierdzające przebieg granicy, ograniczyła się jednak do potwierdzenia bezspornej kwestii tytułu do działki 1 i do zarzutów nie przeprowadzenia przez organ postępowania mającego wykazać zasadność zarzutów uczestniczki postępowania. Jak Sąd wyżej wskazywał, zweryfikowanie tych zarzutów z zachowaniem rygorów administracyjnej procedury dowodowej winno nastąpić na etapie badania przesłanek wznowienia. Wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, jako instrument tymczasowy i prewencyjny wymaga jedynie uprawdopodobnienia istnienia pozytywnej przesłanki wznowienia postępowania, co ma związek z możliwością uchylenia decyzji dotychczasowej. W ocenie Sądu w badanej sprawie organy w dostatecznym zakresie zweryfikowały zgłoszone zarzuty, zaś skarżąca w dotychczasowym postępowaniu nawet nie uprawdopodobniła, że możliwe jest potwierdzenie przebiegu granicy i w konsekwencji, wykazanie lokalizacji drzew na działce nr 1. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.